III SA/Łd 1023/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-01-24

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika), może skorzystać z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy?
Ratio decidendi
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Niemniej jednak, skarżący może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w tym przypadku zostało stwierdzone.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, znaczny stopień niepełnosprawności i niskie dochody gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu R. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu R. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 1023/12 Uzasadnienie Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. R. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Następnie w dniu 2 stycznia 2013 r. strona skarżąca sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą z orzeczoną grupą inwalidzką stopnia znacznego, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a jedyny dochód w gospodarstwie domowym stanowi wynagrodzenie żony z tytułu umowy zlecenia. Korzysta z pomocy rodziny. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, w którym jedyne dochody stanowi dochód z tytułu umowy zlecenia żony skarżącego w kwocie 1.000 zł brutto. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 35,54 m2. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wskazał na ponoszone w gospodarstwie domowym wydatki, szczegółowo je wyliczając na kwotę ok. 900 zł (w tym: czynsz, energia elektryczna, gaz, telefon, leki). Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż utrzymuje się wraz z żoną z jej dochodów z tytułu umowy zlecenia w kwocie 1.000 zł brutto. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Z osiąganego dochodu ponosi koszty bieżącego utrzymania (w tym: czynsz, energia elektryczna, gaz, telefon, leki), które wyliczył na ok. 900 zł. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W szczególności należy mieć na uwadze miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, jego sytuację materialną. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło