II SO/Łd 26/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-03
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała dochody pozwalające na wynajęcie profesjonalnego doradcy, ale nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochody strony pozwalają na wynajęcie profesjonalnego doradcy, ale nie na pokrycie wszystkich kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a oddalony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie wybudowanej wiaty. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że jego dochód netto wynosi 2487 zł miesięcznie, posiada dom i nieruchomość rolną, a miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 1161 zł.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2/ oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.J. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie wybudowanej wiaty postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. lf
II SO/Łd 26/17
Uzasadnienie
M.J. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jego skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w przedmiocie wybudowanej wiaty.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Na dochód rodziny składają się emerytury małżonków w łącznej kwocie 2487 zł netto. Skarżący posiada dom o powierzchni 80 m2 oraz nieuprawianą nieruchomość rolną o powierzchni 1,38 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał miesięczne koszty utrzymania: ogrzewanie – 300 zł, energia – 130 zł, woda – 105 zł, telefon – 30 zł, podatek – 6 zł, ubezpieczenia – 960 zł rocznie, gaz – 40 zł, koszty leczenia i dojazdy – 500 zł. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez wnioskodawcę należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wykazane dochody nie pozwalają bowiem na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego żony. W ocenie referendarza sądowego łączna deklarowana wysokość otrzymywanych świadczeń, tj. około 2490 zł, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie to kwota 100 zł, a inne ewentualne koszty sądowe to opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku (w przypadku oddalenia skargi) w kwocie 100 zł, a następnie skarżący mógłby złożyć skargę kasacyjną, od której wpis wynosiłby również 100 zł. Z przedstawionego wyliczenia wydatków wynika, że po opłaceniu miesięcznych rachunków rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota wystarczająca na pokrycie przedstawionych kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło