III SA/Łd 1016/12

WyrokWSA w Łodzi2013-05-28

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji mógł odmówić wznowienia postępowania rozgraniczeniowego bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do woli strony i przesłanek wznowienia?
Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie mógł odmówić wznowienia postępowania na wstępnym etapie bez zbadania formalno-prawnych przesłanek wznowienia oraz bez wyjaśnienia rzeczywistej woli strony w przypadku niejasnego wniosku. Odmowa wznowienia postępowania powinna nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego i ustaleniu, czy zachodzą przesłanki wznowienia zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. Wydanie postanowienia odmownego bez takiego badania stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w Łodzi. Skarżący zarzucali błędy w ustaleniach granic nieruchomości oraz nieprawidłowości w postępowaniu geodezyjnym i administracyjnym. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wznowienia, co zostało zaskarżone.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie z funduszu Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 roku sprawy ze skarg Z.B., F.B., T.B. oraz J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji 1. oddala skargi; 2. przyznaje adwokatowi J.K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. A. 11 lok. 1, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącym Z.B. oraz F.B. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi J.K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z dnia 26 marca 2001r. Prezydent Miasta Ł. wszczął na wniosek J. S. postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 72, stanowiącej w obrębie [...] działkę nr 87/1 będącą współwłasnością J. S., K. S. i S. S. z działką przyległą nr 87/2, położoną przy ul. A 72A, będącej współwłasnością J. B. i T. B. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. z uwagi na brak zgodnego oświadczenia stron o przebiegu ww. granicy, uznał granicę za sporną i stosownie do treści 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.), umorzył postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w Ł, przy ul. A 72, stanowiącej w obrębie [...] działkę nr 87/1 będącą współwłasnością J. S, K. S. i S. S. z działką przyległą nr 87/2, położoną przy ul. A 72A, będącej współwłasnością J. B. i T. B. i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008r., sygn. akt III Ns 1260/ Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł., III Wydział Cywilny po rozpoznaniu wniosku J. S., o rozgraniczenie i wydanie nieruchomości ustalił, że granica nieruchomości położonej przy ul. A 72 oznaczonej jako działka o nr 87/1 o powierzchni 0,1706 ha przebiega pomiędzy punktami 3281-3280-3274-3218-3330-3334-3281 i wskazana jest na mapie do celów prawnych nr 1/7168, sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. K. K. z dnia 21 września 2006 r., stanowiącej integralną część orzeczenia Sądu, nakazał J. B., T. B. i P. B. wydanie J. S., K. S. i S. S. gruntu od strony południowej działki 87/1 poprzez przesunięcie południowo-zachodniego narożnika ogrodzenia tej nieruchomości do linii wyznaczonej punktami granicznymi nr 3334-3330, jak na rzucie sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. K. K. stanowiącego integralną część orzeczenia Sądu Od powyższego postanowienia apelację wnieśli uczestnicy postępowania: Z. i F.B. oraz J. B., T. B. i P. B.. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt akt [...] Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy odrzucił apelację uczestniczki postępowania – Z. B. i oddalił apelację J. B., T. B., P. B. i F. B. Postanowieniem z dnia [...] ., nr [...] Prezydent Miasta Ł. działając w oparciu o treść art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 72, stanowiącej działkę o nr 87/1 w obrębie [...], zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., nr . [...] W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt III Ns 1260/02 nastąpiło rozgraniczenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 72 i tym samym brak jest podstaw prawnych do prowadzenia ponownego postępowania w przedmiocie rozgraniczenia wskazanej nieruchomości. Przesłanki wznowienia postępowania określono w art. 145 § 1 k.p.a. Ze względu więc na fakt, że nie została spełniona żadna z powyższych przesłanek zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. postanowiono odmówić wznowienia postępowania. Przedmiotowe postanowienia zostało doręczone J. i T. małż. B. oraz F. i Z. małż. B. Na powyższe postanowienie Z. i F. B. oraz J. i T. B. wnieśli zażalenie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i rozgraniczenie administracyjne lub ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Wskazali na: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw rozgraniczenia administracyjnego w roku 2001, które zgodnie z wydanym postanowieniem nie obejmowało działki 88/1 należącej do F. i Z. małż. B. 2/ bezprawne wkroczenie w dniu 17 maja 2001 r. na działkę 88/1 uprawnionego geodety B. C. i inspektora M.J. do zapalikowania punktu granicznego 3330 wbrew treści postanowienia w sprawie rozgraniczenia. Podczas czynności geodezyjnych w dniu 28 maja 2001r. nie odkryto do znaków osnowy geodezyjnej, nie odkryto do znaków granicznych , nie zmierzono pola powierzchni działek 88/1 i przyległych 87/1 i 87/2, co było niezgodne z prawem geodezyjnym, 3/ w trakcie rozgraniczenia doszło do sfałszowania dokumentacji geodezyjnej przez geodetę B. C., poprzez dorysowanie nowego promienia od osnowy geodezyjnej nr [...] do punktu granicznego 3218, 4/ mapa prawna 1/7168 sporządzona przez geodetę K. K. w postępowaniu przed sądem cywilnym, została w związku z tym wykonana w oparciu o sfałszowane zarysy pomiarowe i szkic graniczny z rozgraniczenia administracyjnego z 28 maja 2001r. Powyższe bezprawne działania w ocenia skarżących doprowadziły do zmiany granic i powierzchni ich działek, stąd wniosek o ponowne rozgraniczenie. Postanowieniem z dnia [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 i art. 149 § 3 k.p.a. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy odwołując się do zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 7 i 8 k.p.a., wskazał, iż organ pierwszej instancji, przyjął, że pismo J. B. z dnia 10 kwietnia 2012r., bądź z dnia 30 kwietnia 2012r. - bowiem organ wprost tego nie sprecyzował - stanowi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, w trybie art.145 § 1 k.p.a., co w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszyło wymienione wyżej przepisy. Treść pism skarżącego nie była bowiem tak jednoznaczna i oczywista, jak uznał to organ. W pismach tych strona wskazywała jedynie na szereg okoliczności związanych z niewłaściwym ustaleniem granic nieruchomości bez podania podstawy prawnej, na której żądanie swe opiera. Zdaniem organu z uwagi na zaistnienie uzasadnionych wątpliwości co do charakteru pism wniesionych przez skarżącego organ administracji miał obowiązek, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Nie można bowiem przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane w sposób mało precyzyjny, to organ administracji publicznej jest uprawniony do skonkretyzowania treści żądania we własnym zakresie. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie. Określenie przedmiotu postępowania należy zatem do strony, a nie do sfery ocennej organu administracji. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było zatem przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego mającego ustalić, czy skarżący domaga się wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 k.p.a. i jaka jest ewentualna podstawa wznowienia. Organ odwoławczy wskazał, że wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Tymczasem jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji wydając postanowienie w trybie art. 149 § 3 k.p.a., w ogóle nie badał kwestii formalno-prawnych. Uchybienia te winny być więc wyeliminowane w ramach ponownie prowadzonego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na powyższe postanowienie wnieśli J. B. i T. B. oraz F. B. i Z. B. F i Z. B. zarzucili naruszenie: - art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. art. 28 poprzez odmowę wznowienia postępowania na wniosek skarżących w sytuacji gdy nie byli oni stroną postępowania o rozgraniczenie wszczętego na podstawie postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia 26 marca 2001r; - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i 10 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i odmowę wznowienia postępowania administracyjnego, pomimo błędu w ustaleniach faktycznych leżących w podstaw rozgraniczenia administracyjnego z 2001r, polegającego na wznowieniu granicy z działką nr 88/1 (A 70) stanowiącą własność skarżących, w sytuacji gdy na mocy postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wszczęte zostało postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 72, stanowiącej w obrębie [...] działkę nr 87/1 z działką przyległą nr 87/2, a tym samym zaniechanie zapewnienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem postanowienia; - art. 8, art. 9 i art. 107 §3 k.p.a. poprzez niepełne i nieprzekonywujące uzasadnienie postanowienia i nieodniesienie się do zarzutów zawartych w zażaleniu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji. T. i J. małż. B. zarzucili , że w pismach z dnia 10 kwietnia 2012r. i z dnia 30 kwietnia 2012r., wskazywali jakich błędów dopuścił się geodeta B C. w trakcie postępowania rozgraniczeniowego. W razie wątpliwości organ mógł wezwać skarżących do usunięcia braków formalnych poprzez określenie trybu w jakim żądali rozpoznania sprawy. Ponownie opisali błędy, które w ich ocenie miały wpływ na wadliwe postępowanie rozgraniczeniowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skarg. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił połączyć sprawę o sygn. akt III SA/Łd 1017/12 ze skargi T. B .i J. B. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z niniejszą sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest to samo postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] - na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy postanowienia kasacyjnego, tj. postanowienia o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. ( mającym w sprawie odpowiednie zastosowanie na zasadzie art. 144 k.p.a.) w jego brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonego postanowienia, "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Kodeks wyodrębnia zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W świetle zaś art. 149 § 3 kpa będącego podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji "Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia". Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb postępowania umożliwiający uchylenie decyzji ostatecznej w przypadku, gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a. bądź w art. 145b § 1 k.p.a. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko, gdy z twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że strona powołuje się na okoliczności nie stanowiące w ogóle przesłanek ustawowych wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia, a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed formalnych wszczęciem postępowania wznowieniowego i wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Tylko więc w postępowaniu głównym możliwe jest z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego jednoznacznie rozstrzygnięcie, czy zaistniały przyczyny wznowienia, przy zachowaniu gwarancji procesowych dla strony wnioskującej o wznowienie. Mając powyższe na względzie należy uznać, że organ odwoławczy zasadnie ustalił, że organ pierwszej instancji z naruszeniem art. 149 § 3 k.p.a. orzekł o odmowie wznowienia postępowania, dokonując we wstępnym etapie postępowania oceny, że nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 145 § 1 kpa. Taka ocena powinna nastąpić na kolejnym etapie postępowania po wznowieniu postępowania i wówczas, gdyby organ administracji doszedł do przekonania, iż nie występują przesłanki do wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 k.p.a., powinien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka powinna zapaść dopiero po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie z naruszeniem tych zasad organ pierwszej instancji wydał postanowienie odmawiającą wznowienia postępowania. Organ odwoławczy słusznie zatem uchylił, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zasadnie również organ odwoławczy wywiódł, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można było również jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawca żądał wznowienia postępowania. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wiadomo bowiem, z którego z pism skarżących organ pierwszej instancji wywiódł wniosek – żądanie wznowienia postępowania. Znamienne jest, że w uzasadnieniu swojego postanowienia organ nie wskazuje takiego pisma, które taki wniosek zawierało. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone zarówno J. i T. małż. B. jak i F. i Z. małż. B., bez ustalenia ewentualnych stron postępowania. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest pogląd, że organ sam nie może dokonywać wyboru trybu w jaki należy rozpoznać żądanie strony. Nie do organu należy bowiem wybór procedury chociażby ze względu na konsekwencje takiego wyboru. Zmiana rzeczywistych intencji wnioskodawcy może bowiem spowodować niekorzystny rezultat w postaci niekorzystnego rozstrzygnięcia dla strony. Dlatego w każdym przypadku, gdy strona formułuje żądanie w sposób niejasny lub nieprecyzyjny obowiązkiem organu na zasadzie art. 9 k.p.a., w związku z art. 61 § 1 kpa., jest wyjaśnienie intencji wnioskodawcy i ewentualne poinformowanie go o możliwych trybach załatwienia jego sprawy i związanych z tym konsekwencji. W świetle art. 9 k.p.a. "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Z kolei wskazanie przez stronę trybu rozpoznania jej żądania determinuje po stronie organu przeprowadzenie odpowiedniego postępowania dowodowego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia. W tej sytuacji organ odwoławczy słusznie zauważył, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na okoliczność intencji wnioskodawcy, sam zadecydował o trybie rozpoznania żądania i w dodatku z istotnym naruszeniem podstawy rozstrzygnięcia wynikającej z art. 149 § 3 k.p.a. Nie badając bowiem w ogóle przesłanek formalno-prawnych upoważniających do zastosowania normy z art. 149 § 3 k.p.a. przesądził o braku podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a., co było możliwe dopiero na etapie po wznowieniu postępowania, a więc nie mogło być podstawą wydania orzeczenia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. Fakt, że skarżący w zażaleniu powoływali się na przesłanki wznowieniowe było już tylko efektem zwalczania zastosowanego przez organ trybu. Reasumując uchybienia wskazane przez organ odwoławczy zapewne uzasadniają przekazanie organowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy. Już tylko na marginesie sprawy należy wyjaśnić skarżącym, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie badał kwestii merytorycznych zarzutów bowiem sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. W tym wypadku przedmiotem zaskarżenia było zaś rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, przekazujące sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślając, że było to dla strony rozstrzygnięcie korzystne, mógł więc tylko ocenić legalność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia zastosowania trybu z art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że Sąd badał jedynie zaistnienie przesłanek przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się po stronie organu orzekającego naruszenia prawa skutkującego wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Wobec powyższego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skarg i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Wynagrodzenie dla adwokata J. K. – pełnomocnika z urzędu Z.i F. B. Sąd przyznał na podstawie art. 250 p.p.s.a. d.r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło