III SA/Łd 1009/11

WyrokWSA w Łodzi2011-12-14

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli okoliczności opuszczenia lokalu nie zostały jednoznacznie ustalone, a strona podnosiła, że nie opuściła go dobrowolnie, lecz została do tego zmuszona poprzez wymianę zamków w drzwiach?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego ani nie oceniły go prawidłowo, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Kluczowe było niedostateczne wyjaśnienie okoliczności opuszczenia lokalu, w tym kwestii wymiany zamków i braku możliwości wejścia do mieszkania, a także sprzeczności w zeznaniach dotyczących interwencji policji. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłową ocenę, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu M. K. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji (Burmistrz) orzekł o wymeldowaniu, uznając, że M. K. opuścił lokal dobrowolnie. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał decyzję w mocy. M. K. w skardze do WSA podniósł, że nie opuścił mieszkania dobrowolnie, ponieważ zostały wymienione zamki w drzwiach, a on sam pozostał bez możliwości wejścia do lokalu i zabrania swoich rzeczy. Twierdził również, że podejmował próby powrotu do mieszkania i interweniował na policji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. i przyznał koszty pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat M. M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu M. K. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), Burmistrz O. wymeldował M.K. z miejsca pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. do Urzędu Miejskiego w O. wpłynął wniosek Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej o wymeldowanie M. K. W powyższym wniosku podano, że A. K. .poinformowała, iż były mąż M. K. opuścił mieszkanie nr [...]. i zamieszkał przy ul. [...]. Przesłuchany do protokołu w dniu [...] r. M. K. oświadczył, iż nie zamieszkuje przy ul. [...]od końca 2008 r., od momentu jak zostały wymienione zamki w drzwiach i przestał być wpuszczany do mieszkania. Podał, że były interwencje policji mające na celu umożliwić mu zamieszkiwanie w przedmiotowym mieszkaniu. Ponadto M.K.oświadczył, że Sąd Rejonowy w O.prowadził sprawę o egzekucję wyroku, zgodnie z którym ma prawo zamieszkiwać w spornym mieszkaniu. Strona oświadczyła, że chce wrócić do mieszkania, bo nie ma gdzie mieszkać. M.K.podał, że nie opuścił mieszkania dobrowolnie, gdyż zostawił w nim ubrania i dokumenty. Organ I instancji wskazał, że przesłuchany w dniu [...] r. M. W.działający w imieniu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w O., wyjaśnił, że Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w O.skierował wniosek o wymeldowanie M. K. z uwagi na pismo A. K.informujące, iż jej były mąż M.K.w dalszym ciągu nie przebywa pod wskazanym adresem. Załączył oświadczenie A K.z dnia [...] r., z którego wynika iż M.K. nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...]. Organ wyjaśnił, że przesłuchana w dniu [...] r. w charakterze świadka A.K., w obecności strony M.K. oświadczyła, że były mąż nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od wiosny 2008 r. Opuścił mieszkanie dobrowolnie, zabierając swoje rzeczy i zamieszkał w mieszkaniu przy ul. [...]. Od tego czasu był w mieszkaniu tylko raz, ale wyprosiła go córka. M. K. nie ma kluczy do mieszkania, bo zepsuł się zamek i został wymieniony. Do momentu jak były mąż mieszkał w przedmiotowym lokalu posiadał klucze do mieszkania. Mieszkanie było zadłużone na kwotę 32 tys. i groziła A. K.i jej dzieciom eksmisja z mieszkania. Wszystkie zaległości spłaciła A. K., co potwierdza zaświadczenie ZGM w O. dołączone do akt sprawy. A. K. oświadczyła także, iż złożyła odwołanie od orzeczenia Sądu Rejonowego w O. zezwalającego na ponowne zamieszkanie M. K. w przedmiotowym mieszkaniu. M. K. po wysłuchaniu wyjaśnień byłej żony, oświadczył iż mieszkania nie opuścił dobrowolnie, gdyż nie mógł dostać się do mieszkania z powodu wymiany zamków. Ponadto podał, że kilkakrotnie interweniował na policji, by móc ponownie zamieszkać w lokalu. W dniu 23 maja 2011r. M. K. i świadek A. K.doręczyli postanowienie Sądu Okręgowego w P., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w O. w ten sposób, że wniosek o egzekucję sądową został oddalony. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że Komenda Powiatowa Policji w O. pismem z dnia 28 maja 2011r. poinformowała, iż w okresie od wiosny 2008 roku do chwili obecnej nie odnotowano faktu korzystania przez M.K. z pomocy policji w celu ponownego zamieszkania w mieszkaniu przy ul. [...] Burmistrz O. stwierdził, iż z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż M. K. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z oświadczenia wymeldowywanego wynika, iż nie dokonał wymeldowania z uwagi na to, że nie opuścił mieszkania dobrowolnie i stara się o ponowne w nim zamieszkiwanie. Organ podkreślił, iż Sąd Okręgowy w P.[...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. zobowiązujące A. K. do umożliwienia M. K. korzystania ze wspólnego mieszkania stron i oddalił wniosek o egzekucję sądową. Argument podnoszony przez wymeldowywanego, iż nie mieszka w mieszkaniu przy ul. [...] bo nie ma do niego kluczy nie może przesądzać o utrzymaniu zameldowania. M. K. faktycznie nie zamieszkuje w spornym mieszkaniu, a mimo podjętych czynności o ponowne w nim zamieszkanie, Sąd II instancji uniemożliwił mu ponowne zamieszkanie w spornym mieszkaniu. Zdaniem organu dla oceny, czy doszło do opuszczenia przez M.K. miejsca pobytu stałego nie można brać pod uwagę tylko woli wymeldowywanego. Istotna w powyższej sprawie jest też realna ocena, czy jest możliwe zamieszkiwanie M. K. w przedmiotowym mieszkaniu. Organ wskazał, iż M. K.ma orzeczony rozwód z A. K., bezspornym jest fakt, iż K.miał umożliwione korzystanie z mieszkania przez okres wspólnego zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. Sąd II instancji dopuścił możliwość dochodzenia w innych postępowaniach prawa do współposiadania mieszkania, ale powyższe nie może być brane pod uwagę w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie, w którym nie mają znaczenia uprawnienia do lokalu. Podnoszony przez stronę brak kluczy do mieszkania nie może przesądzić o utrzymaniu zameldowania. Dołączone do akt sprawy wezwanie Sądu Rejonowego w O. w sprawie z powództwa A. K.przeciwko M.K. o opróżnienie lokalu mieszkalnego potwierdza konflikt miedzy byłymi małżonkami. Postępowanie o eksmisję prowadzone przez Sąd Rejonowy w O. nie może powodować przedłużania postępowania administracyjnego o wymeldowanie, gdyż w obecnym stanie prawnym nie są ważne uprawnienia do przebywania w lokalu, a sam fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego. Od powyższej decyzji odwołał się M. K. Podał, że podejmował próby powrotu do mieszkania przy ul. [...]. Kilkanaście razy był w Komendzie Policji w O., kontaktował się z dzielnicowym. Podniósł, iż informacja Komendy, że nie korzystał z pomocy policji jest niezgodna ze stanem faktycznym. Ponadto podał, że nie podważono do tej pory wyroku rozwodowego, w którym orzeczono o sposobie korzystania ze spornego lokalu przez byłych małżonków. Decyzją z dnia [...], Wojewoda Ł.utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika bezspornie, iż M. K. nie przebywa w miejscu swojego pobytu stałego. Organ odwoławczy stwierdził, iż wyjaśnienia strony, że stara się o ponowne zamieszkanie w przedmiotowym lokalu są bez znaczenia, gdyż dla oceny czy zostały spełnione przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie można brać pod uwagę tylko woli wymeldowywanego. Istotna w niniejszej sprawie jest też realna ocena, czy możliwe jest zamieszkiwanie M. K. w spornym lokalu. Mimo, że dochodził możliwości ponownego zamieszkania w miejscu pobytu stałego, to jednak Sąd drugiej instancji oddalił wniosek. O zasadności wymeldowania decydują przede wszystkim okoliczności obiektywne, także te pozostające w sprzeczności z wolą zainteresowanej osoby. Skoro bowiem zameldowanie w lokalu służy wyłącznie potwierdzeniu faktu pobytu, to o zasadności wymeldowania nie decyduje wola osoby, ale faktyczne możliwości przebywania. Jeżeli osoba opuszcza lokal, a jej starania o powrót do mieszkania przed sądem nie odniosły zamierzonego skutku i zarazem nie ma realnych możliwości powrotu do tego lokalu, to zasadne jest uznanie, iż lokal ten przestał być miejscem jej pobytu stałego. Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje również na uwzględnienie stanowisko strony zawarte w odwołaniu, że nie podważono do tej pory wyroku rozwodowego w punkcie dotyczącym sposobu korzystania ze spornego lokalu przez byłych małżonków, gdyż jak Sąd zaznaczył dotyczy to tylko i wyłącznie czasu wspólnego zamieszkiwania byłych małżonków w spornym lokalu. Podnoszona w odwołaniu prośba dotycząca zamiany spornego lokalu na dwa mniejsze mieszkania lub przyspieszenia przydziału lokalu nie leży w kompetencji wojewody, ponieważ sprawy lokalowe znajdują się w gestii gminy. Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, także z wyjaśnień złożonych przez M.K. wynika, iż bezspornym pozostaje fakt jego niezamieszkiwania w miejscu pobytu stałego od 2008 r. Również w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w P.wskazano, iż w sprawie niekwestionowanym jest, że wierzyciel od około 2 lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podał, że nie wyprowadził się z mieszkania dobrowolnie. W listopadzie 2008 r. został wymieniony zamek w drzwiach wejściowych do mieszkania. W mieszkaniu pozostały jego dokumenty, ubrania i inne rzeczy osobiste, których nie może odebrać. Wielokrotnie zwracał się o pomoc do policji. Został pouczony przez dyżurnego policjanta o konieczności zwrócenia się do dzielnicowego. Wielokrotnie podejmował próby skontaktowania się z dzielnicowym i w końcu doszło do spotkania. Dzielnicowy przychodził do spornego mieszkania, ale nie zastawał nikogo. W związku z powyższym dzielnicowy skierował go do prawnika z Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. Przez prawnika został pouczony, żeby skierować sprawę do sądu i ten prawnik pomógł mu napisać pismo sądowe, które złożył w Sądzie Rejonowym w O. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie procesowym z dnia z dnia 8 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, tj. art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka dzielnicowego [...], którego skarżący wielokrotnie informował o braku możliwości wejścia do mieszkania przy ul. [...], o wymianie zamków w drzwiach wejściowych do tego lokalu, jak również o podejmowanych próbach w nim zamieszkania. Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności oparcie rozstrzygnięcia na zeznaniach świadka A.K. i w konsekwencji odmówienie waloru wiarygodności zeznaniom skarżącego. W uzasadnieniu pełnomocnik podał, że skarżący przestał przebywać we wskazanym lokalu wyłącznie w związku z wymianą zamków w drzwiach dokonaną przez A. K.– byłą żonę. A.K.nigdy nie przekazała skarżącemu kompletu kluczy do nowych zamków w drzwiach wejściowych. Okoliczności te sama przyznała w toku rozprawy administracyjnej w dniu [...] 2011 r. Ponadto skarżący nie opuścił lokalu z zamiarem zorganizowania centrum życiowego w innym miejscu, gdyż wychodząc do pracy w dniu, kiedy zamki w drzwiach zostały zmienione – w mieszkaniu pozostawił wszystkie rzeczy, takie jak ubrania, dokumenty. Pełnomocnik podniósł, że skarżący wielokrotnie wykorzystywał znane mu środki prawne w celu umożliwienia mu korzystania z mieszkania. Do dnia dzisiejszego nie zorganizował sobie centrum życiowego, nie ma gdzie mieszkać, w konsekwencji czego stale zmienia miejsce swojego pobytu, poszukując pomocy u znajomych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197). Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza O. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powołanej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż z sytuacją faktycznego opuszczenia lokalu mamy do czynienia wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym, o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, dobrowolnie rezygnując z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a więc zerwał wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. A tylko w takim przypadku, jak słusznie stwierdził pełnomocnik M. K., mogłyby uznać, że spełnione zostały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu go z lokalu przy ul. [...]. Z akt sprawy wprawdzie wynika, że skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu, według jego oświadczenia od listopada 2008 r., natomiast według byłej żony od wiosny 2008 r. Jednak w toku całego postępowania administracyjnego skarżący twierdził, że przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie, ale został zmuszony zachowaniem byłej żony, która wymieniała zamek do drzwi wejściowych i uniemożliwiła mu wejście do lokalu. Decydujące znaczenie dla oceny przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu miało więc wyjaśnienie okoliczności opuszczenia przez skarżącego wskazanego mieszkania. Organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie podnoszonej przez skarżącego kwestii dotyczącej wymiany zamka w drzwiach wejściowych do mieszkania. Nie zostało ustalone, kiedy doszło do sytuacji, że skarżący został pozbawiony możliwości wejścia do przedmiotowego lokalu. A. K.podała, że wymieniła zamek, ponieważ zepsuł się. Przeczy temu skarżący. Rozbieżne są też twierdzenia byłych małżonków co do daty opuszczenia spornego lokalu. Wobec powyższych rozbieżności, a także skoro skarżący twierdzi, że nie opuścił mieszkania przy ul. [...] dobrowolnie, lecz w wyniku działań byłej żony, obowiązkiem organów administracji było ustalenie stanu faktycznego w taki sposób, żeby nie budził żadnych wątpliwości. Tymczasem zebrany materiał dowodowy nie wyjaśnia powyższych kwestii. Organy nie dokonały także ustaleń, czy skarżący próbował wejść do lokalu przy ul. [...], ile razy, czy został kiedykolwiek wpuszczony do mieszkania. W ocenie Sądu, zeznania innych świadków, a nie tylko byłej żony - osoby zainteresowanej wymeldowaniem skarżącego - przesłuchanych na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w lokalu przy ul. [...] doprowadziłyby do obiektywnego ustalenia, w jakich okolicznościach opuścił on przedmiotowy lokal. Organy administracji w ogóle nie zauważyły, że zgromadzony materiał dowodowy jest sprzeczny co do kwestii dotyczącej interwencji policji na okoliczność niewpuszczania skarżącego do spornego lokalu. Z pisma Komendy Powiatowej Policji w O. wynika, że nie odnotowano faktu korzystania przez M. K. z pomocy policji w celu ponownego zamieszkania pod adresem: [...]. Natomiast z oświadczeń skarżącego wynika, że wielokrotnie był w Komendzie Policji w O. z interwencją, kontaktował się z dzielnicowym, który udzielił mu pomocy poprzez skierowanie do Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. Prawnik z Ośrodka Pomocy Rodzinie pomagał skarżącemu w napisaniu wniosku do Sądu Rejonowego w O.o przymuszenie A.K.do wykonania wyroku Sądu Okręgowego w P.z dnia [...] Z wniosku tego wynika, że M. K. twierdził, iż była żona uniemożliwia mu korzystanie ze spornego lokalu. Ponadto organ nie zauważył, że sama A. K. w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] 2011 r. zeznała, że skarżący był w lokalu, ale został wyproszony przez córkę, oraz że był u niej dzielnicowy. Skoro zgromadzony materiał dowodowy na okoliczność interwencji policji był sprzeczny, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie tej kwestii innymi dowodami. Należało przesłuchać dzielnicowego oraz prawnika z Ośrodka Pomocy Rodzinie w O.i wyjaśnić okoliczności podnoszone przez skarżącego. W tym miejscu zauważyć należy, że skarżący powyższej wskazane działania co do umożliwienia zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu podejmował jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego o jego wymeldowanie (wniosek do Sądu Rejonowego w O. złożył w dniu 2 września 2010 r., a postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 8 kwietnia 2011 r.). Ponadto wskazać należy, że skoro organy przyjęły, iż skarżący opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały, winny ustalić, gdzie skoncentrował on swoje centrum życiowe. Z akt sprawy nie wynika, że przeprowadzona została kontrola w lokalu, do którego skarżący w ocenie organu wyprowadził się, tj. w lokalu nr [...], oraz że rozpytano sąsiadów na okoliczność zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu. Zauważyć należy, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji skarżący kierowaną do niego korespondencję odbierał w Urzędzie Miejskim w O. Wprawdzie dla prawidłowości ustaleń dotyczących wykazania, że dana osoba w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce stałego pobytu nie jest konieczne wykazanie nowego adresu pobytu osoby. Jednakże ustalenie miejsca tego pobytu może niewątpliwie stanowić jedną z okoliczności potwierdzającej zasadność jej wymeldowania, zaś w sytuacji gdy materiał dowodowy jest sprzeczny jest to konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy nie wynika, że organ poczynił takie ustalenia. Skarżący twierdzi, że w domu pozostały jego rzeczy osobiste, a także dokumenty, których nie może odzyskać. Organy administracji nie wyjaśniły, czy twierdzenia skarżącego znajdują potwierdzenie w rzeczywistości. Nie dokonały oględzin mieszkania. Zdaniem Sądu, organy administracji, kierując się zasadami logicznego rozumowania, winny uznać, że wyjaśnienie powyższego jest istotne dla oceny przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Nie można bowiem przyjąć, bez poczynienia dokładnych ustaleń, że osoba, która dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w lokalu, zrywa wszelkie z nim więzi i koncentrując swoje centrum życiowe w innym lokalu, nie zabiera ze sobą rzeczy osobistych niezbędnych do codziennego funkcjonowania, a także dokumentów, których brak uniemożliwia załatwienie bieżących spraw. Powyższe wymagało więc szczegółowego wyjaśnienia przez organy orzekające w sprawie. Natomiast organy administracji całkowicie pominęły tę kwestię. Wprawdzie ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie wywodzącej z niego korzystny skutek prawny (por. wyrok NSA Warszawa z 1 kwietnia 2005 r. OSK 1730/04 lex nr 169356), ale również obowiązkiem organu jest bezsporne wykazanie, że dana osoba w sposób dobrowolny oraz trwały opuściła miejsce stałego pobytu. A zatem obowiązkiem organu jest wyczerpujące zebranie dowodów w sprawie i ich prawidłowa ocena. W niniejszej sprawie organy orzekające swoje ustalenia oparły przede wszystkim na postanowieniu Sądu Okręgowego w P.z dnia [...] zmieniającym zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] i oddalającym wniosek skarżącego o egzekucje sądową. Słusznie podkreślił organ II instancji, iż w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że skarżący od dwóch lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wskazać jednak należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu było zażalenie w sprawie wniosku o egzekucję sądową. Sąd nie rozstrzygał kwestii dotyczącej uniemożliwiania skarżącemu korzystania z przedmiotowego lokalu. Sąd Okręgowy w P.w postanowieniu z dnia 13 maja 2011 r. stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] rozstrzyga w punkcie piątym o sposobie korzystania ze wspólnego lokalu byłych małżonków, oraz że orzeczenie to nie nakłada na żadną ze stron nakazów ani zakazów nadających się do ich realizacji w trybie egzekucji sądowej. Sąd stwierdził także, że zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. nie koresponduje z treścią tytułu wykonawczego i nałożone nim obowiązki są niedopuszczalne. Ponadto Sąd wskazał, że otwartą kwestią jest dopuszczenie do współposiadania lokalu, które może być dochodzone w innym postępowaniu. A zatem z powyższego wyroku wynika, że skarżący nie mógł dochodzić swoich roszczeń w postępowaniu, które wszczął, co nie oznacza, iż roszczenia jego są niezasadne i nie mogą być dochodzone w innym postępowaniu. Wskazać należy, że z wyjaśnień skarżącego wynika, iż przy składaniu wniosku o egzekucję sądową korzystał z pomocy prawnika z Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. A zatem tak został pokierowany przez osobę, która udzielała mu porady prawnej. Akta sprawy wskazują, iż sam nie orientuje się w okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw. W ocenie Sądu, organy administracji wadliwie uznały, że dokonane ustalenia są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu. A zatem organy w sposób prawidłowy nie zebrały materiału dowodowego i nie dokonały jego oceny w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a. Organy administracji dokonały dowolnej oceny i przyjęły, że M. K. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal. Sąd uznał więc, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić wszystkie powyższej wskazane przez Sąd uwagi oraz ponownie zebrać i ocenić materiał dowodowy. Zgodnie z art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. t.p.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło