III SA/Łd 1015/18

WyrokWSA w Łodzi2019-06-05

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej miał obowiązek wezwać kandydata do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej o zgodę przyszłego opiekuna naukowego, czy też brak takiej zgody stanowił przesłankę materialnoprawną do odmowy przyjęcia na studia doktoranckie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak zgody przyszłego opiekuna naukowego, mimo iż stanowił przesłankę materialnoprawną, powinien być rozpatrywany w kontekście procedury rekrutacyjnej, która przewiduje możliwość uzupełnienia niekompletnych dokumentów. Organy nie wyjaśniły, dlaczego nie wezwały kandydata do uzupełnienia dokumentacji, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz zasady przekonywania.
Stan faktyczny
Skarżący P.T. został odmówiony przyjęcia na stacjonarne studia doktoranckie z powodu niespełnienia wymogu uzyskania zgody przyszłego opiekuna naukowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej. Skarżący zarzucił, że nie został wezwany do uzupełnienia dokumentacji, a także podniósł inne zarzuty dotyczące wadliwości decyzji organu I instancji. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia 5 lipca 2018 roku. 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz skarżącego P. T. 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. bez numeru w przedmiocie odmowy przyjęcia na stacjonarne studia doktoranckie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia 5 lipca 2018 roku 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz skarżącego P. T. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 i art. 196 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183, ze zm.) oraz w zw. z § 5 ust. 1 i § 21 uchwały nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. w sprawie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia prowadzone w języku polskim w Uniwersytecie Medycznym w Ł. w roku akademickim 2018/2019, utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyjęcia P.T. na stacjonarne studia doktoranckie, prowadzone na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku". W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] r. Komisja Rekrutacyjna do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. odmówiła przyjęcia P.T. na stacjonarne studia doktoranckie, prowadzone na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku", z powodu niespełnienia wymagań określonych w uchwale. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 5 ust. 1 Uchwały, na studia doktoranckie może być przyjęta osoba, która posiada kwalifikacje drugiego stopnia lub jest beneficjentem programu "Diamentowy Grant", o którym mowa w art. 187 a ust. 1 ustawy, a ponadto: 1) spełnia warunki rekrutacji określone w niniejszej uchwale; 2) uzyska zgodę przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. Stosownie zaś do treści § 6 ust. 5 uchwały. postępowanie rekrutacyjne na stacjonarne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. W myśl natomiast § 7 ust. 1 uchwały postępowanie rekrutacyjne na studia doktoranckie składa się z oceny formalnej dokumentów złożonych przez kandydatów, postępowania kwalifikacyjnego oraz wydania decyzji w sprawach przyjęcia na studia. Z kolei na podstawie § 15 ust. 1 uchwały komisja rekrutacyjna kwalifikuje kandydata do postępowania kwalifikacyjnego, w tym do egzaminów kwalifikacyjnych z nowożytnego języka obcego oraz przedmiotu kierunkowego, po dokonaniu pozytywnej oceny formalnej dokumentów złożonych w postępowaniu rekrutacyjnym. W dniu 21 maja 2018 r. Komisja Rekrutacyjna do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego, po zapoznaniu się z dokumentami złożonymi przez P.T. w postępowaniu rekrutacyjnym, stwierdziła brak podpisu przyszłego opiekuna naukowego na podaniu o przyjęcie na studia, potwierdzającego wyrażenie zgody na objęcie kandydata opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. W związku z powyższym P.T. nie został zakwalifikowany do postępowania kwalifikacyjnego. Komisja Rekrutacyjna stwierdziła, że kandydat nie spełnia warunku przyjęcia na studia, określonego w § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały, ponieważ nie uzyskał zgody przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. W dniu 17 sierpnia 2018 r. do Komisji Rekrutacyjnej do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. wpłynęło odwołanie P.T. z dnia 6 sierpnia 2018 r. od wskazanej powyżej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że pod decyzją Komisji Rekrutacyjnej do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. widnieją podpisy członków Komisji Rekrutacyjnej, które jednak nie są przyporządkowane do odpowiednich pozycji z listy składu Komisji, brak jest imion i nazwisk członków Komisji, pomimo że formularz decyzji zawiera wskazanie: "imienia, nazwiska i podpisu". Ponadto skarżący zarzucił, że decyzja nie została opatrzona pieczęcią nagłówkową i okrągłą Uniwersytetu. Podkreślił również, że nie został wezwany przez Komisję Rekrutacyjną do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej o podpis przyszłego opiekuna naukowego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wskazując, że w analogicznej sytuacji w przypadku stacjonarnych studiów doktoranckich UM w Ł. Komisja Rekrutacyjna wysłała do niego wezwanie do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej. Wskazaną na wstępie decyzją Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podał, że zgodnie z art. 196 ust. 2 ustawy – Prawo szkolnictwie wyższym, rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu, a warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat. Zgodnie z § 5 ust. 1 uchwały, na studia doktoranckie może być przyjęta osoba, która posiada kwalifikacje drugiego stopnia lub jest beneficjentem programu "Diamentowy Grant", o którym mowa w art. 187a ust. l ustawy, a ponadto: 1) spełnia warunki rekrutacji określone w niniejszej uchwale; 2) uzyska zgodę przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. Z kolei w myśl § 21 uchwały, decyzję o odmowie przyjęcia na studia doktoranckie wydaje się w przypadku wystąpienia co najmniej jednej z następujących przestanek: 1) niespełnienia przez kandydata wymagań określonych w § 5 ust. 1; 2) niezłożenia przez kandydata dokumentów wymaganych w postępowaniu rekrutacyjnym; 3) nieuzyskania przez kandydata pozytywnego wyniku w postępowaniu kwalifikacyjnym; 4) braku miejsc na studiach doktoranckich w ramach liczby miejsc określonych przez Rektora na dany rok akademicki. Zgodnie z art. 196 ust. 4 ustawy, od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust. 2. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna. Zdaniem Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. P.T., nie uzyskując zgody przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej, nie spełnił warunków rekrutacji określonych w § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. stwierdził, że pozostaje ona bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu podniósł, że nie został wezwany przez komisję rekrutacyjną do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej poprzez przedstawienie zgody przyszłego opiekuna naukowego. Podał, że Rektor nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich argumentów zawartych w odwołaniu, nie wyjaśnił dlaczego w przypadku innych studiów doktoranckich prowadzonych przez UM w Ł. były wysłane do skarżącego wezwania do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej, natomiast rozpatrywanym w przypadku wezwania nie wystosowano, co oznacza ograniczenie możliwości weryfikacji zaskarżonej decyzji i stanowi naruszenie zasady instancyjności, a także zasadę przekonywania. Nadmienił również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do kwestii podpisów członków komisji oraz braku pieczęci, co również utrudnia weryfikację decyzji i narusza zasady instancyjności i przekonywania, a także przepisy k.p.a. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, że warunki i tryb rekrutacji na stacjonarne oraz niestacjonarne studia doktoranckie prowadzone w Uniwersytecie Medycznym w Ł. w roku akademickim 2018/2019, w tym także stacjonarne studia doktoranckie, prowadzone na Wydziale Lekarskim w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku" zostały uregulowane w uchwale nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. w sprawie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia prowadzone w języku polskim w Uniwersytecie Medycznym w Ł. w roku akademickim 2018/2019. Zgodnie z § 5 ust. 1 uchwały, na studia doktoranckie może być przyjęta osoba, która posiada kwalifikacje drugiego stopnia lub jest beneficjentem programu "Diamentowy Grani", o którym mowa w art. 187a ust. 1 ustawy, a ponadto: 1) spełnia warunki rekrutacji określone iv niniejszej uchwale; 2) uzyska zgodę przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej". Podstawowym obowiązkiem kandydata ubiegającego się o przyjęcie na stacjonarne studia doktoranckie, prowadzone na Wydziale Lekarskim w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku", a zarazem warunkiem wydania pozytywnej decyzji administracyjnej, jest m.in. uzyskanie zgody przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. Przedstawienie ww. zgody jest elementem niezbędnym w przypadku wydania decyzji pozytywnej, a zatem w przedmiocie przyjęcia danego kandydata na wybrane studia doktoranckie, a zatem uzyskanie i przedstawienie zgody opiekuna naukowego stanowi przesłankę materialnoprawną wydania pozytywnej decyzji administracyjnej. Tymczasem skarżący, pomimo poinformowania o konieczności uzyskania zgody, także w drodze wysłania pocztą elektroniczną ww. uchwały nr 171/2018, nie przedstawił wymaganej zgody przyszłego opiekuna naukowego. W korespondencji elektronicznej z dnia 11 i 13 maja 2018 r. skierowanej do Przewodniczącej Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego prof. dr hab. n. med. J.K. skarżący poinformował, że nie znalazł osoby chętnej do pełnienia funkcji opiekuna naukowego. Zwrócił się także z pytaniem, czy istnieje możliwość aby opiekun naukowy był osobą spoza Uniwersytetu Medycznego w Ł. Powyższe jednoznacznie dowodzi, że P.T. nie był w stanie sprostać wymogowi przedłożenia zgody opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej w trakcie studiów, na które aplikował. W dniu 2 maja 2018 r. skarżący został poinformowany przez prof. dr hab. n. med. J.K. za pośrednictwem poczty elektronicznej, że termin składania dokumentów przez kandydatów na ww. studia doktoranckie upływa w dniu 14 maja 2018 r. i nie jest przewidziane jego wydłużenie. Tym samym uznać należy, iż skarżący miał wiedzę o ostatecznym terminie złożenia dokumentów rekrutacyjnych, obejmujących także przedstawienie zgody przyszłego opiekuna naukowego, zgodnie z treścią § 5 ust. 1 cyt. uchwały. Biorąc pod uwagę powyższe, a także charakter prawny zgody opiekuna naukowego, o której mowa w § 5 ust. 1 uchwały wskazano, że stwierdzony brak w postaci nieprzedstawienia przez skarżącego przedmiotowej zgody przyszłego opiekuna naukowego nie jest brakiem, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem organu do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu administracji publicznej wezwania strony do usunięcia w ustawowym terminie należą braki, które z łatwością mogą być usunięte w postępowaniu administracyjnym. Powyższy przepis nie dotyczy jednakże braków o charakterze materialnym, będących podstawą do merytorycznej oceny danego wniosku. Wyznaczenie granic formalnych, a także wymogów materialnych ma podstawowe znaczenie. Braki formalne dają, w razie ich nieusunięcia, podstawy do pozostawienia podania bez rozpoznania, braki materialnoprawne - do odmowy przyznania uprawnienia. Odwołując się orzecznictwa sądów administracyjnych, organ podkreślił, że art. 64 § 2 k.p.a. odnosi się jednak do takich braków formalnych wniesionego podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle wszczęcia postępowania administracyjnego. Do takich braków należą brak adresu wnioskodawcy i niemożność jego ustalenia (art. 64 § 1 k.p.a.) oraz brak innych wymagań co do treści pisma (art. 64 § 2 k.p.a.) jak: nie załączenie dokumentu pełnomocnictwa, czy niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Charakterystyczną cechą tych braków pozostaje jednak to, że ich usunięcie może nastąpić w stosunkowo prosty sposób. Powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w przepisach materialnych nie może stanowić uchybienia o charakterze formalnym, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Przedstawienie zgody przyszłego opiekuna naukowego jest jedną z przesłanek materialnych wniosku o przyjęcie na studia doktoranckie, a zatem jej brak nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i winien skutkować merytoryczną oceną złożonego wniosku. Co więcej, usunięcie ww. braku nie mogłoby nastąpić w prosty sposób w toku postępowania administracyjnego, gdyż, jak wynika z załączonej korespondencji elektronicznej, skarżący nie był w stanie znaleźć osoby, która byłaby chętna podjęcia się pełnienia funkcji opiekuna naukowego. Odnosząc się do kwestii wadliwości podpisów złożonych przez członków Komisji Rekrutacyjnej do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego organ wskazał, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny, ponieważ zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., decyzja zawiera podpis z podaniem imienia i nazwisk oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego – kwalifikowany podpis elektroniczny. Decyzja z dnia [...] r. w sposób jednoznaczny precyzuje skład ww. komisji, poprzez wskazanie imienia i nazwiska oraz stopnia naukowego każdego z jej członków, jak również cyfrowe oznaczenie składu Komisji. Co więcej ww. decyzja została podpisana przez całą komisję, a z jej treści w sposób jednoznaczny wynika, który podpis został złożony przez Przewodniczącą ww. komisji, a które podpisy złożyli jej członkowie. Cyfrowe oznaczenie składu komisji umożliwia dokonanie jednoznacznej identyfikacji osoby, która złożyła odręczny podpis pod rozstrzygnięciem i uzasadnieniem zawartych w przedmiotowej decyzji. Przepisy k.p.a. nie wprowadzają wymogu złożenia czytelnego podpisu na wydanej decyzji. Jedynym warunkiem jest wskazanie imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby, która decyzję wydała i te wymogi zostały przez organ I instancji spełnione. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku pieczęci okrągłej i nagłówkowej na decyzji organu I instancji organ wskazał, że konieczność użycia pieczęci nie wynika z jakichkolwiek przepisów prawa. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzja administracyjna winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej. Jednocześnie przepis ten nie precyzuje sposobu oznaczenia organu administracji, ani tym bardziej nie zobowiązuje go do posługiwania się pieczęcią. Wydana w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zawiera precyzyjne oznaczenie organu, który ją wydał, jak również dokładne i jednoznaczne wskazanie członków ww. organu. Badając treść decyzji organu I instancji nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, że pochodzi ona od Komisji Rekrutacyjnej ds. Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. Nie ma zatem żadnych podstaw uzasadniających zakwestionowanie zgodności z prawem ww. decyzji z punktu widzenia oznaczenia organu. Niewątpliwie również o wadliwości decyzji nie może świadczyć brak pieczęci, gdyż nie prowadzi to do wątpliwości dotyczących oznaczenia organu administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, która w art. 196 ust. 2 – 3 stanowi, że rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki, zaś rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust. 2. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna (art. 196 ust. 4 u.p.s.w.). Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Senat Uniwersytetu Medycznego w Ł. podjął uchwałę nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie w Uniwersytecie Medycznym w Ł. w roku akademickim 2018/2019. Zaskarżoną decyzją Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 i art. 196 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183, ze zm.) oraz w zw. z § 5 ust. 1 i § 21 uchwały nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. w sprawie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia prowadzone w języku polskim w Uniwersytecie Medycznym w Ł. w roku akademickim 2018/2019, utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej do Spraw Studiów Doktoranckich Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy przyjęcia P.T. na stacjonarne studia doktoranckie, prowadzone na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku". Organu obu instancji uznały, że skarżący nie spełnił warunku określonego w § 5 ust. 1 pkt 2 Uchwały Senatu nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r., bowiem nie uzyskał zgody przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że organy winny go wezwać do uzupełnienia dokumentacji poprzez uzyskanie powyższej zgody. W powyższej Uchwale w § 5 ust. 1 wskazano, że na studia doktoranckie może być przyjęta osoba, która posiada kwalifikacje drugiego stopnia lub jest beneficjentem programu "Diamentowy Grant", o którym mowa w art. 187 a ust. 1 ustawy, a ponadto: 1) spełnia warunki rekrutacji określone w niniejszej uchwale; 2) uzyska zgodę przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej. W myśl natomiast § 7 ust. 1 uchwały postępowanie rekrutacyjne na studia doktoranckie składa się z: 1/ oceny formalnej dokumentów złożonych przez kandydatów, 2/ postępowania kwalifikacyjnego 3/ wydania decyzji w sprawach przyjęcia na studia. Z kolei na podstawie § 8 kandydaci będący obywatelami polskimi są zobowiązani złożyć w postępowaniu rekrutacyjnym na studia doktoranckie, w terminie określonym w planie rekrutacji następujące dokumenty: 1/ podanie do Rektora o przyjęcie na studia doktoranckie, którego wzór określa załącznik do niniejszej uchwały: a) wzór podania dla kandydatów na studia doktoranckie będących obywatelami polskimi z wyłączeniem kandydatów na stacjonarne studia doktoranckie dla menedżerów ochrony zdrowia – załącznik nr 4 - za pośrednictwem kierownika studiów doktoranckich (...). W tym miejscu konieczne jest wskazanie, że wzór podania określonego w załączniku nr 4 do uchwały w jego pierwszej części zawiera pozycję: "Opiekun naukowy (podpis i pieczęć)". Zgodnie zaś z § 15 ust. 1 uchwały komisja rekrutacyjna kwalifikuje kandydata do postępowania kwalifikacyjnego, w tym do egzaminów kwalifikacyjnych z nowożytnego języka obcego oraz przedmiotu kierunkowego, po dokonaniu pozytywnej oceny formalnej dokumentów złożonych w postępowaniu rekrutacyjnym. Jak zaś wynika z § 15 ust. 3 uchwały w przypadku złożenia w postępowaniu rekrutacyjnym niekompletnych dokumentów kandydat jest zobowiązany do ich uzupełnienia. Niedopełnienie tego obowiązku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania do uzupełnienia dokumentów spowoduje niezakwalifikowanie kandydata do postępowania kwalifikacyjnego. Mając powyższe na uwadze należy więc podnieść, że jak wynika z akt sprawy na podstawie Uchwały nr 1/2018 z dnia 21 maja 2018 r. Komisja Rekrutacyjna ds. studiów doktoranckich realizowanych na Wydziale Lekarskim w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku" – w sprawie kwalifikacji osób , które złożyły dokumenty do postępowania rekrutacyjnego - nie zakwalifikowała kandydata P.T. do postępowania kwalifikacyjnego ze względu na brak zgody przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej, co stanowi niespełnienie zasady postępowania rekrutacyjnego określonej w § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. (§ 1 pkt 2 uchwały Komisji). Jednocześnie w świetle § 1 pkt 3 uchwały Komisji, w wyniku oceny dokumentów złożonych przez pozostałych kandydatów zakwalifikowano ich do postępowania kwalifikacyjnego. Konieczne jest w tym miejscu podkreślenie, że z protokołu z posiedzenia Komisji Rekrutacyjnej z dnia 21 maja 2018 r. wynika, że "(...) Komisja Rekrutacyjna stwierdziła, że dokumenty kandydata P.T. nie spełniają wymagań określonych w uchwale: kandydat nie przedstawił zgody przyszłego opiekuna naukowego, co stanowi niespełnienie zasad postępowania rekrutacyjnego zawartych w § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały nr 171/2018 z dnia 29 marca 2018 r.(...)". W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, na niespójne stanowisko zawarte w Uchwale nr 1/2018 Komisji Rekrutacyjnej, w której pominięto fakt, że decyzję podjęto na podstawie złożonych przez skarżącego dokumentów, a inne w protokole z posiedzenia tejże Komisji, w którym jednoznacznie stwierdzono, że dokumenty kandydata P.T. nie spełniają wymagań określonych w uchwale. Organy nie wyjaśniły dlaczego mimo stwierdzenia Komisji Rekrutacyjnej, która zebrała się w dniu 21 maja 2018 r. w celu zakwalifikowania kandydatów do postępowania kwalifikacyjnego w trybie § 15 ust. 1 Uchwały nr 171/2018 zgodnie z którym komisja rekrutacyjna kwalifikuje kandydata do postępowania kwalifikacyjnego, w tym do egzaminów kwalifikacyjnych z nowożytnego języka obcego oraz przedmiotu kierunkowego, po dokonaniu pozytywnej oceny formalnej dokumentów złożonych w postępowaniu rekrutacyjnym - że dokumenty kandydata P.T. nie spełniają wymagań określonych w uchwale: kandydat nie przedstawił zgody przyszłego opiekuna naukowego, nie uruchomiono trybu opisanego w § 15 ust. 3 Uchwały. Jak bowiem wynika z § 15 ust. 3 uchwały w przypadku złożenia w postępowaniu rekrutacyjnym niekompletnych dokumentów kandydat jest zobowiązany do ich uzupełnienia. Niedopełnienie tego obowiązku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania do uzupełnienia dokumentów spowoduje niezakwalifikowanie kandydata do postępowania kwalifikacyjnego. W tym miejscu godzi się podnieść, że z załączonej do akt korespondencji e-mailowej wynika, iż Komisja Rekrutacyjna miała wątpliwości, czy brak zgody jest brakiem formalnym podania. Analiza treści Uchwały nr 1/2018 Komisji Rekrutacyjnej oraz protokołu z posiedzenia tej Komisji, która zebrała się w dniu 21 maja 2018 r. w celu zakwalifikowania kandydatów do postępowania kwalifikacyjnego była konieczne z uwagi na zarzut skarżącego niewezwania go do uzupełnienia dokumentów w zakresie braku zgody przyszłego opiekuna naukowego. Jak wykazano wyżej w świetle załącznika nr 4 do Uchwały nr 171/2018 podpis opiekuna naukowego był obligatoryjnym elementem podania o przyjęcie na studia doktoranckie realizowane na Wydziale Lekarskim w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku" . Podkreślić należy, że wprawdzie § 5 ust. 1 Uchwały nr 171/2018 mówi o spełnieniu warunków rekrutacji określonych w uchwale i uzyskaniu zgody przyszłego opiekuna naukowego na objęcie opieką naukową i wsparciem w samodzielnej pracy badawczej, jednak nie można zapominać, że postępowanie rekrutacyjne inicjuje podanie kandydata złożone na formularzu którego wzór określa załącznik nr 4 do Uchwały i co istotne, którego elementem jest podpis opiekuna naukowego. Tym samym brak podpisu opiekuna naukowego podlega ocenie na etapie badania dokumentów i konsekwentnie w świetle § 15 ust. 3 Uchwały w przypadku złożenia w postępowaniu rekrutacyjnym niekompletnych dokumentów kandydat jest wzywany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni. Organy w uzasadnieniach swoich decyzji nie wyjaśniły powodów braku wezwania skarżącego do uzupełnienia dokumentacji. Zasadnym w tej sytuacji jest podnoszony przez skarżącego zarzut, że w przypadku innych studiów doktoranckich prowadzonych przez UM w Ł. były wysłane do skarżącego wezwania do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej, natomiast w rozpatrywanym w przypadku wezwania nie wystosowano. Organ odwoławczy odnosząc się do takiej argumentacji zawartej w odwołaniu, stwierdził jedynie, że pozostaje ona bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie bez wyjaśnienia takiego stanowiska. W skardze P.T. ponowil zarzut niewezwania go do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej mimo że w przypadku innych studiów doktoranckich prowadzonych przez UM w Ł. były wysłane do skarżącego wezwania do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej. Niestety również w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tego zarzutu. W tym miejscu należy podnieść, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 207 ust. 1 poddała kontroli pod względem zgodności z prawem decyzje, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz w art. 196 ust. 3, podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, nakazując odpowiednie stosowanie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzja o odmowie przyjęcia na stacjonarne studia doktoranckie jest indywidualnym aktem administracyjnym do której stosuje się, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, jak to stanowi art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, oznacza, że rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach studentów/doktorantów, jak i postępowania w których one zapadają, muszą zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 19/99, publik w OTK Nr 7, poz. 258). Decyzje tego rodzaju muszą być właściwie uzasadnione, powinny zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a., a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. Jednocześnie konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. W tym kontekście należy podkreślić, że skarżący w odwołaniu zakwestionował prawidłowość podpisania decyzji I instancji, wskazał na brak pieczęci nagłówkowej oraz podniósł okoliczność niewezwania go do uzupełnienia dokumentów poprzez przedstawienie zgody przyszłego opiekuna naukowego, akcentując, że w przypadku innych studiów doktoranckich prowadzonych przez UM w Ł. były wysłane do skarżącego wezwania do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej. W tych okolicznościach stwierdzenie organu odwoławczego, że argumentacja skarżącego przedstawiona w odwołaniu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie, bez wyjaśnienia takiego stanowiska, nie spełnia powyższych standardów. Organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do zarzutów odwołania. Zauważyć należy, że decyzja organu odwoławczego jest w zasadzie jedynie kopią decyzji organu I instancji. Brak odniesienia się do zarzutów skarżącego powoduje, że decyzja organu odwoławczego uchyla się spod kontroli sądu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzje, gdy stwierdzi naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podniesiono wyżej niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a., a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. Dopiero w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu podjął próbę odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu ( i powtórzonych w skardze) w tym niewezwania skarżącego do uzupełnienia dokumentów, prezentując tezę, że zgoda opiekuna naukowego jest warunkiem materialnoprawnym i nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Abstrahując zatem od faktu, że postępowanie rekrutacyjne na studia doktoranckie zostało uregulowane w Uchwale nr 171/2018 i w zakresie uzupełnienia dokumentów zawiera regulację przyjętą w § 15 ust. 3, wyjaśnić należy, że odpowiedź na skargę nie jest aktem skarżonym i nie może konwalidować braku prawidłowego uzasadnienia decyzji w tym w istotnym zakresie odniesienia się do zarzutów odwołania. Inną kwestią, nie mniej ważną również w kontekście braku zgody przyszłego opiekuna naukowego, którą sąd uznał za wymagającą oceny w ramach art. 134 p.p.s.a., jest sposób uzyskania zgody przyszłego opiekuna naukowego przez kandydata na studia doktoranckie. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby w ramach postępowania rekrutacyjnego opublikowano wykaz ewentualnych pracowników naukowych, którzy zgodzili się pełnić rolę opiekunów naukowych przyszłych doktorantów. W przedmiotowej sprawie taką informację skarżący uzyskał dopiero w dniu 14 maja 2018 r, o godzinie 14.20 drogą e-mailową od Kierownika Studiów Doktoranckich prowadzonych na Wydziale Lekarskim w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku", gdy tymczasem termin na składania dokumentów upływał właśnie w dniu 14 maja 2018 r. Z akt sprawy (korespondencji e-mailowej skarżącego z Kierownikiem Studiów Doktoranckich) wynika, że do tego dnia skarżący skontaktował się z 15 pracownikami naukowymi, jednak wskazane przez skarżącego nazwiska nie pokrywają się z osobami wskazanymi w informacji z dnia 14 maja 2018 r. zawierającej wykaz pracowników naukowych, którzy zgodzili się pełnić rolę opiekunów przyszłych doktorantów w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku". Może to oznaczać, że skarżący nie miał w ogóle wiedzy na temat, którzy pracownicy naukowi zgodzili się być opiekunami naukowymi w ramach przedmiotowego projektu i swoje zapytania kierował do niewłaściwych osób stąd brak ich zgody na pełnienie funkcji opiekuna naukowego skarżącego. Znamienny jest w tym kontekście e-mail z dnia 21 maja 2018 r. skierowany przez radcę prawnego do Kierownika Studiów Doktoranckich, w odpowiedzi na zapytanie dotyczące miejsc na studia doktoranckie realizowane w ramach projektu oraz braku opiekuna naukowego. Jak wynika z treści tego e-maila radca prawny powołując się na Regulamin studiów doktoranckich obowiązujący w UM w Ł. oraz rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich z dnia 9 sierpnia 2017 r. stwierdza m.in., że "(...)Co więcej, w sytuacji P.T., wydaje się, iż to on sam usiłuje zapewnić sobie opiekę naukową, o której mowa w w/w przepisach wyręczając niejako jednostkę organizacyjną uczelni" . Wątpliwości sądu, nawet przy uwzględnieniu autonomii uczelni, budzi takie ukształtowanie warunków uzyskania zgody przyszłego opiekuna naukowego ( a właściwie ich brak), które przerzucają na kandydata na studia doktoranckie obowiązek samodzielnego poszukiwania opiekuna naukowego. Jak podniesiono wyżej z akt sprawy przekazanych sądowi nie wynika fakt opublikowania listy ewentualnych opiekunów naukowych, do których o zgodę mogli się zwrócić kandydaci na studia doktoranckie w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku". Na zakończenie należy wskazać, że nie umknęło sądowi, że przedmiotem sprawy jest odmowy przyjęcia P.T. na stacjonarne studia doktoranckie, prowadzone na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. w ramach projektu "Interdyscyplinarne studia doktoranckie w zakresie biopsychospołecznego modelu funkcjonowania człowieka w środowisku", które rozpoczęły się w roku akademickim 2018/2019. Sąd zobowiązany jest bowiem do oceny legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Wobec powyższego - naruszenia przepisów postępowania - artykułów: 7, 77 § 1, 11, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 15 ust. 3 Uchwały nr 171/2018 Senatu UM w Ł. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Uwzględniając specyfikę postępowania rekrutacyjnego sąd uchylił również decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. jak w punkcie II sentencji wyroku. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło