II SAB/Łd 91/12

Dnia 12 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. i L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. i L. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości p o s t a n a w i a: przyznać skarżącym D. G. i L. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów. D. G. i L. G. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z ich skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżeństwo mieszka w 100-metrowym domu wraz z dwójką dzieci, utrzymuje się z 3,6 hektarowego gospodarstwa rolnego, z którego dochód określił na ok. 5000 zł w skali roku, zaś w wyniku zaskarżonej decyzji pozbawieni zostali części owego gospodarstwa, które stanowiło jedyne źródło dochodu W uzasadnieniu wniosku wskazali, że ich dochód po utracie części gospodarstwa wyniesie ok. 5000 zł, zaś na roczne wydatki składają się m.in. - zakup opału ok. 5.500 zł, zakup nawozów i środków ochrony roślin ok. 3500 zł, koszt energii i wody użytkowej ok. 3 000 zł, ubezpieczenia ok. 2100 zł, opłata za pielenie i okulizację 13 000 zł, koszty utrzymania rodziny ok. 34 000 zł, paliwa 4000 zł, KRUS 2 929 zł. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 roku referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podnieśli, że wydatki wskazane we wniosku dotyczyły lat ubiegłych, tj. okresu przed wywłaszczeniem, zaś w momencie wywłaszczenia sytuacja skarżących zmieniła się diametralnie na niekorzyść. Większość płodów rolnych została w wyniku wywłaszczenia zabrana i zniszczona. Wyjaśnili, że obecnie nie mają żadnych środków do życia, a dochód tegoroczny jaki uzyskają kształtuje się w granicach 5000 zł. Podkreślili, że plantacja truskawek którą mieli na jednej z działek, wywłaszczona została pod budowę drogi S-8 i wiaduktu, w związku z tym nie mogli zrywać owocu, gdyż nie byli już właścicielami tej działki. Podobna sytuacja miała miejsce z uprawą róż. Wskazali nadto by odnowić zniszczoną plantację potrzebny jest okres trzech lat by zaczęła ona przynosić jakieś dochody. Odnosząc się do kredytu na zakup nowej działki ziemi, wskazali, że nie jest ona jeszcze ich własnością, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. jeszcze się nie uprawomocniło. Jeśli chodzi o spłatę kredytu zaciągniętego na zakup w/w ziemi to na dzień 1 czerwca 2012 roku mieli spłacić same odsetki, zaś dopiero później z dniem 30 czerwca 2014 roku będą spłacać resztę rat kredytu. Nadto wskutek zarządzenia z dnia 13 sierpnia 2012 roku wnioskodawcy oświadczyli, iż nie prowadzą działalności gospodarczej, zaś załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż od maja 2012 roku wypłacany jest im zasiłek rodzinny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) dalej jako p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zd. 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 2 – 4). Po myśli art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy trudno nie zauważyć, iż przed wszczęciem postępowania sądowego na rachunek oszczędnościowy skarżących dokonywane były wpłaty w kwotach sięgających kilku tysięcy złotych np.: w dniu 27 marca 2012 roku – 8 973,62 zł; w dniu 3 kwietnia 2012 roku - 5 700 zł; w dniu 25 kwietnia 2012 roku – 8 132 zł, czy w dniu 7 maja 2012 roku 8 279 zł. Jednocześnie skarżący dokonywali wypłat z owego rachunku – 16 kwietnia 2012 roku – 10 000zł; w dniu 23 maja 2012 roku – 20 000zł. Wskazane okoliczności świadczą o tym, że skarżący w momencie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjengo dysponowali środkami które pozwalały na pokrycie kosztów sądowych, a przynajmniej kosztów wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Jednakże z tego samego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż od 24 maja 2012 roku rodzina skarżących otrzymuje zasiłek rodzinny, co potwierdza, iż sytuacja finansowa skarżących obecnie uległa znacznemu pogorszeniu. Ostatnia wskazana okoliczność w ocenie Sądu świadczy o tym, że skarżący obecnie nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, szczególnie w sytuacji, gdy na ich utrzymaniu pozostaje dwójka dzieci. Z tego też powodu, zasadnym jest - zdaniem Sądu - przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem by otrzymać zasiłek rodzinny konieczne jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego, wynikającego z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwagę fakt, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę aktualną sytuację finansową wnioskodawcy, zasadne jest uwzględnienie wniosku skarżących od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 260 p.p.s.a. a.tp.