II SAB/Łd 85/19

Dnia 26 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 roku sprawy ze skargi S. A. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie przez Starostę [...] postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odrzucić skargę. a.bł. W dniu [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, złożona za pośrednictwem organu, skarga S.A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...]. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. skarżący skierował do Starosty [...] wezwanie do zapłaty zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w miejscowości U. Dodał, iż przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została na mocy decyzji Naczelnika Powiatu z dnia [...] na rzecz dawnego Zakładu A A. w N.. Zaznaczył, iż pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r. złożył ponaglenie w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., które postanowieniem z dnia [...]. Wojewoda uznał za niezasadne. Następnie w dniu [...]. Starosta [...] wydał decyzję odmawiającą wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Na skutek odwołania, decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik podsumował, iż do dnia złożenia niniejszej skargi Starosta [...] nie wydał rozstrzygnięcia co do istoty, a podejmowane działania mają charakter pozorowany, zmierzają do przedłużenia postepowania i zwlekania z wydaniem decyzji. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł : - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji w terminie do dnia 30 września 2019 r., - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. o przyznanie od organu I instancji na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, - o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i podejmowane działania zmierzające do zakończenia sprawy. Podkreślił, iż upływ czasu, trudności w odnalezieniu dokumentacji wywłaszczeniowej, krótki okres archiwizacji niektórych z dokumentów, wpływają na efektywność postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W sytuacji, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiącego, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Skarżący S.A. zakresem skargi uczynił zarówno bezczynność Starosty [...], jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony z dnia 22 grudnia 2017 r. o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wobec takiego zakresu skargi niezbędnym jest przywołanie zapisu art. 37 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z powyższych uregulowań wynika jasno, iż przez wyczerpanie środków zaskarżenia, o których stanowi art. 52 p.p.s.a., należy rozumieć - zarówno w przypadku skargi na bezczynność, jak i przewlekłość – wystąpienie przez stronę z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy dostrzec należy, iż pełnomocnik skarżącego podnosi w skardze, że pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r. wyczerpał tryb opisany w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., występując z ponagleniem, które postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] uznał za nieuzasadnione. Istotne jest jednak, iż po dacie złożenia ponaglenia w dniu 21 sierpnia 2018 r. Starosta [...] wydał decyzję odmawiającą wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Następnie na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oznacza to, iż dla organu I instancji rozpoczął bieg nowy termin do załatwienia sprawy. W tej sytuacji, w razie bezczynności i przewlekłości Starosty [...] po wydaniu decyzji kasacyjnej z dnia [...] skarżący powinien był złożyć "nowe" ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., czego - jak wynika z akt sprawy - nie uczynił. Wprawdzie w okresie pomiędzy wydaniem decyzji kasacyjnej a złożeniem skargi do sądu administracyjnego, pełnomocnik strony występował do organu z pismami, jednakże lektura żadnego z nich nie uzasadnia oceny, iż stanowią one wyczerpanie trybu art. 37 § 1 k.p.a. niezbędnego dla skutecznego złożenia skargi do sądu. Innymi słowy, Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 § 1 k.p.a., skutkiem czego niniejsza skarga jest – na obecnym etapie – niedopuszczalna. Tym samym odniesienie się przez sąd do merytorycznej argumentacji skargi jest niemożliwe. Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym może otworzyć skarżącemu drogę do ewentualnego skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. IB