II SAB/Łd 84/26
WyrokWSA w Łodzi2026-05-27
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Beata Czyżewska, Michał Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie skorygowania nazwy kodu odpadów, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność organu, uznając, że organ nie podjął działań w sprawie skorygowania kodu odpadu w ustawowych terminach, a jego opieszałość, trwająca około 17 miesięcy i pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, stanowiła rażące naruszenie prawa. W związku z tym sąd zobowiązał organ do stwierdzenia bezczynności, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku (ponieważ decyzja została wydana w trakcie postępowania sądowego), wymierzył organowi grzywnę oraz przyznał skarżącej spółce sumę pieniężną i zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o skorygowanie kodu odpadu w decyzji Wójta Gminy Gidle. Po bezskutecznym upływie terminów na załatwienie wniosku, spółka wniosła ponaglenie, które zostało uznane za uzasadnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy. Organ nadal zwlekał z rozpoznaniem wniosku, co skłoniło spółkę do wniesienia skargi na bezczynność. W trakcie postępowania sądowego organ wydał decyzję odmawiającą zmiany kodu odpadu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, wymierzył Wójtowi Gminy Gidle grzywnę w wysokości 1000 zł, przyznał od Wójta na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł oraz zasądził od Wójta na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Beata Czyżewska Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2026 roku sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy Gidle w sprawie skorygowania nazwy kodu odpadów 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Gidle do załatwienia wniosku skarżącej E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. z dnia 28 listopada 2024 roku; 3. wymierza Wójtowi Gminy Gidle grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. przyznaje od Wójta Gminy Gidle na rzecz skarżącej E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 5. zasądza od Wójta Gminy Gidle na rzecz skarżącej E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał
Pismem z 10 lutego 2026 r. E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie Oddział w G., powoływana dalej jako: "Spółka", "strona skarżąca" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Gidle w przedmiocie skorygowania nazwy kodu odpadów.
Spółka wniosła o stwierdzenie bezczynności organu w sprawie rozpoznania wniosku z 28 listopada 2024 r. dotyczącego skorygowania kodu odpadów oraz wydania decyzji na podstawie art. 26 ust. 3b ustawy o odpadach, powoływanej dalej jako: "u.o.o.", stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie wskazanym przez Sąd, wymierzenie organowi grzywny, przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim pismem z 3 października 2024 r. przekazało według właściwości Wójtowi Gminy Gidle załatwienie wniosku Spółki z 27 września 2024 r. o wydanie decyzji w trybie art. 26 ust 3b u.o.o. o nałożeniu obowiązku wykonania decyzji Wójta Gminy Gidle z dnia 14 listopada 2017 r., znak: GKO.6236.1.10.2017, nakazującej usunięcie odpadu z produkcji poduszek powietrznych pod kodem katalogowym 16 01 19 (tworzywo sztuczne), powoływanej dalej jako: "decyzja nakazująca" na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." R. K..
28 listopada 2024 r. Spółka złożyła do Wójta Gminy Gidle wniosek o podjęcie niezbędnych działań w zakresie skorygowania kodu odpadu technologicznego z produkcji poduszek powietrznych sklasyfikowanego przez jego wytwórcę pod kodem 04 02 22 (odpad z przetworzonych włókien tekstylnych), w związku z nieprawidłowym określeniem przez Wójta Gminy Gidle kodu odpadu 16 01 19 (tworzywo sztuczne) w decyzji nakazującej do odpadu z produkcji poduszek powietrznych, sklasyfikowanego przez jego wytwórcę pod kodem 04 02 22, co czyni sporną decyzję niewykonalną. Do dnia wniesienia skargi wniosek ten nie został rozpoznany, mimo że sprawa nie ma charakteru szczególnie skomplikowanego.
Strona skarżąca wyjaśniła, że w związku z brakiem rozpoznania wniosku w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 1 k.p.a., 23 kwietnia 2025 r. (tj. po upływie ponad 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku) wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Kolegium postanowieniem z 20 maja 2025 r. uznało ponaglenie za uzasadnione, stwierdziło, że zwłoka w załatwieniu sprawy nie nosi cech rażącego naruszenia prawa i wyznaczyło termin rozpoznania wniosku do 18 lipca 2025 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, a organ do dnia wniesienia skargi nie wykonał postanowienia Kolegium.
Spółka nadmieniła, że bezczynność organu trwa ponad 6 miesięcy od terminu wyznaczonego przez Kolegium, ma miejsce mimo jednoznacznego stanowiska organu nadzoru i dotyczy sprawy mającej istotne skutki majątkowe dla strony skarżącej. Zaniechanie wykonania postanowienia Kolegium stanowi rażące naruszenie art. 35, art. 37 k.p.a. oraz zasady legalizmu z art. 7 Konstytucji RP.
Odnosząc się do kwestii szkody majątkowej Spółka wyjaśniła, że bezczynność organu blokuje możliwość zbycia zabudowanej nieruchomości, co w konsekwencji powoduje znaczne straty finansowe w majątku, nie tylko z powodu wysokiego przewidywanego kosztu usunięcia odpadów, szacowanego na około 1 000 000 zł, ale przede wszystkim obciążeń podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości określonej przez organ w decyzjach za okres zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej za lata 2018-2021 w łącznej wysokości 914 722,05 zł, zabezpieczonej przez organ hipoteką przymusową na dwóch nieruchomościach Spółki. Powyższe potwierdza, że bezczynność organu nie ma charakteru incydentalnego, lecz systemowy i długotrwały.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Gidle wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie umorzenie postępowania z uwagi na załatwienie sprawy i wydanie na dzień orzekania, decyzji w sprawie skorygowania nazwy kodu odpadu załatwiającej sprawę z wniosku z 28 listopada 2024 r. oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz Gminy Gidle kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ wyjaśnił, że 28 listopada 2024 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o podjęcie niezbędnych działań w zakresie skorygowania nazwy kodu odpadu technologicznego z produkcji poduszek powietrznych (kod 04 02 22) nieprawidłowo określonego przez Wójta Gminy Gidle w decyzji nakazującej. Wniosek ten z uwagi na zawartą w nim informację, że dotyczy wniosku z 27 września 2024 r. złożonego przez Spółkę dotyczącego rozpatrzenia zarzutów Spółki. w sprawie nałożenia na P. W. "A." R. K. obowiązku wykonania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 19 stycznia 2018 r. znak: KO. 463-15/17 usunięcia odpadów pochodzących z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, został potraktowany jako wniosek złożony w ślad za wnioskiem Spółki z 27 września 2024 r. 23 kwietnia 2025 r. Spółka złożyła ponaglenie na podjęcie działań niezbędnych w zakresie skorygowania nazwy kodu odpadu. Postanowieniem z 20 maja 2025 r. Kolegium uznało ww. ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy Gidle termin na rozpatrzenie wniosku do 18 lipca 2025 r. Nadto stwierdziło, że zwłoka w załatwieniu sprawy nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na twierdzenia zawarte w ww. postanowieniu, pismem z 17 lipca 2025 r. organ wezwał Spółkę do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez wskazanie istoty żądania, tj. w jakim trybie przewidzianym w przepisach prawa Spółka oczekuje "skorygowania kodów" w decyzji ostatecznej dnia 14 listopada 2017 r. w terminie 14 dni licząc od daty otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Pismem z 7 sierpnia 2025 r. Spółka wskazała, że wnosi o zmianę ostatecznej decyzji poprzez skorygowanie (sprostowanie) w nazwy kodu odpadu technologicznego z produkcji poduszek powietrznych sklasyfikowanego w katalogu odpadów pod kodem 04 02 22 (odpady z przetworzonych włókien tekstylnych) w trybie art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu wskazała, że sprostowanie kodu odpadu ma wpływ nie tylko na toczące się postępowanie administracyjne o wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 3b u.o.o. o nałożeniu na PW "A." R. K. obowiązku wykonania decyzji nakazującej, ale przede wszystkim na wykonanie omawianej decyzji. Nadto Spółka wskazała, że na wypadek uznania przez organ, że wskazany błąd stanowi oczywistą omyłkę pisarską, wnosi o sprostowanie na podstawie art. 113 k.p.a.
Pismem z 9 marca 2026 r. organ wystosował do Spółki zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed’ wydaniem decyzji w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że w wyznaczonym przez Kolegium terminie, z uwagi na wątpliwości w zakresie interpretacji wniosku, wezwał stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez wskazanie istoty żądania, zatem w wyznaczonym terminie rozpatrzył wniosek. Natomiast po tej dacie Spółka nie złożyła kolejnego ponaglenia w zakresie rozpoznania wniosku, jak również nie składała pism w zakresie wyjaśnienia przyczyn dalszego niezałatwienia wniosku. W związku z powyższym w ocenie organu skargę należy uznać za przedwczesną i podlegającą odrzuceniu.
Z ostrożności procesowej organ wyjaśnił, że pismem z 9 marca 2026 r. zawiadomił o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia. Na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę, został opracowany projekt decyzji rozpoznający wniosek w zakresie skorygowania kodu odpadu, który zostanie nadany 23 marca 2026 r. Zatem przed dniem orzekania organ wyda decyzję kończącą postępowanie administracyjne w pierwszej instancji, stąd postępowanie sądowe winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Organ dodał, że postępowanie nie było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ sprawa jest niezwykle złożona i skomplikowana, kilkukrotnie była przedmiotem oceny Kolegium. Nadto decyzja główna, której zmiany domaga się Spółka, do chwili obecnej, pomimo stosowania środków przymusu w postaci nałożenia grzywny, nie została wykonana. Ponadto w sprawie zalegających na terenie nieruchomości odpadów toczy się obecnie kilka spraw, które są przedmiotem analizy i czynności organu. Złożoność sprawy, konieczność ponownego przeanalizowania dokumentów w porównaniu do dokumentów załączonych do wniosku, ilość postępowań uzasadniają nierozpatrzenie wniosku w terminie. Ponadto w Urzędzie sprawami dotyczącymi składowania odpadów i szeroko pojętej ochrony środowiska zajmuje się jeden pracownik, który w zakresie swoich obowiązków ma także postępowania związane z wydawaniem decyzji środowiskowych, przygotowanie projektów umów w zakresie gospodarki wodnej i ściekowej realizowanie czynności związanych z opieką nad bezdomnymi zwierzętami, wycinkę drzew i związane z tym zgłoszenia, sprawy dot. prawa wodnego, geologii, a także rozliczanie czasu pracy sprzętu i maszyn. Prowadzone postępowania są w większości skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy, w związku z czym nie ma realnej możliwości organizacji pracy na tym stanowisku, aby nie zachodziły opóźnienia w załatwianiu spraw. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, a takim jest niewątpliwie ta sprawa, w której zachodzi konieczność przeanalizowania ogromnej ilości dokumentów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Decyzją z 23 marca 2026 r., znak: GKO 6236.2.2025/26 Wójt Gminy Gidle odmówił zmiany ostatecznej decyzji Wójta Gminy Gidle z dnia 14.11.2017 r. znak: GKO.6236.1.10.2017 nakazującej Spółce E. Sp. z o.o. usunięcie w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji: a) zgromadzonych odpadów pochodzących z produkcji poduszek powietrznych, tj. tworzywa sztuczne o kodzie 16 01 19, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. działka nr ewid. [...]-obręb [...] b) zgromadzonych odpadów o kodach: 10 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów, 17 01 01-odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów 17 03 80 - odpadowa papa oraz 20 03 01 - niesegregowane ( zmieszane) odpady komunalne, z miejsc nieprzeznaczonego do ich składowania tj. działek nr ewid. [...], [...],[...], [...],[...]-obręb G. poprzez przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu do zbierania i przetwarzania ww. odpadów.
W piśmie z 18 maja 2026 r. Spółka zmodyfikowała żądanie skargi wnosząc o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na fakt, że po wniesieniu skargi organ 23 marca 2026 r. wydał odmowną decyzję jednocześnie podtrzymując pozostałe żądania. Dodatkowo wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów powstałych po złożeniu ponaglenia z 10 lutego 2026 r.
Spółka dodała, że przyznanie się organu I instancji w wydanej decyzji, że wiedzę o prawidłowym kodzie odpadu pochodzącego z produkcji poduszek powietrznych (04 02 22) posiadał już w 2019 r., drastycznie zaostrza ocenę jego bezczynności. Skoro Wójt od 7 lat (od 2019 r.) posiadał pełną, urzędową wiedzę o tym, że decyzja nakazująca zawiera błąd uniemożliwiający jej legalne wykonanie, to jego wielomiesięczna bierność po wniosku z 28 listopada 2024 r. nie była wynikiem skomplikowanego charakteru sprawy, lecz celowym, intencjonalnym i złośliwym działaniem ukierunkowanym na szkodę interesu strony skarżącej. W ocenie Spółki, bezczynność organu w niniejszej sprawie miała charakter podręcznikowego i rażącego naruszenia prawa z winy umyślnej, na co składają się: złamanie dyscypliny procesowej wyznaczonej przez organ wyższego stopnia, świadome i celowe utrzymywanie w obrocie prawnym decyzji trwale niewykonalnej (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz ukrywanie i ignorowanie dowodów z akt śledztwa oraz wiedzy posiadanej od 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 - 3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania. W przypadku tego rodzaju sprawy sądowoadministracyjnej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione przez ustawodawcę od stosownego wniosku strony w tym zakresie.
Przechodząc następnie do sprawy zainicjowanej skargą E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie Oddział w G. wyjaśnić należy, że przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszym postępowaniu jest bezczynność Wójta Gminy Gidle w przedmiocie skorygowania nazwy kodu odpadów.
Z akt sprawy wynika, że 28 listopada 2024 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o skorygowanie kodu odpadów w decyzji z 14 listopada 2017 r. 23 kwietnia 2025 r. skarżąca spółka wniosła ponaglenie w związku z niezałatwieniem wniosku z 28 listopada 2024 r. 20 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło termin załatwienia sprawy do 18 lipca 2025 r. Wskazało przy tym, że dotychczasowa zwłoka nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ pozostawał w błędnym przekonaniu, iż pismo z 28 listopada 2024 r. odnosi się do wniosku z 27 września 2024 r. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że organ powinien wezwać stronę do doprecyzowania żądania. 17 lipca 2025 r. dzień przed upływem terminu wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do załatwienia sprawy organ wezwał stronę do sprecyzowania żądania. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do organu 8 sierpnia 2025 r. 10 Lutego 2026 r. skarżąca spółka wniosła do sądu skargę na bezczynność organu. 9 marca 2026 r. organ zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego a dopiero 23 marca 2026 r. organ rozpoznał wniosek i wydał decyzję.
W tak ustalonym stanie faktycznym w pierwszej kolejności godzi się wyjaśnić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezczynność o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1. istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz 2. braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Ich łączne spełnienie obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności.
Przechodząc do rozpoznania niniejszej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skargi na bezczynność organu. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wynika, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność) oraz jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), stronie służy ponaglenie. Stosownie do art. 37 § 2 i 3 k.p.a., ponaglenie zawiera uzasadnienie i wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przepisy art. 37 § 4 – § 8 k.p.a. przewidują procedurę związaną z przekazaniem ponaglenia do organu wyższego stopnia oraz formę i sposób rozpatrzenia ponaglenia przez właściwy organ administracji.
Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przepis ten wskazuje na konieczność złożenia ponaglenia jako warunku formalnego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, jednak nie określa w żaden sposób jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie zakreśla także terminu, w którym można wnieść skargę na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) wprowadzając jedynie warunek, że skargę w tym zakresie można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Mając zatem na względzie powyżej przedstawione rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie ponaglenie zostało wniesione zgodnie z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie 23 kwietnia 2025 r., zaś skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, którego działania dotyczyła – 10 lutego 2026 r. W konsekwencji należało stwierdzić, że Spółka wyczerpała przysługujący środek zaskarżenia w postaci ponaglenia. Odnosząc się w tym miejscu do argumentów podniesionych przez organ w odpowiedzi na skargę sąd wskazuje, że wymóg wyczerpania środków zaskarżenia ma charakter formalny i jednorazowy. Z chwilą wniesienia ponaglenia, formalna ścieżka przed procesowa została skutecznie i ostatecznie zamknięta. Strona nabyła w tym momencie trwałe uprawnienie do uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej i fakt, że Kolegium w swoim postanowieniu wyznaczyło Wójtowi nowy termin załatwienia sprawy (do 18 lipca 2025 r.), którego organ nie dotrzymał, w żaden sposób nie resetuje sytuacji procesowej strony i nie nakłada na nią obowiązku ponownego dyscyplinowania organu.
Następnie godzi się wyjaśnić, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym zgodnie z przepisami prawa terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.
Jak już wskazano, Spółka 28 listopada 2024 r. wniosła o skorygowanie kodu odpadów w decyzji z 14 listopada 2017 r. wydanej przez organ I instancji. W następstwie rozpatrzenia tego wniosku organ I instancji wydał decyzję z 23 marca 2026r.
Wskazać należy, że podstawę do rozpatrzenia wniosku stanowił art.155 kpa zgodnie z wolą Spółki, tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie mają ogólne przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw. I tak w myśl 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei art. 35 § 3 k.p.a. wskazuje, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zgodnie zaś z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Sąd w pełni podziela przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA", zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych, tj. niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą, stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Zauważyć należy, że z przesłanych do Sądu akt administracyjnych oraz odpowiedzi na skargę wynika, że organ nie wydał w sprawie zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia.
Organ faktycznie nie zareagował również na rozstrzygnięcie Kolegium bo jego działalność ograniczyła się jedynie do wezwania Spółki, dopiero 23 marca 2026 r., w następstwie wniesionej skargi na bezczynność, wydał decyzję w sprawie. Ustalenie w powyższym zakresie skutkuje uznaniem, że cel skargi na bezczynność organu został zrealizowany w niniejszej sprawie, albowiem organ wydał akt w postaci decyzji. Okoliczność ta przesądza o konieczności umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na bezprzedmiotowość żądania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku spółki o czym sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.
Jednakże likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobligowany jest także do rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. bądź przyznania sumy pieniężnej, o które wnioskowała skarżąca spółka.
Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności (lub przewlekłości) pozostawiono uznaniu składu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Wyjaśnić zatem należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Oceniając czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. wyroki: WSA w Gdańsku z 7 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Gd 72/22, WSA w Łodzi z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Łd 150/24, CBOSA).
Ocena czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., która, jak już wskazano powyżej, zobowiązuje organy do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Wychodząc z powyższych ustaleń godzi się podkreślić, że naruszenie terminu polega w sprawie nie tylko bowiem na tym, że organ nie rozpoznał wniosku spółki w ustawowym terminie, lecz również na tym, że pomimo tego, że Kolegium wyznaczyło organowi termin załatwienia sprawy do 18 lipca 2025 r., wezwanie spółki do sprecyzowania żądania zostało wystosowane dopiero 17 lipca 2025 r., a więc w przeddzień upływu tego terminu. Następnie, po otrzymaniu odpowiedzi 8 sierpnia 2025 r., organ przez ponad pół roku, aż do 9 marca 2026 r., nie podjął żadnej czynności procesowej. W tym czasie nie tylko nie rozpoznał sprawy, lecz także nie skorzystał z instrumentu przewidzianego w art. 36 k.p.a., tj. nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie wskazał przyczyn zwłoki ani nowego terminu jej załatwienia. Tym samym organ zignorował zarówno ustawowe obowiązki procesowe, jak i wytyczne organu wyższego stopnia. Tak długotrwały stan bierności, obejmujący łącznie około 17 miesięcy postępowania, nie może zostać uznany za dający się pogodzić z zasadą sprawności i szybkości postępowania administracyjnego. Bezczynność ta miała charakter znaczny, oczywisty i uporczywy, a przy tym była pozbawiona racjonalnego usprawiedliwienia. W konsekwencji godziła ona w zaufanie obywatela do państwa i jego organów oraz wyczerpywała przesłanki uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Na ocenę charakteru stwierdzonej bezczynności nie mogły mieć wpływu argumenty organu podniesione w odpowiedzi na skargę, tj. brak kadry oraz wielkość urzędu oraz skomplikowany charakter spraw dotyczących ochrony środowiska. Problemy organizacyjne organu nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. Nie stanowią one również usprawiedliwionego uzasadnia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej.
W konsekwencji stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażący, Sąd za uzasadnione uznał nałożenie na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zarówno wymierzenie grzywny jak i przyznanie sumy pieniężnej stanowią uprawnienie dyskrecjonalne sądu, gdyż są dodatkowymi środkami o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skorzystanie z tych środków jest uzasadnione m.in., gdy realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony porządku prawnego i sprawnego działania administracji publicznej. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, CBOSA). Podstawowym warunkiem stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. jest upływ terminu załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie trwało prawie 17 miesięcy, co niewątpliwie potwierdza naruszenie przepisów określających terminy załatwienia sprawy. W ocenie Sądu mamy do czynienia z opieszałym działaniem ze strony organu powiązanym z niepodejmowaniem jakichkolwiek czynności. Sąd określając wysokość grzywny uwzględnił rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ stwierdzając, że grzywna w kwocie określonej w wyroku będzie w sprawie adekwatna do rozmiaru bezczynności organu.
Jednocześnie uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, długoterminową zwłokę organu i towarzyszące jej okoliczności, Sąd przyznał na rzecz spółki od organu sumę pieniężną w wysokości określonej w wyroku przyjmując, że bezczynność miała miejsce przez okres niemal 17 miesięcy, który to czas ewidentnie był stanem niepewności dla skarżącej spółki w kluczowych kwestiach majątkowych i biznesowych. Jednocześnie twierdzenia spółki o rzekomych szkodach majątkowych pozostały całkowicie gołosłowne – strona nie przedłożyła żadnego materiału dowodowego (dokumentów finansowych, umów przedwstępnych, decyzji wymiarowych etc.), który uprawdopodabniałby, a tym bardziej bezspornie wykazywałby rzeczywiste zaistnienie tychże obciążeń oraz ich ścisły, adekwatny związek przyczynowo-skutkowy z trwającą bezczynnością organu. Kwestia ewentualnej weryfikacji i rekompensaty strat pozostaje domeną postępowania odszkodowawczego przed sądem powszechnym, gdzie spółka będzie zobligowana do ścisłego udowodnienia wysokości szkody
Mając na uwadze powyższe Sąd, uwzględniając skargę na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). W kolejnym punkcie Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji (pkt 2 sentencji wyroku) w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pkt 3 punkcie sentencji wyroku Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1000 zł, a w pkt 4 sentencji wyroku przyznał od organu na rzecz skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 1000 zł, czyniąc to w oparciu o regulację art. 149 § 2 p.p.s.a. W pkt 5 Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz spółki, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
MR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło