II SAB/Łd 96/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku; 3. zasądza od Wójta Gminy S. na rzecz J. J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS J. J. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 20 lutego 2017r. wniósł do organu mailem o udostępnienie informacji publicznej w formie skanów umowy bądź umów zawartych przez Gminę S. z adwokatami, radcami prawnymi, kancelariami adwokatów lub radców prawnych prowadzonymi w formie spółki prawa handlowego dotyczącej stałej obsługi prawnej w okresie 2000 do 2016r. albo przesłanie informacji, że takie umowy nie zostały zawarte. W terminie przewidzianym ustawą organ nie udostępnił informacji w żadnej formie, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak również nie wezwał do usunięcia braków (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 1764 ze zm., powoływanej dalej jako u.d.i.p.). Z tego powodu skarżący uznał, że organ jest w niniejszej sprawie bezczynny. Na tej podstawie wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku w terminie 14 dni, a ponadto o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie. Skarżący wniósł także o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania w wysokości 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wyjaśnił, że w dniu 20 marca 2017r. udzielił odpowiedzi na wniosek, przesyłając na adres email [...] odpowiedź wraz z wnioskowanymi dokumentami. W ocenie organu, udzielił on odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zatem bezzasadne jest żądanie skarżącego o zobowiązanie Wójta Gminy S. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Bezpodstawne jest również żądanie stwierdzenia, iż organ pozostaje w bezczynności oraz zasądzenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. W związku z powyższym organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 28 kwietnia 2017r. pełnomocnik skarżącego cofnął żądanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski z pkt 2 i 3 skargi, tj. o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że organ udzielił informacji publicznej dopiero na skutek wniesienia skargi, miesiąc po złożeniu wniosku. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz.718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) w obecnym brzmieniu rozstrzygnięcie przedmiotu sprawy, co do której wniesiona została skarga na bezczynność nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim wypadku wyłączona jest jedynie możliwość nałożenia na organ obowiązku podjęcia określonych czynności. Organ miał możliwość zakończenia postępowania w trybie autokontroli, czego nie uczynił. Pełnomocnik skarżącego dodał, że podstawą do oddalenia skargi może być jedynie stwierdzenie, że w sprawie w chwili wniesienia skargi nie doszło do bezczynności organu, przy czym wszelkie kwestie związane z ewentualnymi przyczynami bezczynności pozostają irrelewantne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Tytułem wstępu wskazać należy, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Wójta Gminy S. zakresie udzielenia informacji publicznej. Dokonując oceny zasadności skargi wskazać należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w przedmiocie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tej materii bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu zaistniała bezczynność i czy była zawiniona. W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy S. jest organem władzy publicznej, zobowiązanym do podejmowania działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Również żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit a u.d.i.p., bowiem dotyczy zasad funkcjonowania organu samorządu terytorialnego w zakresie jego obsługi prawnej. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreśla się też, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej htt://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nie kwestionował zresztą ani charakteru żądanej informacji ani własnej powinności jej udostępnienia. Udostępniając wnioskowane materiały uczynił to wszakże z uchybieniem terminu, określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co uzasadnia zarzut bezczynności. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, to zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W sytuacji z kolei, gdy zaistnieje podstawa do pobrania opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji powiadamia wnioskodawcę o jej wysokości, w terminie 14 dni do dnia złożenia wniosku i następnie udostępnienia informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek i dlatego jej udostępnienie ma formę czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została jedynie w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. O bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W kontrolowanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w dniu 20 lutego 2017r. Ustawowy termin do załatwienia wniosku upłynął zatem z dniem 6 marca 2017r. Informacja publiczna została zaś udostępniona dopiero po wniesieniu skargi, w dniu 20 marca 2017r. Organ był zatem bezczynny, bowiem w terminie ustawowym nie załatwił wniosku. Bezczynność wspomniana nie ma wszakże charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem informacja została skarżącemu udzielona niezwłocznie po wniesieniu skargi, zaś uchybienie terminowi nie było znaczne. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a stwierdzono, że bezczynność, której dopuścił się organ nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Po myśli art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 20 lutego 2017r., bowiem żądana informacja został udostępniona po wniesieniu skargi. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej ich zwrot w kwocie równej należnemu wpisowi sądowemu (100,-zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym ustalonemu w oparciu o treść § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804) na kwotę 480,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17-zł.). JK