II SO/Łd 3/22

Dnia 9 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 roku wniosku Stowarzyszenia "K." z siedzibą w J. o wymierzenie Dyrektorowi Społecznego Liceum Ogólnokształcącego T. w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Społecznego Liceum Ogólnokształcącego T. w Ł. grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Społecznego Liceum Ogólnokształcącego T. w Ł. na rzecz Stowarzyszenia "K." z siedzibą w J. kwotę 104,50 (sto cztery złote pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. B.A. Stowarzyszenie "K." z siedzibą w J. w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – pismem z 27 kwietnia 2022 r., nadesłanym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Społecznego Liceum Ogólnokształcącego T. w Ł., za nieprzekazanie skargi z 15 marca 2022 r. na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wyjaśniło, że 14 lutego 2022 r. zwróciło się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie statutu szkoły oraz adresu strony BIP szkoły. Następnie 15 marca 2022 r. skierowana została skarga na bezczynność organu do Sądu. Odpis skargi wraz potwierdzeniem jej nadania załączono do wniosku. Stowarzyszenie dodało, że zgodnie z informacją otrzymaną od Wydziału Informacji Sądowej skarga nie została przekazana do Sądu. Stowarzyszenie podniosło, że stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarga nie została przekazana w terminie. Konsekwencją zaniechania przekazania skargi jest więc możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu, na co wskazuje wprost art. 55 § 1 p.p.s.a. Obowiązek przekazania złożonej skargi na bezczynność organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. W orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się też, że nawet sam fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny na organ. Różnić może się natomiast wysokość tejże grzywny, którą to miarkuje sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy (m.in. okres pozostawania w zwłoce, jej przyczyny i wyjaśnienia organu). W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor Społecznego Liceum Ogólnokształcącego T. w Ł. wyjaśniła, że pismo od Stowarzyszenia "K." zostało dostarczone do szkoły listem poleconym 21 marca 2022 r. Odpowiedź do Stowarzyszenia została wysłana, listem poleconym 23 marca 2022 r. i dostarczona adresatowi. Pismo zawierało dostęp do informacji, o którą prosiło w swoim piśmie Stowarzyszenie, w formie adresu strony internetowej Liceum, na której udostępniony jest dokument czyli Statut Liceum. Dokument Statutu Szkoły jest na stałe umieszczony na szkolnej stronie internetowej Liceum. W czasach powszechności i dostępności do internetu, taka forma przekazywania danych jest powszechnie używana i daje możliwość sięgnięcia do każdej potrzebnej informacji. Krótkotrwała ewentualna niemożność skorzystania z materiałów ze strony internetowej [...], mogła być związana z zaleconymi przez Kuratorium Oświaty w Ł. koniecznymi zmianami w Statucie szkoły, który następnie został ponownie dodany do aktualności na stronie szkoły. Wyjaśniono również, że przekazanie informacji od Towarzystwa L., o którą także wystąpiło Stowarzyszenie, nie leży w gestii Dyrektora Liceum, ponieważ Towarzystwo L. to Organ Prowadzący, nadrzędny wobec szkoły, tak jak np. liceum publiczne nie może przekazywać danych swojego organu prowadzącego, czyli Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł.. Podkreślono, że pismo o dostępie do informacji publicznej przez Dyrektora Społecznego Liceum Ogólnokształcącego L. w Ł., o który wystąpiło Stowarzyszenie, zostało przekazana zwrotnie listem poleconym z zachowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Pamiętać jednak należy, że w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – w skrócie: "u.d.i.p." – przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. W tym miejscu podkreślić należy, że każda skarga do sądu administracyjnego wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne i tylko sąd jest uprawniony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, to sąd, a nie organ administracji jest dysponentem skargi i to rolą sądu jest ocena, czy w danej sprawie bezczynność lub przewlekłość postępowania miała miejsce, czy też nie. Zatem bez względu na to, czy organ pozostaje w przekonaniu, że załatwił sprawę co do meritum, jego obowiązkiem było przekazanie skargi na bezczynność do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym ustawą. Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Z załączonej do wniosku o wymierzenie grzywny dokumentacji, jak również z dokumentów nadesłanych przez organ wynika, że skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej złożono do organu 21 marca 2022 r. (data wpływu), a zatem organ winien był przekazać skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 5 kwietnia 2022 r., czego jednak nie uczynił. W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Natomiast w kontekście zasadności wymierzenia grzywny nie ma znaczenia zachowanie organu polegające udostępnieniu Stowarzyszeniu żądanej informacji publicznej. W ocenie sądu wysokość grzywny w kwocie 100 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie, dlatego sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jak wynika z wyjaśnień organu uchybienie spornemu obowiązkowi nie było bowiem wynikiem lekceważącego stosunku do wnioskodawcy, czy też świadomego lekceważenia prawem określonych obowiązków, leczy wynikało jedynie z błędnego przekonania, że udostępnienie żądanej informacji publicznej jest wystarczające do załatwienia sprawy. Pamiętać jednak należy, że wymierzenie grzywny nie zwalnia organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynność, jeżeli do dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie, organ ciążącego na nim obowiązku nie wykonał. W niniejszej sprawie, pomimo uświadomienia organowi przez doręczenie wniosku o wymierzenie grzywny, że skarga na bezczynność nie została do sądu przekazana, organ nadal nie wywiązał się z ustawowego obowiązku. Załączenie do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny dowodu udostępnienia Stowarzyszeniu żądanej informacji publicznej nie stanowi wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Dlatego podkreślić należy, że jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 p.p.s.a.). O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków (art. 55 § 3 p.p.s.a.). B.A.