II SO/Łd 2/13

Dnia 15 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej skargi J. H. na bezczynność Starosty [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku J. H. z dnia 15 marca 2002 roku postanawia: 1. przyznać J. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. LS J. H. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Starosty [...] w zakresie załatwienia wniosku z dnia 15 marca 2002r. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący jest współwłaścicielem w ½ domu o powierzchni 109 m2. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2594,64 zł. Żona otrzymuje emeryturę w wysokości 952,09 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną na skutek obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym, przebył również dwa udary. Dodał, że koszty leczenia wyczerpują jego dochody, a dodatkowo musi płacić miesięcznie 434 zł alimentów. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem z dnia [...] Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, natomiast oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że w przedmiotowej sprawie prowadzonych jest wiele postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Koszty obsługi tych postępowań obejmujące maszynopisanie, kserowanie dokumentów oraz dowóz skarżącego na rozprawy wynoszą średnio 450 zł miesięcznie. Po opłaceniu stałych rachunków oraz pokryciu kosztów leczenia, alimentów i obsługi ww. postępowań pozostaje ok. 475 zł miesięcznie na niego i tyle samo na jego żonę na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w zakresie całkowitym. Oznacza to, iż był on zobowiązany do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Przedstawione przez wnioskodawcę informacje o stanie rodzinnym, majątku i dochodach dają podstawy do twierdzenia, iż skarżący nie ma środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na skorzystanie we własnym zakresie z pomocy profesjonalnego doradcy. Natomiast opisana w formularzu PPF sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy nie skłania do przekonania, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i żony. Bezspornym jest bowiem, że dochód w rodzinie wnioskodawcy wynosi ok. 3500 zł. Daje to podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym, w tym zarówno wpis od skargi w wysokości 100 zł, jak również inne przyszłe i ewentualne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej), które byłyby rozłożone w czasie. Oceny tej nie zmienia fakt, że skarżący zmuszony jest ponosić koszty innych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, a także koszty leczenia, czy alimentów, nota bene których wysokości wnioskodawca jednak w żaden sposób nie udokumentował. Tymczasem ewentualny uszczerbek w majątku strony może wiązać się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej wnioskodawcy, co nie uzasadnia przyznania prawa pomoc. Nie można natomiast zapominać, że to wnioskodawca powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdy te działania okażą się bezskuteczne, będzie uprawniony do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. LS