II SAB/Łd 92/24

Dnia 12 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – na rzecz skarżącej S. K. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi zaksięgowaną 22 sierpnia 2024 roku, pod pozycją [...]. S.K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bełchatowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z 23 lipca 2024 r. skarżąca została wezwana do wskazania numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Z zawartych w powyższych wezwaniach pouczeniach wynikało, że nieusunięcie braków skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem. Stosowne wezwania do usunięcia braków skargi zostały doręczone skarżącej 12 sierpnia 2024 r. W ustawowym terminie braki skargi nie zostały usunięte. W dniu 22 sierpnia 2024 r. na rachunku Sądu została zaksięgowana kwota 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – w skrócie: "p.p.s.a." – skarga powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej skargę, będącej osobą fizyczną. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Natomiast w myśl z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (orzeczenie dostępne w CBOSA), podkreślono, że: "Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że na wezwanie przewodniczącego strona uzupełnia braki formalne pisma, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu. Wniesienie pisma zawierającego wszystkie wymagane elementy, a także uzupełnienie jego braków niewątpliwie należy zaliczyć do czynności strony. Przyjęty w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podział czynności z uwagi na kryterium podmiotowe (czynności sądu, strony i innych uczestników postępowania), wyklucza podejmowanie czynności nienależących do danego podmiotu, co jest związane z określoną w ustawie pozycją każdego z tych podmiotów. W związku z tym nie można oczekiwać, że sąd będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne.". Ponadto NSA stwierdził, że: "Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Równość w prawie odnosi się zaś, co do zasady, do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na prawodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów (sytuacji) podobnych. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących.". Zdaniem NSA: "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. (...) Koncepcja o możliwości, a nawet obowiązku ustalenia przez sąd numeru PESEL strony i uzupełnienie w ten sposób braku formalnego skargi nie ma podstaw normatywnych. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wprost wynika, że wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi).". W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania z ww. obowiązku w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skargi, skarżąca nie wskazała swojego numeru PESEL, natomiast wpis sądowy od skargi został uiszczony z uchybieniem ustawowego terminu. Skoro bowiem wezwania do uzupełnienia braków skargi zostały doręczone skarżącej 12 sierpnia 2024 r., to ostatnim dniem ustawowego terminu do wykonania nałożonego obowiązku był 19 sierpnia 2024 r. Jednakże termin ten upłynął bezskutecznie, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a zatem skarga podlega odrzuceniu. Stosownie natomiast do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 p.p.s.a.). Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.