II SO/Łd 17/14

Dnia 15 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z wniosku T. G. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy. a.bł. T. G. złożył do sądu administracyjnego wniosek o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. W dniu 30 marca 2015 roku T. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej wynika, iż wnioskodawca osiąga dochód w kwocie 1.942 zł miesięcznie. Posiada majątek w postaci domu o powierzchni ok. 120 m2, użytki rolne o powierzchni 1,3011 ha przeliczeniowego. T. G. jest zobowiązany płacić alimenty na rzecz swoich dwóch córek w łącznej kwocie 860 zł miesięcznie. Pracuje w systemie zmianowym, dojeżdżając codziennie do pracy ok. 62 km, zatem musi ponosić koszty utrzymania samochodu. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia [...] stanowiącym sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego T. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. (art. 245 § 1, 2 i 3 P.p.s.a.). Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie T. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zatem wnioskodawca jest zobowiązany do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę informacje o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dają podstaw do twierdzenia, że nie ma on środków na opłacenie kosztów sądowych w całości. Po analizie informacji wynikających z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej stwierdzić należy, że pomimo tego, że część dochodów wnioskodawca przeznaczana jest na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, utrzymanie samochodu i przejazdy do pracy, a także z pewnością na utrzymanie mieszkania oraz na zaspokajanie bieżących wydatków związanych z zakupem żywności, środków czystości itp., to jednak trzeba przyjąć, że pozostała część jego dochodu pozwala na opłacenie kosztów sądowych. Nie można w żaden sposób uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą i nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych. Podkreślić wypada, iż T. G. jest zatrudniony na czas nieokreślony od 2002 roku uzyskując regularny, comiesięczny dochód, co potwierdza zaświadczenie pracodawcy z dnia 11 marca 2015 roku. W tym miejscu należy jeszcze raz stanowczo podkreślić, iż prawo pomocy jest przeznaczone wyłącznie dla osób, które nie mają środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Instytucja przyznania prawa pomocy w całości wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Za taką osobę nie może być uznana strona, która uzyskuje stałe dochody, a także posiada majątek nieruchomy w postaci domu i nieruchomości gruntowych. Pamiętać bowiem należy, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia niezbędnych kosztów własnego utrzymania. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie wpisu sądowego bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania, przez który należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Konkludując, sąd ocenił, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala na uwzględnienie jego wniosku. W sprawie T. G. – na obecnym etapie postępowania – zobowiązany będzie zatem uiścić wpis od wniosku. Dla przypomnienia miesięczny dochód skarżącego wynosi 1.942 zł. Wydatkowanie kwoty 100 zł, bowiem tyle będzie wynosił wpis od wniosku (§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), nawet po uwzględnieniu kwoty alimentów, które wnioskodawca jest zobowiązany płacić, kosztów utrzymania samochodu, a także kosztów własnego utrzymania – mieści się w granicach jego możliwości finansowych. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 przy zastosowaniu art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. a.bł.