II SAB/Łd 86/18

Dnia 11 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 roku na posiedzeniu jawnym rozpoznawał sprawę ze skargi D. W. na bezczynność [...] Sądu Okręgowego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżącemu D. W. kwotę 100 (sto) zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego, zaksięgowaną w dniu 7 maja 2018 roku, pod poz. [...]. a.bł. Pismem z dnia 7 maja 2018 r. D.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność [...] Sądu Okręgowego w Ł. w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (zwana dalej u.d.i.p.), a polegające na nieudostępnieniu w terminie 14 dni informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia w całości wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżący wyjaśnił w treści uzasadnienia skargi, że w dniu 28 stycznia 2018 r. złożył w siedzibie organu pismo zatytułowane Wniosek o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku zwrócił się o udostępnienie informacji zawartych w ośmiu pytaniach, a dotyczących dwóch biegłych zatrudnionych przez organ. Jednocześnie skarżący wskazał sposób udzielenia informacji - na swój adres mailowy podany w piśmie. 7 lutego 2018 r. organ udzielił odpowiedzi na 7 spośród 8 pytań wskazanych we wniosku. Na pytanie nr 4 - "Czy wyżej wymienione biegłe w czasie zatrudnienia w [...] w Ł. oraz w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno-Konsultacyjnym wydawały opinie dla sądów, w których wydawały opinię pozytywną dotyczącą naprzemiennego czy równoważnego systemu opieki nad małoletnimi?" organ udzielił następującej odpowiedzi: "Nie jestem w stanie odpowiedzieć na pytanie, nie ma rejestracji wykonanych badań dotyczących wydawania opinii w sprawach naprzemiennego czy równoważnego systemu opieki nad małoletnimi. Rejestracja nas obowiązująca dotyczy wpływu akt i wydawanych opinii w sprawach opiekuńczych, rozwodowych, karnych nieletnich, mediacji (zapis dotyczy sygnatury danej sprawy, dat wpływu, wysiania, składu zespołu opiniującego)". Tego samego dnia skarżący wysłał do odpowiadającego maila sugerującego, co należy zrobić aby udzielić odpowiedzi na sporne pytanie. Dnia 8 lutego 2018 r. organ zwrócił się do skarżącego o wykazanie czy odpowiedź na sporne pytanie jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Jednocześnie w tym samym piśmie organ wyjaśnił, że odpowiedź na to pytanie jest informacją przetworzoną, ponieważ wymaga przeanalizowania w sumie 352 teczek spraw. Do dnia 2 marca 2018 r. skarżący żył w przekonaniu, że organ dokonuje analizy 352 teczek, o których wspomniał w swoim piśmie. Wobec upływu terminu skarżący wysłał drogą mailową wniosek o niezwłoczne przekazanie informacji. Tego samego dnia organ wyjaśnił drogą mailową, że odpowiedź została udzielona pismem z dnia 8 lutego 2018 r., a ponadto nadal czeka, aby skarżący wskazał, czy odpowiedź na pytanie jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. W dniu 2 marca 2018 r. skarżący wysłał do organu maiła, w którym podnosi, że to nie na wnioskodawcy ciąży obowiązek uzasadnienia czy informacja jest istotna dla interesu publicznego, przy czym odpowiedź na sporne pytanie jest w jego ocenie informacją publiczną, a brak prowadzenia przez organ rejestrów nie jest usprawiedliwieniem. Organ wysłał w dniu 5 marca 2018 r. pismo do skarżącego, w którym kategorycznie odmówił udzielenia odpowiedzi na sporne pytanie. Skarżący podkreślił, że do dnia 5 marca 2018 r. organ w żadnej korespondencji nie wskazywał jakoby odpowiedź na sporne pytanie nie mieściła się w ramach prawnych ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Organ sam sugerował, jakie czynności winien podjąć, aby udzielić odpowiedzi na to pytanie. Nie wykazywał także, że odpowiedź ta nie jest odpowiedzią istotną dla interesu publicznego. Jednocześnie, zdaniem strony skarżącej, w ostatnim przywołanym piśmie kierowanym przez organ do skarżącego, ten pierwszy myli dwa ustawowe pojęcia "informację przetworzoną" i "informację istotną dla interesu publicznego". Skarżący podniósł, że informacja przetworzona to taka, z której dany organ analizuje informacje, wyciąga z nich wnioski albo opracowuje prognozy czy też agregowanie informacji, czyli łączenie różnych danych w jedną całość. Wnioskowana informacja nie mieści się jednak w tej definicji. Tym samym zdaniem skarżącego, informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej i organ powinien jej udzielić. W opinii skarżącego desygnat nazwy "informacja istotna dla interesu publicznego" wydawać by się mogło, że pokrywa się z zadaniami administracji publicznej. Jednak zauważył, że organ jako struktura Sądu Okręgowego w Ł. podlega pod rygor udostępniania informacji publicznych zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., który to przepis nie stanowi katalogu zamkniętego podmiotów władzy publicznej. Za błędny skarżący uznał pogląd jakoby sądy (a organ jest strukturą Sądu Okręgowego w Ł.) nie podlegały u.d.i.p. Nie ma przepisów ograniczających stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej do sądów, tym bardziej, że sądy zgodnie z art. 10 Konstytucji są jedną z władz (obok ustawodawczej i wykonawczej). Wobec tego zdaniem strony organ podlega pod rygor u.d.i.p., a odpowiedź na sporne pytanie jest informacją publiczną oraz ważną z punktu widzenia interesu publicznego, ponieważ pozwala informować o działalności biegłych sadowych, jako działalności publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Ł. w wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wobec rozpoznania wniosku skarżącego D. W., zawartego w punkcie 4 pisma z dnia 26 stycznia 2018 roku decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] maja 2018 roku nr [...], sprostowaną w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej co daty złożenia wniosku postanowieniem Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] maja 2018 roku, wydanym z urzędu na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Ewentualnie wniósł o stwierdzenie, iż pozostawanie w bezczynności nie miało charakteru rażącego naruszenia przepisów prawa, nadto dopuszczenie dowodu ze złożonych wraz ze skargą dokumentów na okoliczności: a. uzyskaniu przez Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. wiedzy o złożonym przez skarżącego D. W. wniosku z dnia 26 stycznia 2018 roku w dniu 17 maja 2018 roku, tj., w związku z przekazaniem Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. przez [...] Sądu Okręgowego w Ł. odpisu skargi na bezczynność będącej podstawą do złożenia odpowiedzi na skargę, b. niezwłocznego rozpoznania wniosku skarżącego zawartego w punkcie 4 pisma z dnia 26 stycznia 2018 roku przez Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2018 roku, c. braku jakiejkolwiek bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w Ł., d. prawidłowego i terminowego podjęcia czynności w postępowaniu wywołanym wnioskiem skarżącego bezpośrednio przez Kierownika [...] Sądu Okręgowego w Ł., tj. udzielenia informacji w zakresie podlegającym udostępnieniu (pytania 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8) - pismem z dnia 7 lutego 2018 roku oraz wezwania wnioskodawcy pismem z dnia 8 lutego 2018 roku do wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego w zakresie ujętym w pytaniu nr 4 wobec okoliczności, iż wnioskowana w tym zakresie informacja ma charter informacji przetworzonej, e. niewskazania przez wnioskodawcę do dnia 2 marca 2018 roku szczególnej istotności wnioskowanej informacji oraz oświadczenia złożonego w wiadomości e-mail z tejże daty - tj. 2 marca 2018 roku - iż wnioskodawca nie ma obowiązku czegokolwiek uzasadniać, bowiem ustawa takiego obowiązku na niego nie nakłada. Prezes Sądu w pierwszej kolejności wyjaśnił, że opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów - stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku (t.j. Dz.U. z 2018. poz.708) - działają w sądach okręgowych. Zgodnie z art. 7 ustawy, kierownik zespołu organizuje pracę zespołu i nią kieruje, kontroluje przestrzeganie procedury badań i standardów metodologii opiniowania przez specjalistów, a także kontroluje sposób wykonywania czynności, o których mowa w art. 1 ust.2 i 3 ustawy. Stosownie nadto do treści art. 22 § 1 pkt b ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 23) prezes sądu okręgowego jest zwierzchnikiem m.in. służbowym kierownika i specjalistów Opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów, zaś § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 roku Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2015. poz. 2316 ze zm.) stanowi, iż opiniodawczy zespół sądowych specjalistów stanowi komórkę organizacyjną sądu. A skoro tak, to w ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. kierownik [...] Sądu Okręgowego w Ł. nie jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, bowiem organem uprawnionym w tym zakresie jest Prezes Sądu Okręgowego w Ł. Organ podkreślił, że wniosek D.W. wraz z korespondencją prowadzoną z wnioskodawcą przez Kierownika [...]Sądu Okręgowego w Ł. został przedstawiony Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. w dniu 17 maja 2018 roku. Prezes Sądu Okręgowego w Ł., rozpoznał go niezwłocznie, bo już decyzją z dnia [...] maja 2018 roku - w ten sposób, iż odmówił udzielenia żądanej w punkcie 4 wniosku informacji wskazując, iż jest to informacja przetworzona, która może być udostępniona w przypadku istnienia szczególnie istotnego interesu społecznego. Wobec oczywistej omyłki pisarskiej w treści decyzji została ona w tym zakresie sprostowana postanowieniem z dnia [...] maja 2018 roku, wydanym z urzędu na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. za niekwestionowaną uznać trzeba okoliczność, iż komórka organizacyjna Sądu Okręgowego w Ł., do której skierowany został wniosek D. W. z dnia 26 stycznia 2018 roku nie przekazała go Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. we właściwym terminie. Ponadto, nie można także nie dostrzec, iż wnioskodawca uzyskał w terminie odpowiedzi na 7 z 8 objętych wnioskiem pytań, wobec czego - o ile przyjąć, iż w niniejszej sprawie doszło do bezczynności organu - to jedynie w odniesieniu do niewielkiej części żądania wnioskodawcy. Co więcej, w ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. nie sposób także nie wziąć pod uwagę tej istotnej okoliczności, iż Kierownik [...] Sądu Okręgowego w Ł. w przewidzianym ustawą terminie podjął czynności związane z rozpoznaniem wniosku także w zakresie pytania zawartego w punkcie 4 tegoż wniosku, wzywając D.W. do wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego z uwagi na okoliczność, iż informacja ma charakter przetworzonej. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł., w niniejszej sprawie brak jest podstaw do dokonania oceny, iż ewentualna bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaniechanie organu nie było zamierzone, a nadto brak jest podstaw do stwierdzenia, iż niewydanie decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Co więcej, skoro organ niezwłocznie podjął czynności związane z załatwieniem wniosku, w szczególności udzielił informacji co do kwestii zawartych w 7 z 8 pytań wnioskodawcy, a co do pytania 4 wskazał wnioskodawcy potrzebę wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego, a nadto czynności te zostały podjęte niezwłocznie - to nie istnieją w niniejszym przypadku podstawy do stwierdzenia działania organu z rażącym naruszeniem prawa. Opóźnienie w stosunku do ustawowego terminu rozpoznania wniosku nie wydaje się znaczne, a nadto Prezes Sądu Okręgowego w Ł., nie kwestionując swojego obowiązku w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej, rozpoznał wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej niezwłocznie po rozpoznaniu skargi. Nie można zatem przyjąć, że bezczynność organu była spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też celowym przedłużeniem postępowania, a skoro tak - wydaje się, iż okoliczność ta winna wyłączać ewentualne zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł., istotne jest także podkreślenie, iż informacje, o których udostępnienie skarżący wystąpił w punkcie 4 wniosku z dnia 26 stycznia 2018 roku stanowi informację przetworzoną. Uzyskanie odpowiedzi na pytanie wnioskodawcy zawarte w punkcie 4 wniosku z dnia 26 stycznia 2018 roku stanowiącego w ocenie organu informację przetworzoną wymagałoby konieczności przeanalizowania 352 teczek spraw, w których opinie wydawały biegłe P. K. – U. i E. M., odszukanie w nich opinii i zapoznanie się z treścią każdej z nich w celu ustalenia, w których z tychże opinii ich przedmiotem było sprawowanie opieki naprzemiennej lub równoważnej oraz w których biegłe wskazały, iż sprawowanie takiej opieki przez oboje rodziców uznać należy za pozytywne. Jak wynika wprost z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w odniesieniu do informacji przetworzonej ustawodawca wprowadził szczególną przesłankę jej udostępnienia, ograniczającą prawo dostępu do informacji publicznej. Dostęp do informacji publicznej przetworzonej jest możliwy w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa nie zawiera co prawda definicji "szczególnej istotności" dla interesu publicznego, jednakże zdaniem organu - informacje żądane przez wnioskodawcę, wymagające przenalizowania 352 teczek spraw i opinii wydanych w sprawach z okresu ostatnich kilku lat celem wytworzenia informacji, o którą wnioskodawca wystąpił w pytaniu nr 4 wniosku z dnia 26 stycznia 2018 roku - nie noszą cechy owej "szczególnej istotności". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 21 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z § 3 p.p.s.a.) Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest bezczynność [...] Sądu Okręgowego w Ł. w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 26 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Ten podmiot wskazany również został w skardze przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Następnie winien rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania bezczynności oraz czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany. Z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2015 r., poz. 2058 ze zm. – dalej jako: "u.d.i.p."), mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2015.133 j.t.) Prezes Sądu jest zwierzchnikiem służbowym sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych, asystentów sędziów danego sądu oraz kierownika i specjalistów opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów. W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że to Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Powyższe prowadzi do konstatacji, że [...] w Ł. nie jest organem administracji publicznej. Podmiot ten nie wykonuje funkcji organu administracji publicznej i nie podejmuje rozstrzygnięć o charakterze decyzji administracyjnych, czy też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji, działanie czy też brak podejmowania działania przez ten podmiot nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dc