II SO/Łd 133/04

Dnia 20 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w Wydziale II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), p.o. sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o wyłączenie sędziego Wojciecha Chróścielewskiego od orzekania w sprawie ze skargi P. T. Syg. Akt II S.A./Łd 355/02 na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. W dniu 16.06.2004 r. J. P. złożyła wniosek o wyłączenie Sędziego NSA Wojciecha Chróścielewskiego od udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Jako podstawę swojego wniosku podała art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem z dnia 17.06.2004 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał wnioskodawczynie do uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Pismem z dnia 21.06.2004 r. J. P. wyjaśniła, iż jej obawy co do bezstronności sędziego Wojciecha Chróścielewskiego wynikają z faktu, iż Sędzia pracuje na Uniwersytecie [...], Wydziale Prawa i Administracji, gdzie zatrudniony jest pełnomocnik P. T. - radca prawny A. B.. W dniu 25.06.2004 r. sędzia Wojciech Chróścielewski złożył oświadczenie o następującej treści: "nie łączą mnie z wnioskodawczynią, jak również z pozostałymi stronami postępowania stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz.1270)". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego została uregulowana w rozdziale 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr. 153, poz. 1270). Stanowi ona gwarancję procesową zasady obiektywizmu i bezstronności. Chodzi w niej o to, że na treść rozstrzygnięcia w sprawie nie mogą wpływać osobiste zapatrywania, uprzedzenia lub interesy osób zaangażowanych w jego podjęcie. Przepisy rozdziału 5 powołanej ustawy przewidują wyłączenie sędziego z mocy ustawy lub na wniosek. Zgodnie z art. 18 § 1 sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy są wymienione enumeratywnie, ich katalog jest zamknięty i nie można ich interpretować rozszerzająco. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem bądź podmiotami postępowania. Związki te są tego rodzaju, że czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Stwierdzenie istnienia jednej z tych okoliczności jest wystarczającym powodem wyłączenia sędziego od orzekania. Nie jest zatem konieczne wykazywanie, że istnienia takiej przyczyny rzeczywiście spowodowało stronniczość sędziego. Wskazane przesłanki wyłączenia sędziego nie wyczerpują wszystkich przypadków braku bezstronności sędziego, mogą bowiem zachodzić inne okoliczności, stanowiące słuszny powód poddania w wątpliwość bezstronność sędziego w toku rozpoznawania konkretnej sprawy. Przepis art. 19 powołanej ustawy jako przyczynę wyłączenia sędziego wskazuje istnienie tego rodzaju stosunku osobistego między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Stosownie bowiem do art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeśli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Na gruncie powołanego przepisu nie wystarczy wskazanie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności. Konieczne jest wykazanie, iż z uwagi na te okoliczności sędzia nie będzie wykonywał swoich obowiązków obiektywnie i rzetelnie. Jak wynika z akt sprawy, żadna z wymienionych w art. 18 § 1 i art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, okoliczności nie zaistniała. Wprawdzie J. P. wskazała, iż jej wątpliwości co do bezstronności sędziego Wojciecha Chróścielewskiego wynikają z faktu, iż sędzia jest pracownikiem naukowym na Uniwersytecie [...], gdzie jest zatrudniony pełnomocnik P. T. - radca prawny A. B., jednak okoliczność ta, zdaniem Sądu, wobec złożenia przez sędziego oświadczenia o braku jakichkolwiek związków z jakimkolwiek podmiotem postępowania w żaden sposób nie może przesądzać o stronniczości sędziego. Trzeba także wyjaśnić, że art. 19 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest dosłownym powtórzeniem art. 49 Kpc. Oznacza to, że poglądy wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie sądowym w odniesieniu do wykładni art. 49 Kpc, mogą być przydatne na użytek interpretacji przepisu art. 19 powołanej ustawy. Przykładowo, zgodzić się należy z poglądem, wyrażonym w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71 (OSN 1972, POZ. 53), że należy odróżnić kontakty urzędowe łączące sędziów z innymi osobami w związku z wykonywanymi przez te osoby obowiązkami zawodowymi (jak miało to miejsce w sprawie niniejszej), od stosunków osobistych natury emocjonalnej lub gospodarczej, przy czym tylko te drugie stosunki mają charakter stosunków osobistych w rozumieniu art. 49 Kpc, które mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. także: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I, pod red. K. Piaseckiego, s. 200 - 201). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 22 § 2 w związku z art. 18 i 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.