II SO/Łd 2/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. na rzecz skarżącej A.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. J. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z 26 lutego 2024 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że 15 stycznia 2024 r. za pośrednictwem ePUAP złożyła wniosek do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. o udostępnienie informacji publicznej. Następnie 5 lutego 2024 r. wniosła skargę na bezczynność ww. organu. Do dnia sporządzenia wniosku o wymierzenie grzywny skarga nie została przekazana, co skarżąca potwierdziła telefonicznie. Wobec powyższego organ pozostaje w zwłoce z powodu nieprzekazania skargi z 5 lutego 2024 r. do WSA w Łodzi. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. wyjaśnił, że skarga A.J. na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej z 5 lutego 2024 r. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 26 lutego 2024 r. pocztą tradycyjną, listem poleconym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p."), zgodnie z którym przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z kolei, w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2023 r. i w drugim półroczu 2023 r. przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2023 r. wyniosło 6 246,13 zł, a w drugim półroczu 2023 r. wyniosło 6 445,71 zł. Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę na fakultatywny charakter grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim Sąd rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09 oraz z 24 marca 2021 r., sygn. akt II OZ 134/21, CBOSA). Rozstrzygając w sprawie wniosku o wymierzenie grzywny sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (tu odpowiednio art. 21 pkt 1 u.d.i.p.), czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (zob. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 381 oraz postanowienie WSA w Szczecinie z 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SO/Sz 18/13, CBOSA). Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest zatem odpowiedzialnością automatyczną, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd zasadności zastosowania omawianego środka. Ustalenie, że w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi nie przesądza automatycznie o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił (por. postanowienie NSA z 17 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 652/07, CBOSA). Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Rozważając okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny. Brak przekazania skargi jest zawiniony i stanowił naruszenie jednoznacznie brzmiących przepisów p.p.s.a. oraz u.d.i.p. Z przedstawionych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest do sądu administracyjnego skarga w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany przekazać to pismo sądowi wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z akt sprawy, tj. Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wynika, że skarga A.J. została doręczona organowi 5 lutego 2024 r. Wobec tego stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. 15-dniowy termin do jej przekazania do sądu upłynął organowi 20 lutego 2024 r. (we wtorek), który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Tymczasem z akt sprawy sygn. akt II SAB/Łd 28/24 dotyczących skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. oraz treści pisma organu z 3 kwietnia 2024 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek o wymierzenie organowi grzywny wynika, że skarga została przekazana do Sądu 26 lutego 2024 r. Tak więc zwłoka organu w przekazaniu akt wynosiła 6 dni. Sąd ma na względzie, że przekroczenie terminu nie jest znaczne, jednakże brak jest jakichkolwiek okoliczności uzasadniających przekroczenie terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W szczególności należy zwrócić uwagę, że organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w żaden sposób nie uzasadnił zwłoki w przekazaniu skargi. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. W rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. nie wypełnił obowiązku terminowego przekazania do Sądu skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej złożonej przez skarżącą, co nie znajduje żadnego usprawiedliwienia, w szczególności wobec braku wskazania jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie. Biorąc pod uwagę, że ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości, Sąd uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 200 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku, a zarazem uczyni zadość funkcji prewencyjnej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 64 § 3 p.p.s.a., w pkt 2 postanowienia.