II SO/Łd 11/07

PostanowienieWSA w Łodzi2007-12-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy - Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli skarżący zamierza wnieść skargę na decyzję w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, która to sprawa jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy, ponieważ sprawy dotyczące zasiłków rodzinnych i dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego są ustawowo zwolnione z opłat. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej, samotnego wychowywania syna oraz konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków na opiekę medyczną, uzasadniają przyznanie tej formy pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) przed wniesieniem skargi do WSA. Wniosek dotyczył zamiaru zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową i zdrowotną, samotne wychowywanie 17-letniego syna oraz konieczność ponoszenia wydatków na opiekę medyczną.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącej D. D. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącej D. D. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata II SO/Łd 11/07 Uzasadnienie Pismem z dnia 5 grudnia 2007 r. D. D. (dalej skarżąca) złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W przedmiotowej sprawie nie wpłynęła jeszcze skarga do Wojewódzkiego Sądu Aministracyjnego w Łodzi. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że skarżąca zamierza wnieść skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że jest osobą samotną i ma na utrzymaniu 17-letniego syna. Wskazała także na swoją trudną sytuację finansową oraz zdrowotną, w szczególności na fakt, iż zarówno ona jak i jej syn pozostają pod stałą opieką poradni specjalistycznych (alergologicznej, urologicznej i kardiologicznej) w związku z przebytymi chorobami i obecnymi schorzeniami. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem Ł. D.. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącej składa się świadczenie emerytalne skarżącej z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki lekarskiej w wysokości 544,22 zł netto miesięcznie oraz alimenty na rzecz syna w wysokości 600 zł netto miesięcznie. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej w wysokości ok. 1.142 zł netto miesięcznie, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny - ok. 570 zł netto miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 50 m2, przy czym - jak zaznaczyła - w toku jest proces o podział majątku z byłym małżonkiem. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania, zanim zostanie złożona skarga, jak również w toku postępowania, aż do jego prawomocnego zakończenia. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie skarżąca nie złożyła jeszcze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednakże, że ewentualna skarga dotyczyć ma decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Tym samym stwierdzić należy, że w tym przypadku zachodzą warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy - w przypadku wniesienia skargi na wskazaną przez skarżącą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. - korzystać ona będzie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie dotyczące wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej Sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącej, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącej składa się jedynie świadczenie emerytalne skarżącej z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki lekarskiej w wysokości 544,22 zł netto miesięcznie oraz alimenty na rzecz syna w wysokości 600 zł netto miesięcznie. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej w wysokości ok. 1.142 zł netto miesięcznie, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny - ok. 570 zł netto miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje jej 17-letni syn. Istotne jest w tym względzie również, że skarżąca ponosi dodatkowe wydatki w związku z koniecznością zapewnienia stałej opieki lekarskiej dla syna, który - jak wynika z przedstawionych informacji - pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Skarżąca nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej, jej sytuacja rodzinna oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło