II SO/Łd 11/06

Dnia 9 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący : (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2006 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt [...] sędziów Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w osobach sędziów Arkadiusza Cudaka, Teresy Porczyńskiej, Bogusława Klimowicza, Pawła Janickiego, Piotra Kissa, Aleksandry Wrzesińskiej – Nowackiej oraz Cezarego Kosińskiego w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Arkadiusza Cudaka, Teresy Porczyńskiej, Bogusława Klimowicza, Pawła Janickiego, Piotra Kissa, Aleksandry Wrzesińskiej – Nowackiej oraz Cezarego Kosińskiego. W dniu [...] D. A. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wydziału I od orzekania w sprawie o sygn. akt [...] ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r.. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 sierpnia 2006 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów Wydziału I przez wskazanie przyczyn wyłączenia oraz ich uprawdopodobnienie. W odpowiedzi na zarządzenie skarżąca wskazała, iż w jej ocenie zachodzą poważne wątpliwości, co do bezstronności sędziów Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w osobach sędziów Arkadiusza Cudaka, Teresy Porczyńskiej, Bogusława Klimowicza, Pawła Janickiego, Piotra Kissa, Aleksandry Wrzesińskiej – Nowackiej oraz Cezarego Kosińskiego. W niniejszej sprawie sędziowie Wydziału I złożyli oświadczenie o następującej treści: "nie łączą mnie z wnioskodawcą, jak również z pozostałymi stronami postępowania, stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję procesową zasady obiektywizmu i bezstronności. Celem jej jest to, by na treść rozstrzygnięcia Sądu nie wpływały osobiste zapatrywania, uprzedzenia lub interesy osób zaangażowanych w jego podjęcie. Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Jednakże, jak to wynika z treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. Przepis art. 19 p.p.s.a. zawiera tzw. względne przesłanki wyłączenia sędziego. Z uwagi na fakt, iż ustawodawca nie jest w stanie przewidzieć i w sposób kazuistyczny uregulować wszystkich przypadków, które uzasadniałyby zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego, w konstrukcji przepisu posłużył się pojęciem o charakterze niedookreślonym. Pojęcie "osobistego stosunku" jest niewątpliwie typowym takim zwrotem. Brak definicji tego pojęcia, pozostawia sądowi możliwość dokonania oceny czy w konkretnej sprawie stosunek ten zachodzi. Rozważając istnienie przesłanek wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie można abstrahować od treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 roku o sygn. akt SK 53/04, w którym Trybunał orzekł, iż art. 19 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego gwarancje bezstronności sędziego nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym, ale muszą być pojmowane szerzej – jako umożliwiające wyłączenie w przypadku okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Zdaniem Trybunału, ograniczenie zakresu przesłanek względnych wyłączenia sędziego jedynie do sytuacji, w której istnieje stosunek osobisty łączący sędziego bezpośrednio lub pośrednio ze stroną postępowania, uzasadnia pogląd o sprzeczności art. 19 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd rozpoznając wniosek skarżącej miał zatem na uwadze nie tylko kwestię istnienia stosunku osobistego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ale i innych okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego; uznał jednakże, iż wniosek D. A. nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni nie wskazała okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, iż między tymi sędziami a stroną zachodzi jakikolwiek stosunek osobisty. Skarżąca nie podniosła również istnienia innych istotnych warunków, które wywoływałyby uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Niezależnie od powyższych względów, uznając wniosek Wnioskodawczyni o wyłączenie sędziów za pozbawiony podstaw, Sąd miał na uwadze fakt, iż zgodnie z oświadczeniami sędziów orzekających w WSA w Łodzi, nie łączą ich z Wnioskodawczynią żadne stosunki, mogące wywoływać uzasadnione obawy co do bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy. Podkreślenia wymaga również to, że podniesione przez stronę zarzuty dotyczące rzekomych nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziów swych obowiązków, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających wystąpienie z wnioskiem o ich wyłączenie, a w konsekwencji przedmiotu oceny w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.