II SO/Łd 6/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-09-23
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące pominięcia wniosków dowodowych, uchybień proceduralnych lub niezgodności protokołu z przebiegiem rozprawy stanowią podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 PPSA?Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące pominięcia wniosków dowodowych, uchybień proceduralnych, braku zawiadomienia o terminie rozprawy, ograniczenia postępowania do podyktowania wniosku o przyznanie kosztów aplikantowi, czy wątpliwości co do zgodności protokołu z przebiegiem rozprawy nie stanowią okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziów. Powinny być one podniesione w ramach środków odwoławczych od orzeczeń sądu. Ponadto, postępowanie dowodowe w postaci wizji lokalnej czy przesłuchania świadków nie jest dopuszczalne przed sądem administracyjnym, który kontroluje legalność zaskarżonej decyzji na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając im naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej, wydawanie orzeczeń na podstawie fałszywych dowodów, odrzucanie wniosków dowodowych (wizja lokalna, przesłuchanie świadków) oraz uchybienia proceduralne w poprzednich postępowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Łodzi do rozpoznania wniosku. WSA w Łodzi wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku, a następnie oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 151/10 ze skargi S. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.
W dniu 13 kwietnia 2010 roku S. T. złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wskazując, że sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: D. C., R. D., D. P. – M. oraz J. K., w opinii wnioskodawczyni, rażąco naruszyli zasadę niezawisłości sędziowskiej, wydając orzeczenia w sprawach o sygn. akt: II SAB/Ke 2/09, II SAB/Ke 8/09, II SAB/Ke 62/09, II SAB/Ke 29/09 oraz II SA/Ke 13/10, na podstawie fałszywych dowodów przedstawianych przez pracowników nadzoru budowlanego. Ponadto S. T. wyjaśniła, że jej zdaniem, wymienieni sędziowie odrzucali wszelkie wnioski dotyczące przeprowadzenia wizji lokalnej, w celu ustalenia właściwej powierzchni spornego budynku gospodarczego oraz o przesłuchanie świadków.
W oświadczeniach złożonych, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a, w dniach 16 -27 kwietnia 2010 roku, w związku z powyższym wnioskiem, sędziowie WSA R. D., D. C., D. P. – M., A. J., S. M., J. K., B. Z., E. R., M. G., D. K., M. S. oraz sędziowie NSA: A., T. K., oświadczyli, że nie łączą ich z wnioskodawcą stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do rozpoznania powyższego wniosku.
Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2010 roku, Przewodniczący Wydziału II WSA w Łodzi wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez wskazanie imienne sędziów, których ów wniosek dotyczy oraz podanie przyczyn uzasadniających ich wyłączenie wraz z okolicznościami (powodami) uprawdopodabniającymi istnienie przyczyn wyłączenia. Na wykonanie tegoż zarządzenia zakreślono siedmiodniowy termin, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie S. T. w piśmie nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 lipca 2010 roku wyjaśniła, iż podtrzymuje swój wcześniejszy wniosek w całości. Dalej wskazała nazwiska sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tj.: D. C., R. D., D. P. – M. oraz J. K., podkreślając, że jej wniosek dotyczy wszystkich sędziów orzekających w WSA w Kielcach. Zdaniem wnioskodawczyni okoliczności "udowadniające przyczyny wyłączenia" zostały przez nią sprecyzowane w złożonym wniosku, a także w skardze do Prezesa WSA w Kielcach, z dnia 23 kwietnia 2009 roku. Z treści powyższej skargi wynika, że zdaniem S. T. w/w sędziowie, rozpoznając sprawę o sygn. akt II SA/Ke 62/19 ze skargi Z. T., nie wzięli pod uwagę wniosków dowodowych skarżącego, dopuszczając jedynie dowód z akt administracyjnych. Ponadto skarżący w opinii wnioskodawczyni nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy, wyrok w/w sprawie zapadł jeszcze przed rozprawą, a samo postępowanie sądowe ograniczyło się do podyktowania przez sędziego do protokołu wniosku o przyznanie aplikantowi kosztów, nadto protokół rozprawy nie jest zgodny z jej przebiegiem, bowiem ma formę uproszczoną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy, w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (wyłączenie bezwzględne), ale również na wniosek strony (uczestnika postępowania) lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych (wyłączenie względne).
Jak wynika z treści wskazanego art. 19 p.p.s.a. określenie tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym także okoliczności objętych art. 19 p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie, musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zarzuty dotyczące pominięcia przez Sąd wniosków dowodowych składanych przez skarżącego, czy ewentualnych uchybień proceduralnych np. poprzez brak zawiadomienia o terminie rozprawy, czy ograniczenie postępowania sądowego do podyktowania przez sędziego do protokołu wniosku o przyznanie aplikantowi kosztów, oraz wątpliwości, co do zgodności protokołu rozprawy z jej przebiegiem nie stanowią okoliczności uzasadniających wątpliwości strony, co do bezstronności sędziów. Zarzuty wskazane przez S. T., jako zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd przepisów prawa powinny być ewentualnie podniesione przez stronę w ramach środków odwoławczych przysługujących od orzeczeń sądu, zatem nie dają podstawy do zastosowania art. 19 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż postępowanie dowodowe, jakiego domaga się wnioskodawczyni tj. przeprowadzenie wizji lokalnej oraz przesłuchanie świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, bowiem dopuszczenie w postulowanym zakresie przez wnioskodawczynię uzupełniającego postępowania dowodowego (np. powołanie biegłego) przed WSA w istocie sprowadzałoby się do ponownego ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego sprawy administracyjnej z udziałem biegłego, nie zaś ograniczenia się sądu administracyjnego do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 zgodnie z którym dowód uzupełniający z dokumentów sąd może przeprowadzić z urzędu, jak i na wniosek. Zatem tylko tego rodzaju dowód może być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny.
W tym miejscu wypada wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku siedmiu sędziów z dnia 25 września 2000 roku, w sprawie o sygn. akt FSA 1/00, stwierdził, że nie mają waloru dowodu z dokumentu dowody, które w istocie mają charakter opinii biegłego (ONSA 2001/1/1). Podobnie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2000 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 428/99, Lex nr 55767).
Konkludując należy wskazać, że z oświadczeń złożonych przez sędziów w sprawie, której dotyczy przedmiotowy wniosek wynika niezbicie, iż brak jest obiektywnych przesłanek do ich wyłączenia. Również lektura akt nie dostarcza żadnych argumentów, na potwierdzenie tezy o negatywnym nastawieniu sędziów do stron postępowania. Tym samym brak jest nawet uprawdopodobnienia istnienia okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziów w rozpatrywanej sprawie.
W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała więc, iż w tej konkretnej sprawie i w świetle całego stanu faktycznego zaistniały okoliczności tego rodzaju, że mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych we wniosku sędziów.
Z tych względów Sąd na podstawie art.22 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z art. 19 i art. 18 p.p.s.a. orzekł jak postanowieniu.
m.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło