II SAB/Łd 8/05

PostanowienieWSA w Łodzi2005-08-30

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości, która ma charakter cywilnoprawny, może być wniesiona do sądu administracyjnego na podstawie art. 52 § 3 PPSA, po uprzednim wezwaniu organu do wykonania obowiązków wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ wniosek skarżącego o przeniesienie własności nieruchomości miał charakter cywilnoprawny i nie podlegał kognicji organów administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym nie istniał obowiązek wydania aktu administracyjnego, a tym samym nie można było mówić o bezczynności organu w rozumieniu przepisów PPSA. Ponadto, skarżący nie wykazał wyczerpania trybu zażalenia na bezczynność organu przewidzianego w art. 37 § 1 KPA, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący S. L. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości, która wchodziła w skład spadku po jego rodzicach, a następnie przeszła na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie. Skarżący uważał, że Prezydent Miasta powinien wydać decyzję administracyjną w tej sprawie, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent Miasta podtrzymywał stanowisko, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i nie podlega przepisom KPA. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do złożenia dowodów na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 KPA. Skarżący nie przedstawił dowodów na wyczerpanie tego trybu, argumentując, że zrzeczenie się nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. - Pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. i z dnia 17 grudnia 2004 r. S. L. wystąpił z wnioskiem o zrzeczenie się przez Gminę Miasto B. na jego rzecz nieruchomości oznaczonej jako działka nr 11 obręb [...] o powierzchni 471 m kw. w B., będącą aktualnie własnością miasta. Jako podstawę swego żądania zainteresowany wskazał art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po otrzymaniu odpowiedzi właściciela nieruchomości pismem znak: [...] z dnia 10 stycznia 2005 r. S. L. wystąpił z kolejnym pismem z dnia 14 stycznia 2005 r. o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Zainteresowany wskazując na art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazywał niejako czynności prawne na podstawie, których mógłby się stać właścicielem nieruchomości miejskiej. Prezydent Miasta B. nie wydał decyzji, o którą wnioskował zainteresowany. W dniu 4 lutego 2005 roku S. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości. W uzasadnieniu skargi S. L. wskazał, iż dochodzi zwrotu działki Nr 11 obręb [...] miasta B. o powierzchni 471 m kw, która wchodziła w skład spadku po rodzicach skarżącego J. i J. małżonkach L.. Skarżący podkreślił, iż Sąd Powiatowy w P. dzieląc spadek po zmarłych małżonkach L. wyłączył działkę ze spadku postanowieniem z dnia [...] w sprawie sygn. akt Ns 530/68 i przydzielił ją na współwłasność małżonkom B.. W postanowieniu Sądu Powiatowego w B. z dnia 24 kwietnia 1970 r. sygn. akt Ns 208/69 stwierdzono natomiast, iż przedmiotowa działka przeszła na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie. Skarżący wskazał ponadto, iż uważa, że ,, jest niemoralne, aby Gmina B. była właścicielem działki wyłączonej ze spadku na skutek sporu rodzinnego, za którą to działkę Gmina wzięła pas gruntu o pow. 90 m kw. i z takim uporem uchylała się od jej zwrotu." Skarżący podkreślił ponadto, iż Prezydent Miasta B. w swoich pisemnych odpowiedziach na pisma kierowane przez skarżącego ( udzielonych na wezwanie skarżącego)dotyczące przedmiotowej nieruchomości wskazuje tylko , iż jest to sprawa o charakterze cywilno-prawnym i nie należy do jego właściwości. W konkluzji skargi S. L. wniósł o zobowiązanie organu do wykonania obowiązków wynikających z art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. i art. 104 § 1 i art. 105 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wskazał, iż podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w pismach skierowanych do skarżącego, zgodnie z którym do spraw z zakresu przeniesienia własności nieruchomości ( w tym również dotyczących zrzeczenia się nieruchomości ) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, brak jest bowiem podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 złotych oraz złożenie dowodów na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 kpa. Wezwanie do uzupełnienia braków doręczono skarżącemu w dniu 9 marca 2005 r. , odebrała je żona J. L.. S. L. uiścił wpis sądowy w wysokości 100 złotych w dniu 15 marca 2005 r. W dniu 11 marca 2005 r. skarżący przesłał do Sądu pismo procesowe w odpowiedzi na wezwanie do złożenia dowodu na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 kpa. Wskazał, iż zrzeczenie się nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną, do której nie ma zastosowania art. 37 § 1 kpa. Podkreślił, iż skarga została wniesiona na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. _Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , po uprzednim wezwaniu Prezydenta Miasta B. do wykonania obowiązków wynikających z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) W toku rozprawy skarżący wskazał, również, że bezczynności upatruje w tym, iż organ nie wystąpił z wnioskiem o uchylenie postanowienia o zasiedzeniu nieruchomości z 1970 roku i nie chce przenieść na skarżącego prawa własności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. W niniejszej sprawie S. L. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości. Skarżący został wezwany do złożenia dowodów na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 kpa. Art. 37 § 1 kpa stanowi, iż na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji państwowej wyższego stopnia. Powyższy przepis został wprowadzony do kpa jako środek procesowy służący zwalczaniu bezczynności organów administracyjnych włącznie ze skargą wnoszoną do sądu administracyjnego na bezczynność tych organów, jednakże wnoszoną dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia służących na drodze administracyjnoprawnej. Zażalenie na gruncie art. 37 § 1 kpa jest szczególnym środkiem zaskarżenia i służy ono kwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy, albo stanowi zaskarżenie wykonania postanowienia organu o wyznaczeniu drugiego terminu załatwienia sprawy. Termin do wniesienia zażalenia nie został określony w przepisie, a wobec tego może być ono wniesione w każdym czasie, gdy organ pozostaje już w zwłoce w stosunku do pierwszego lub następnego terminu załatwienia sprawy. Zażalenie wnosi się do organu wyższego stopnia. Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz.U z 1994 r., Nr 122, poz. 593 ze zm.) w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze. W piśmie z dnia 11 marca 2005 roku, będącym odpowiedzią na wezwanie do złożenia dowodów wyczerpania trybu z art. 37 § 1 kpa S. L. wskazał, iż zrzeczenie się prawa własności nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną, do której nie ma zastosowania art. 37 § 1 kpa. Skarżący podkreślił, iż skargę wniósł na podstawie art. 52 § 3 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po uprzednim wezwaniu Prezydenta Miasta B. do wykonania obowiązków wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. W zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II wzywającym do złożenia dowodów na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 kpa , wskazano iż nie usunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy_ Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.s.a. Sąd odrzuca skargę min. gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Na marginesie jedynie toczącego się postępowania należy zauważyć, iż wniosek skarżącego nie ma również charakteru sprawy administracyjnej, co zresztą przyznaje sam skarżący w kolejnych pismach . Oznacza to, że wydanie w tej sprawie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej pozytywnej lub negatywnej musiałoby skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.s.a. w przypadku jej zaskarżenia z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sadów administracyjnych. O bezczynności organu możemy mówić wtedy gdyby występował oblig do wydania aktu administracyjnego, w sprawie niniejszej o charakterze indywidualnym i konkretnym. Taki oblig po stronie organu z całą pewnością nie występował. Tym samym nie może być mowy o ewentualnym stosowaniu trybu przewidzianego w art. 58 § 3 u.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt. 4 u.p.s.a skoro organy administracji nie miały żadnego obowiązku wydania decyzji, czy przystąpienia do czynności cywilnoprawnej. Skarżący konstruując swój wniosek w sprawie niniejszej myli pojęcia i przedstawia stan faktyczny i prawny wnioskowanej nieruchomości w sposób dowolny interpretując zapisy postanowień sądowych z 1968 roku dokonującego działu spadku i z 1970 roku o zasiedzeniu tej nieruchomości Nie prawdą jest, że Sąd dokonując działu spadku w 1968 roku wyłączył sporną działkę ze spadku jak pisze skarżący. Sąd dokonał działu spadku i przyznał działkę, której obecnie bez podstawy prawnej domaga się skarżący, na własność małżonkom B.. Małżonkowie B. utracili własność tej działki na skutek zasiedzenia jej przez Skarb Państwa co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu z 1970 roku. Po orzeczeniach Sądów, działowym i stwierdzającym zasiedzenie nieruchomość z lat 1968 i 1970 następuje przerwanie następstwa prawnego, które dawałoby również skarżącemu chociaż podstawę do formalnych działań prawnych, czyli inaczej legitymizowało go do wystąpienia z jakąkolwiek akcją mogącą prowadzić do wzruszenia, któregokolwiek z wymienionych wyżej orzeczeń sądowych. Mając na uwadze powyższe i na podstawie powołanych przepisów należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło