III SA/Łd 1003/14

WyrokWSA w Łodzi2015-02-17

Skład orzekający: Ewa Cisowska-Sakrajda, Ewa Alberciak, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, gdy wnioskodawca domagał się wpisania go jako właściciela działki na podstawie dokumentów historycznych, mimo istnienia wpisu w księdze wieczystej wskazującego inną osobę jako właściciela?
Ratio decidendi
Organy administracji nie mogą samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach wnioskodawcy do gruntu, jeśli stan prawny jest sporny i uregulowany w księdze wieczystej. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. W przypadku rozbieżności między ewidencją a księgą wieczystą, spory te rozstrzyga sąd powszechny. Organy administracji miały obowiązek wyjaśnić rozbieżności w numeracji działek i podstawy wpisów, a także ustalić legitymację wnioskodawcy do złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył wniosek o wpisanie jego zmarłego ojca, E.M., jako właściciela działki nr 36 i W.J. jako właścicielki działki nr 35 w ewidencji gruntów. Wnioskodawca powoływał się na akty notarialne z lat 30. XX wieku i późniejsze posiadanie. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na uregulowany stan prawny działki nr 36, dla której istnieje księga wieczysta z W.J. jako właścicielką, oraz na brak możliwości rozstrzygania sporów o własność w postępowaniu ewidencyjnym. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, w tym rozbieżności w numeracji działek i podstaw wpisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...].

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 roku sprawy ze skargi S.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, nr [...]. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów – obręb 0001 – B., jednostka rejestrowa G. 116 polegającej na wpisaniu E.M. jako właściciela działki nr 36 oraz W.J. jako właściciela działki nr 35. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 5 marca 2014 r. S.M. wystąpił z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez wpisanie E.M. (jego ojca) jako właściciela działki nr 36, a jako właściciela działki nr 35 W.J.. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ojciec E.M. kupił aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A nr [...] od W.K. łąkę o obszarze 1 morgi położoną w B. i oznaczoną nr 36 na planie załączonym do księgi wieczystej nieruchomości dóbr B. lit. A powiatu [...] N. rep 16. Nieruchomość ta przez wiele lat znajdowała się w posiadaniu E.M., a po jego śmierci w posiadaniu wnioskodawcy. Ponadto strona wyjaśniła, że W.M. aktem notarialnym z 1926 r. nabył od A.P. działkę nr 35 o powierzchni 1 morgi. Dla działki tej została założona w 1987 r. księga wieczysta nr [...], w której została ona oznaczona nr 36. Zdaniem wnioskodawcy świadczy to o tym, że istnieją dwie nieruchomości, sąsiadujące ze sobą, a co do jednej z nich w 1987 r. pomylono numer. W dniu 12 marca 2014 r. Starosta [...] zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek S.M. postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. W dniu 24 marca 2014 r. w siedzibie Starostwa sporządzono protokół z przesłuchania strony postępowania W.J.. W dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję o odmowie wprowadzenia zmiany polegającej na wpisaniu E.M. jako właściciela działki nr 36 wskazując, że działka ta ma uregulowany stan prawny – ma założoną księgę wieczystą nr [...], z której wynika, że jej właścicielem jest W.J.. W wyniku rozpatrzenia odwołania S.M., decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ II instancji wskazał, że Starosta [...] nie odniósł się do podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii numeracji przedmiotowych działek. Z akt sprawy nie wynika bowiem, czy organ I instancji dysponuje informacjami w jaki sposób nadawano nowe numery działek ewidencyjnych podczas zakładania ewidencji gruntów, oraz tego czy kwestią przypadku jest, że stare i nowe numery przedmiotowych działek są podobne. W dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów obrębu B. polegającej na wpisaniu E.M. jako właściciela działki nr 36 oraz W.J. jako właścicielki działki nr 35. Od decyzji tej S.M. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] organ II instancji utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że W.M. aktem notarialnym z 1926 r. nabył od A.P. działkę nr 35 o powierzchni 1 morgi, Dla działki tej została założona w 1987 r. księga wieczysta nr [...], w której posiada ona nr 36. E.M. kupił od W.K. aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A nr [...] łąkę o obszarze 1 morgi położoną w B. i oznaczoną nr 36 na planie załączonym do księgi wieczystej nieruchomości dóbr B. lit. A powiatu [...] N. rep [...] (podczas badania tej księgi stwierdzono brak planu). W 1962 r. została założona ewidencja gruntów dla obrębu B. gmina P.. W rejestrze gruntów między innymi został ujawniony W.K. jako osoba władająca działką nr 36 i A.P. jako władająca działką nr 35. W skład wskazanych działek nr 35 i nr 36 wchodziły: łąki trwałe klasy VI o powierzchni 0,5600 ha. W dniu 24 kwietnia 1987 r. W.M. na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] – umowy przekazania gospodarstwa rolnego, przekazał synowi E.M. działkę nr 36. W 2002 r. E.M., aktem notarialnym Rep. A nr [...], sprzedał działkę nr 36 W.J.. Dla nieruchomości tej została urządzona Księga wieczysta nr [...]. W ocenie organu II instancji z powyższego wynika, że działka nr 36 ma uregulowany stan prawny – W.J. kupiła działkę aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] od E.M. (syna W. i J.). Dla nieruchomości tej została urządzona Księga Wieczysta nr [...]. Ponadto w sprawie tej toczyło się już postępowanie przed sądami cywilnymi. Zarówno Sąd Rejonowy w Ł. (sygn. akt I C 113/11 z dnia 5 września 2012 r.), jak i Sąd Okręgowy w Ł. (sygn. akt III Ca 409/13 z dnia 7 listopada 2013 r.) oddalił powództwo S.M.. W państwowym zasobie geodezyjnym brak jest dokumentacji geodezyjno – prawnej (map) z 1939 r. W księdze wieczystej nieruchomości dóbr B. lit. A powiatu Ł. N. rep.[...] brak jest planu działki nr 36 opisanego w akcie notarialnym z 1939 r. Ponieważ brak jest materiałów kartograficznych sprzed założenia ewidencji gruntów, to nie można stwierdzić, czy działka nr 36 z aktu notarialnego z 1939 r. odpowiada obecnej działce ewidencyjnej nr 36. Wnioskodawca nie załączył także żadnych materiałów mapowych w tym zakresie. Ponieważ wniosek skarżącego o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez wpisanie ojca – E.M. jako właściciela działki nr 36, a jako właściciela działki nr 35 W.J. w istocie rzeczy dotyczy dokonania zmian podmiotowych, to należy zauważyć, że działka nr 36 ma założoną księgę wieczystą nr [...]. Dopóki prawomocne orzeczenie sądowe, odnośnie wpisu w księdze wieczystej, nie zostanie skutecznie wzruszone, nie ma podstaw do kwestionowania tak ustalonych praw własnościowych. Ewidencja gruntów i budynków nie służy ustalaniu stanu prawnego nieruchomości, lecz jedynie rejestrowaniu tego stanu na podstawie dokumentów źródłowych, m.in. na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych oraz aktów notarialnych. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ drugiej instancji podkreślił, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno – deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniach wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (np. prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Ma charakter wyłącznie informacyjny. Usunięcie rozbieżności między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej i jej rzeczywistym stanem prawnym jest dopuszczalne na drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym lub w innym właściwym postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Usunięcie rozbieżności między treścią wpisu w Księdze wieczystej, co do osoby właściciela nieruchomości a rzeczywistym stanem prawnym, możliwe jest jedynie na podstawie orzeczenia sądu powszechnego, które to orzeczenie będzie stanowiło podstawę do zmiany zapisu w ewidencji gruntów. W skardze na powyższą decyzję S.M. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz brak należytych starań o wyjaśnienie sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dokładna analiza dokumentów dotycząca obu działek pozwoli na podjęcie merytorycznej decyzji. Z dokumentów wynika, bowiem, że organ administracyjny dokonał oczywistej omyłki w zakresie działek o nr 35 i 36. Numeracja działek nie uległa zmianie od kilkudziesięciu lat, co winno być faktem znanym organowi I instancji z urzędu. Właściwym byłoby uznanie, że omyłkowo wpisano W.J. jako właścicielkę działki nr 36, bowiem do niej należy działka nr 35. W sprawie winien mieć zastosowanie art. 113 § 2 K.p.a. Z dokumentów zawartych w księdze wieczystej wynika, że błąd popełnił geodeta, załączając mapę z błędnym numerem działki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów - obręb 0001 – B., jednostka rejestrowa G.116 polegającej na wpisaniu E.M. (zmarłego ojca skarżącego) jako właściciela działki nr 36 oraz W.J. jako właściciela działki nr 35. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 8 powołanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Zgodnie z ust. 2 art. 20 ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Stosownie do treści art. 22 ust. 1 powołanej ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. W myśl ust. 2 art. 22 ustawy podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.) stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11. Z kolei w myśl § 47 ust. 3 powołanego rozporządzenia, w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. W wyrokach z dnia 20 lipca 2004 r. o sygn. akt OSK 630/04 oraz z dnia 9 września 2010 r. o sygn. akt I OSK 1439/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o Prawo geodezyjne i kartograficzne, o czym organ zawiadamia zgodnie z § 49 ust. 1 i 2 rozporządzenia; po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3). Według art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 tej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1, zawiera operat ewidencyjny, który składa się m.in. z bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Istotne znacznie ma także to, że stosownie do treści art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2b aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że organy administracji prawidłowo zastosowały formę rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, jako w ustawowo domniemanej formie załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313). Podkreślić także należy, że art. 24 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 20 lit. b ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. (Dz.U.2014.897) zmieniającej ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne z dniem 12 lipca 2014 r. wprowadził jak wyżej wskazano działanie starosty z urzędu m.in. w przypadku wykrycia błędnych informacji. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika jednoznacznie, że postępowanie w sprawie zmian danych ewidencyjnych zostało wszczęte na wniosek skarżącego. Skoro prowadzone postępowanie było traktowane przez organy jako postępowanie zainicjowane wnioskiem, to obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności ustalenie, czy osoba składające żądanie ma do tego legitymację oraz czy inne osoby nie powinny być uczestnikami tego postępowania mając na uwadze złączone do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z dnia 1 lutego 2006 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po E.M. oraz po J.M.. Wprawdzie skarżący twierdzi, że jest jedynym władającym działką nr 36, to obowiązkiem organów było dokonanie wyczerpujących ustaleń w powyższym zakresie. Jak już wyżej bowiem wskazano art. 22 ust. 2 nakłada obowiązek zgłaszania zmian w danych objętych ewidencją gruntów i budynków na osoby wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, a więc na właścicieli gruntów i budynków oraz na władających nieruchomościami. Ponadto jest to sporne z uwagi na to, że z księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem działki nr 36 jest W.J.. Organy nie wyjaśniły, czy nastąpiła zmiana numeracji działek w ewidencji gruntów oraz na podstawie jakiego dokumentu. Zauważyć bowiem należy, że z aktu notarialnego z dnia [...] nr repertorium [...] wynika, iż J. W. K. sprzedał E.M (synowi J. i A., ojcu skarżącego) działkę oznaczoną numerem 36. E.M. zmarł 26 października 1986 r. (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 lutego 2006 r. I Wydział Cywilny o stwierdzeniu nabycia spadku po E.M. i J.M.). Z oświadczeń skarżącego wynika, że włada on powyższą działką nr 36. Ponadto z akt sprawy wynika, że aktem darowizny (repertorium [...]) z dnia [...]. J. i H. małżonkowie M. działkę oznaczoną numerem 35 darowali synowi W.M. za dożywotnie alimenty. Natomiast W.M. aktem notarialnym z dnia [...] przekazał gospodarstwo rolne synowi E. M. M., w tym działkę oznaczoną w księdze wieczystej nr [...] numerem 36, a nie numerem 35. Z treści powyższego aktu wynika, że okazane zostały mapy i wypisy z rejestru gruntów wydane w dniu 27 lutego 1987 r. przez Urząd Gminy w Z.. Ponadto aktem notarialnym z dnia [...] E. M. sprzedał działkę nr 36 W.J.. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że organy nie ustaliły jaką działką włada skarżący, tj. oznaczoną jakim numerem w ewidencji gruntów i budynków. Na tę okoliczność organy powinny załączyć dokumenty geodezyjne jakie znajdują się w powiatowym zasobie geodezyjnym, tj. mapy ewidencyjne i inne. To, że nie ma map z 1939 r. nie oznacza, że nie było tych map w dacie zakładania ewidencji gruntów i budynków w 1962 r., czy też w okresie późniejszym. Z akt sprawy nie wynika nawet jakie są aktualne wpisy w ewidencji dotyczące działki oznaczonej numerem 36 i działki oznaczonej numerem 35, oraz na jakiej podstawie zostały uwidocznione w ewidencji. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazuje wyłącznie na to, że w dacie założenia ewidencji gruntów i budynków w 1962 w rejestrze ujawniony został jako władający działką nr 36 W. K. oraz A. P. jako władająca działką nr 35. Zauważyć przy tym należy, że z aktu notarialnego z dnia 1939 wynika, że E.M. - ojciec skarżącego nabył działkę oznaczoną numerem 36 od J. W. K.. A zatem nie wyjaśniono, dlaczego E. M. - ojciec skarżącego nie został ujawniony w ewidencji gruntów jako właściciel tej działki. Jednocześnie zauważyć należy, że jeżeli numeracja działek nie uległa zmianie, to skarżący powinien władać działką nr 36. Jeżeli natomiast numeracja działek uległa zmianie, to powinno to wynikać z konkretnych dokumentów przyjętych do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organy nie ustaliły jednak tych okoliczności w sposób prawidłowy, wskazując wyłącznie na to, że w księdze wieczystej została ujawniona W.J. jako właścicielka działki nr 36. Przypomnieć w tym miejscu należy, że to nie zapisy dotyczące powierzchni działki zawarte w ewidencji gruntów i budynków winny być dostosowane do zapisów zawartych w księdze wieczystej, tylko odwrotnie, to zapisy dotyczące działki zawarte w księdze wieczystej winny być dostosowane do zapisów zawartych w ewidencji. Wynika to wprost z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowi między innymi, że podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Również z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U z 2013 r., poz. 707 ze zm.) wynika, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości. Wprawdzie rację ma organ, że spory między stanem ujawnionym w księdze wieczystej i jej rzeczywistym stanem prawnym rozstrzyga sąd powszechny. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece - w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych dotyczy wyłącznie ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości. Inne cechy charakterystyczne nieruchomości składające się na identyfikację nieruchomości ustala się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Nie istnieje rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości, w tym jej powierzchni, ani jakikolwiek prymat ksiąg wieczystych w tej kwestii nad danymi z ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił, czy skarżący zgodnie z dokumentacją znajdującą się w powiatowym zasobie geodezyjnym włada działką oznaczoną w ewidencji innym numerem, oraz dlaczego E.M. (ojciec skarżącego) nie został ujawniony podczas zakładania ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki nr 36 na podstawie aktu notarialnego z 1939 r., tylko jako władający tą działką został wpisany W.K.. To, że organy administracji prowadzące ewidencję gruntów nie są zobowiązane do zmiany zapisów w ewidencji, tylko z tego powodu, że numeracja nieruchomości wskazana w księgach wieczystych różni się od numeracji wskazanej w ewidencji gruntów, nie oznacza, że nie powinny wyjaśnić, dlaczego doszło do powyższej rozbieżności. Zauważyć w tym miejscu należy, że jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] podstawę jego sporządzenia stanowił m.in. wypis z rejestru gruntów wydany przez Starostwo Powiatowe w Ł. z dnia 26 kwietnia 2002 r. Natomiast podstawę sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...] stanowiły m.in. mapy i wypisy z rejestru gruntów. Ponadto podstawę wpisu do księgi wieczystej nr [...] stanowiła mapa z dnia 5 grudnia 1986 r. L.dz. ewid.[...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy nie dokonały żadnej oceny ww. materiału dowodowego, jak również nie poczyniły żadnych dodatkowych ustaleń dotyczących działki nr 35 i nr 36 na podstawie odpowiednich dokumentów geodezyjnych. Organy nie wyjaśniły również w sposób nie budzący wątpliwości czego dotyczyło postępowanie toczące się przed sądem powszechnym, jakie było uzasadnienie sądu, a tym samym jaki miało wpływ na rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie. Lakoniczne stwierdzenie, że powództwo skarżącego zostało oddalone nie oznacza, że organy w sposób dostateczny ustaliły wszystkie okoliczności sprawy. Mając na względzie powyższe organy obowiązane będą w pierwszej kolejności ustalić i ocenić czy S.M. jest legitymowany do złożenia wniosku dotyczącego zmiany danych w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz czy nie ma innych uczestników przedmiotowego postępowania. Ponadto organ powinien ustalić jaką działką włada skarżący, tj. o jakim numerze i z czego to wynika. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że gdyby organ stwierdził brak legitymacji skarżącego do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji dotyczących działki, to nie jest wykluczone wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmian w ewidencji np. na skutek wykrycia błędnych informacji, czy też na podstawie informacji wynikających z materiałów zasobu. W świetle powyższego zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie organy winny mieć na uwadze konieczność procedowania zgodnie z regułami wynikającymi z powyższych przepisów, celem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto organy powinny uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje bowiem oceny, czy organ administracji dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji. U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło