III SA/Łd 101/05

Dnia 14 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Asesor Ewa Alberciak /spr./, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. i J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej p o s t a na w i a : 1/ umorzyć postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym w sprawie ze skargi Z. M., 2/ odrzucić skargę J. M. W dniu 16 kwietnia 2002 r. na Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD Nr [...] Z. M. i J. M. zgłosili do procedury dopuszczenia do obrotu samochód ciężarowy Volkswagen Transporter, rok produkcji 1999, numer nadwozia [...] Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. rachunek nr [...] z dnia 8 kwietnia 2002 r., określający cenę sprzedaży samochodu na kwotę 8150,00 EUR, deklarację wartości celnej, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, świadectwo EUR1 nr [...] Zgłaszający zadeklarowali wartość celną towaru na kwotę 8126,00 EUR doliczając do wartości transakcyjnej koszty transportu w wysokości 66,00 EUR. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej zgłoszonego towaru i określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Kwotę długu celnego wyliczono w oparciu o stawkę celną obniżoną 0 % na podstawie świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...] tj. na kwotę 44836,00 PLN (12494,00 EUR). Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., po wznowieniu z urzędu postępowania, uchylił w całości decyzję z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] Nr [...] i uznał zgłoszenie celne z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej kwoty długu celnego oraz określił ponownie wysokość tego zobowiązania w oparciu o stawkę celną autonomiczną 35%. Od decyzji tej J. M. oraz Z. M. wnieśli odwołanie. Decyzją z dnia [...] Nr [..] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił m. in., że wynik dokonanej przez niemieckie władze weryfikacji świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...] z dnia [...] wskazał na polskie pochodzenie towaru, co skutkuje niemożnością zastosowania wobec niego preferencji celnych. Pismem z dnia 10 października 2004 r. Z. M. i J. M. zwrócili się z wnioskiem o zweryfikowanie wartości celnej sprowadzonego pojazdu, a pismem z dnia 25 października 2004 r. wskazali, iż sprawa winna być załatwiona w trybie art.2651 Kodeksu celnego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., uchylił w całości własną decyzję ostateczną Nr [...] z dnia [...] uchylił własną decyzję Nr [...] z dnia [..] w części dotyczącej wartości celnej, kwoty wynikającej z długu celnego, a w pozostałej części utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ celny wskazał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) art. 23 § 1, art. 30 § 1 pkt 5, art. 2651 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks Celny (tj. Dz.U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. z późn. zm.). W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. "Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne" przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31, przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy celnej. Ponadto organ celny wyjaśnił, że przepisy Kodeksu celnego przewidują możliwość ochrony interesów państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej, jako wartości celnej towaru. Art. 23 § 7 Kodeksu celnego stanowi, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Organ celny stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiły uzasadnione przesłanki do zakwestionowania ceny zakupu przedmiotowego pojazdu wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Mianowicie analiza uśrednionych cen pojazdów tego samego typu, o tym samym roku produkcji co pojazd sprowadzony przez stronę, występujących na rynku zagranicznym, a zawartych w katalogu "Eurotax Schwacke (SPS 4/2002 str.605") wskazała, że zadeklarowana cena jest niższa od cen wskazanych w ww. katalogu. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-29 Kodeksu celnego (art. 24 § 1 Kodeksu celnego). Organ celny wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenie wartości celnej sprowadzonego pojazdu powinno odbywać się w sposób uwzględniający indywidualne okoliczności transakcji i cechy pojazdu. Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że ustalona przez organ celny pierwszej instancji wartość przedmiotowego pojazdu jest nieprawidłowa, albowiem nie uwzględnia korekt z tytułu: różnicy przebiegu w stosunku do standardowego zgodnie z instrukcjami zawartymi w ww. katalogu, na podstawie którego ustalono kwotę bazową stanowiącą podstawę do ustalenia wartości celnej. W piśmie z dnia 11 października 2004r. importerzy zakwestionowali rozstrzygnięcia zawarte w decyzji[...] , wnosząc o przyjęcie jako wartości wyjściowej pojazdu kwotę 44.250 PLN oraz wnieśli o dokonanie stosownych korekt z tytułu wyposażenia samochodu, daty pierwszej rejestracji, ponadnormatywnego przebiegu, a także kalkulacji wartości celnej pojazdu z uwzględnieniem 35% cła. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że do ustalenia wartości sprowadzonego pojazdu prawidłowo przyjęto dane z katalogu "Eurotax" wydanie 4/2002 str.605 tj. średnią wartość w kwocie 54.700,00 PLN, a nie jak wskazuje strona wartość 44.250,00 PLN z katalogu "lnfo-Export" część B IV-2002, str.217, gdyż wskazane tam dane dotyczą pojazdu o innych parametrach tj. Volkswagen Transporter T4 TDI o mocy KW 65, natomiast przedmiotem importu był pojazd Volkswagen Transporter T4 TDI o mocy KW 75. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał, iż cena rynkowa samochodu przyjęta przez organ celny I instancji, jako podstawa do ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu tj. kwota 54.700,00 PLN powinna zostać pomniejszona o : 14% z tytułu ponadnormatywnego przebiegu samochodu. Pojazd wzorcowy pokonał 91.000 km, natomiast sprowadzony samochód pokonał 168.143 km tj. o 77.143 km więcej od pojazdu wzorcowego: 168.143 km - 91.000 km = 77.143 km. Korekta na minus zgodnie z tabelą korekcyjną wynosi 14% od wartości pojazdu. Samochód należy do kat. 2 tj. obejmującej samochody o rocznym przebiegu 31.200 km. Zgodnie z tabelą zawartą w katalogu wydawcy różnica w przebiegu wynosząca 77.143 km powoduje obniżenie wartości samochodu o 14%. Z uwagi na fakt, iż na import używanych samochodów ciężarowych ma wpływ podatek od towarów i usług VAT oraz w niniejszym przypadku 35% cło, w związku z tym wartość rynkowa powinna zostać pomniejszona dodatkowo o: 35% cło, 22% podatek VAT. Wyliczona z uwzględnieniem powyższych korekt wartość pojazdu zamyka się kwotą 28.562,20 PLN (54.700.00PLN -14% :1,35 :1,22). Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zakwestionowania wiarygodności informacji wynikających z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego w rozumieniu cytowanego wyżej art. 23 § 7 Kodeksu celnego i ustalił wartość celną w wysokości 8216,OO EUR sprowadzonego pojazdu w oparciu o wartość transakcyjną wynoszącą 8150,00 EUR, określoną na rachunku Nr [...] z dnia 8 kwietnia 2002r. oraz deklaracji importera dotyczącej poniesionych kosztów transportu w wysokości 66,00 EUR, stosownie do art. 23 § 1 i art. 30 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że zgodnie z treścią art. 2651 Kodeksu Celnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ administracyjny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. W dniu 4 lutego 2005 r. Z. M. oraz J. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie skarżący Z. M. oświadczył, iż cofa skargę. Skarżąca J. M. nie cofnęła skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [..] Nr [...] wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia 10 października 2004 r., uzupełnionego w dniu 25 października 2004 r., ustalająca wartość celną pojazdu zgodnie z żądaniem skarżących. Podstawę prawną wydania powyższej decyzji stanowił art. 2651 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks Celny (tj. Dz.U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. z późn. zm.). Stosownie do § 1 art. 2651 Kodeksu celnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa. W myśl art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Analiza wymienionych przepisów wskazuje, iż instytucja uchylenia lub zmiany decyzji określona w art. 2651 Kodeksu Celnego jest postępowaniem nadzwyczajnym, opartym na zasadzie dwuinstancyjności. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] Nr [...] wydana została przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. w pierwszej instancji, a więc przysługiwało od niej odwołanie. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 2621 § 1 Kodeksu Celnego w wypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez dyrektora izby celnej, z zastrzeżeniem art. 278 § 3, odwołanie od tej decyzji rozpatruje ten sam organ celny. Natomiast Dyrektor Izby Celnej w Ł. błędnie wskazał w pouczeniu przedmiotowej decyzji, iż jest ona ostateczna w postępowaniu administracyjnym, oraz że w przypadku niezgodności z prawem służy stronie prawo wniesienia skargi w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. A zatem skarżący wnosząc skargę na decyzję w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej nie wyczerpali trybu postępowania określonego w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Zgodnie z treścią art. 52 § 1 wymienionej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 cyt. ustawy). Oznacza to, iż prawo wniesienia skargi jest uwarunkowane uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym. Obowiązek ten wynika z tego, iż sąd administracyjny nie zastępuje organów odwoławczych [por. J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 97]. W niniejszej sprawie skarżący nie złożyli odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł., bowiem organ celny błędnie pouczył ich co do sposobu zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Skoro zaś Dyrektor Izby Celnej w Ł. nie wydał decyzji w drugiej instancji, to skarżący wnieśli skargę do sądu bez wyczerpania trybu określonego w § 2 art. 52 cyt. ustawy. Skarżący Z. M. na rozprawie oświadczył, iż cofa skargę. Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 60 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Cofnięcie skargi jest czynnością procesową, przez którą skarżący rezygnuje z postępowania przed sądem administracyjnym, a tym samym z rozpoznania skargi. W niniejszej sprawie Sąd stanął na stanowisku, iż cofnięcie skargi jest dopuszczalne. Należy podkreślić, że skarga dotyczy decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym na wniosek skarżącego i na jego korzyść. Konsekwencją powyższego jest umorzenie postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie ze skargi Z. M. Natomiast z mocy art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ww. ustawy, Sąd odrzucił skargę J. M., gdyż wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania trybu jest niedopuszczalne. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji.