III SA/Łd 1019/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz M. H. kwotę 100(sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 10 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), Komendant Miejski Policji w Ł.skierował M.H. na badania lekarskie. Wnioskiem z dnia 19 lipca 2011 r. pełnomocnik M. H. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nr 65/2009, jako wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 ust. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, że decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, bowiem narusza zapis § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Z mocy tego rozporządzenia decyzja taka może być wydana w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym osoba taka kierowała w stanie nietrzeźwości. Natomiast w przypadku M. H. decyzja ta została wydana w 45 dniu od dnia stwierdzenia faktu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107, ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja administracyjna [...] o skierowaniu M.H. na badania lekarskie została doręczona stronie w dniu 20 sierpnia 2009 r. Decyzja z dnia [...]. zawierała pouczenie, że stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.w terminie 14 dni od jej otrzymania za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W dniu [...] r. pełnomocnik M.H.złożył osobiście w V Komisariacie Policji KMP w Ł. odwołanie od decyzji nr [...] - skierowanie na badania lekarskie. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że odwołanie od skierowania na badanie lekarskie zostało złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., a zatem zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdził w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.H. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] roku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta V Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. [...]r. jako wydanych z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy, podnosząc argumenty takie same jak we wniosku z dnia 19 lipca 2011 r. Ponadto podał, że powyższy wniosek nie był wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] tylko o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 ust. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. przyłączył się do stanowiska strony w zakresie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] r. Wniósł o odrzucenie skargi w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. o skierowaniu na badania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197). W niniejszej sprawie podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. dokonując wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia, za który uznał wniosek skarżącego z dnia 19 lipca 2011 r., stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Niewątpliwie organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu jest zobowiązany do dokonania tzw. wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania (zażalenia) – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania (zażalenia), czego następstwem jest ostateczność decyzji (postanowienia) (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 584). Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (129 § 2). Rozpoznanie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby naruszenie wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma jednak charakter prawny wniosku M. H. z dnia [...] r., który został przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.potraktowany jako odwołanie i stał się podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, określenie charakteru pisma z dnia 19 lipca 2011 r. jest szczególnie istotne z uwagi na jego treść, która nie wskazuje, iż jest ono odwołaniem od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] o skierowaniu M.H. na badania lekarskie. Wnioski i żądania skarżącego zawarte w powyższym piśmie z dnia 19 lipca 2011 r. zostały sformułowane w nim w sposób wyraźny i jednoznaczny. Rzeczywistą wolą strony było stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. W rozdziale 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte są ogólne zasady postępowania organów administracji. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. (art. 8 k.p.a.). Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Reguły postępowania wynikające z powyższych przepisów w pierwszej kolejności nakładają na organ prowadzący postępowanie dokładne wyjaśnienie treści żądania strony. W niniejszej sprawie żądanie strony nie powinno budzić żadnych wątpliwości. Wskazać, należy, że organ administracji nie jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania strony, organ nie może dokonywać oceny wniosków strony według własnego uznania (nawet najbardziej korzystnego dla strony). Organy administracji są obowiązane postępować zgodnie z przepisami prawa, w tym z przepisami proceduralnymi. W niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym do naruszenia art. 134 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ pismo skarżącego nie stanowiło odwołania od decyzji z dnia [...] r., organ administracji nie miał podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Sąd nie odrzucił skargi skarżącego w części dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] r., bowiem oczywistym jest, że przedmiotem skargi jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.z dnia []...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Tylko bowiem od tego postanowienia skarżącemu przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Powyższe postanowienie zakreśla granice sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez sąd. Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji. Skoro Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, to oczywistym jest, że przedmiotem rozpoznania przez organ administracji będzie wniosek skarżącego z dnia 19 lipca 2011 r. dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. o skierowaniu go na badania lekarskie, który nie został przez organ administracji rozpoznany. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. t.p.