III SA/Łd 1023/14

Dnia 29 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi M. P. na czynności Starosty [...] w przedmiocie postępowania konkursowego na stanowisko Sekretarza Powiatu [...] ogłoszonego w dniu 3 czerwca 2014 roku polegające na zakończeniu procedury naboru p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną pod pozycją 4778, dnia 10 grudnia 2014 roku. W dniu 4 lipca 2014 r. ogłoszona została w Biuletynie Informacji Publicznej informacja Starosty [...] o wyniku naboru na kierownicze stanowisko urzędnicze - Sekretarza Powiatu [...]. Starosta [...] poinformował, że w wyniku zakończenia procedury naboru na stanowisko Sekretarza Powiatu [...] nie została wybrana żadna osoba. W uzasadnieniu wskazał, że nabór nie został rozstrzygnięty z uwagi na nieprzystąpienie kandydatów do procedury naboru. W dniu 3 listopada 2014r. M. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, po uprzednim wezwaniu Starosty [...] do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia 29 sierpnia 2014r. nadane w dniu 1 września 2014 r.) - skargę na czynności Starosty [...] w przedmiocie postępowania konkursowego (ogłoszonego w dniu 3 czerwca 2014 r.) polegające na zakończeniu naboru na stanowisko Sekretarza Powiatu [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Starosta [...] nie odniósł się do podnoszonego przez nią zarzutu dotyczącego utajnienia zasad przeprowadzania naboru, zawartych w nikomu nieznanym zarządzeniu. Ponadto nie odniósł się do zarzutu dotyczącego przerwania rozmowy kwalifikacyjnej skarżącej przez Przewodniczącą Komisji konkursowej. Zdaniem skarżącej okoliczności zgłoszone przez nią wskazywały na wadę prawną skutkującą koniecznością stwierdzenia bezskuteczności przedmiotowej czynności, czego Starosta [...] jednak nie uczynił. Skarżąca podniosła, że sfałszowanie rzeczywistości pozwoliło Staroście na wyeliminowanie jej z możliwości ubiegania się o stanowisko Sekretarza Powiatu [...], co było działaniem celowym i zamierzonym. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że jego działanie polegające na uznaniu przedmiotowego naboru za nierozstrzygnięty było zgodne z obowiązującym prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia dopuszczalności skargi w przedmiocie postępowania konkursowego i zasad zaskarżenia skargą do sądu administracyjnego tego postępowania. Wskazać więc należy, że w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2003 r. (II SA 1432/00), jak i w postanowieniu z dnia 9 maja 2001 r. (II SA 3381/00) oraz w wyroku z dnia 14 lutego 2001 r. (II SA 2908/00) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że rozstrzygnięcia wyników konkursu, w tym konkursu na wyższe stanowiska w służbie cywilnej, są aktami stosowania prawa przez organ administracji i podlegają kognicji sądów administracyjnych. Konkurs poprzedza powstanie stosunku pracy i kończy się rozstrzygnięciem w postępowaniu konkursowym - ustaleniem jego wyników. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają m.in. w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przepisie tym mowa jest o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych, co zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące konkretnych adresatów. Tak jak decyzja, czy postanowienie administracyjne są kierowane do oznaczonych podmiotów, tak akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do oznaczonych podmiotów. Wolą ustawodawcy było więc objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. W uzasadnieniu uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. sygn. akt OPK 1/97 (ONSA 1997, z. 4, poz. 149) wskazano, że ustawodawca coraz częściej odchodzi od kształtowania w drodze decyzji administracyjnej stosunków administracyjnoprawnych zachodzących między państwem (jego organami) a obywatelami i innymi podmiotami administrowanymi, na rzecz uprawnień i obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Podmiot, którego uprawnienia lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej, do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach. Wobec powyższego stwierdzić należy, że czynności podejmowane w toku konkursu, na podstawie i w granicach prawa, przez organ administracji publicznej mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do udziału w konkursie. Ogłoszenie konkursu i zgłoszenie w nim udziału przez określoną osobę nie jest źródłem powstania zobowiązaniowego stosunku prawnego pomiędzy uczestnikiem konkursu a organem administracji publicznej przeprowadzającym konkurs. Powstałe w związku z prowadzeniem konkursu stosunki prawne między uczestnikami konkursu a organem administracji publicznej nie są oparte na równości (równorzędności) podmiotów. Sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej. W świetle zaś orzecznictwa sądów administracyjnych postępowanie konkursowe skoro jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, to badanie zgodności z prawem wyników konkursu podlega kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 857/12, LEX 1145133, wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 460/04, LEX nr 156420). Orzeczenia te wskazują na upoważnienie sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem wyników konkursu. W rozpoznawanej sprawie stwierdzić więc należy, że zaskarżona przez M. P. czynność zakończenia naboru na stanowisko Sekretarza Powiatu [...], będąca w istocie skargą na informację Starosty [...] o wynikach konkursu na wolne stanowisko urzędnicze z dnia 4 lipca 2014 r. - ma charakter czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., z zakresu administracji publicznej i dotyczy sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie zaś do art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że skarżąca nie spełniła powyższych wymogów formalnych niezbędnych do tego, aby merytorycznie rozpoznać skargę. Informacja Starosty [...] o wyniku naboru została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 4 lipca 2014 r. Z tego wynika, że w tym dniu skarżąca mogła dowiedzieć się o czynności tego organu w przedmiotowej sprawie. Czternastodniowy termin do wniesienia wezwania organu, upływał więc w dniu 18 lipca 2014 r. Tymczasem skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r., nadanym na poczcie w dniu 1 września 2014 r., a więc po upływie wskazanego ustawowego czternastodniowego terminu. Przyjmując nawet twierdzenie skarżącej, że o wyniku naboru dowiedziała się dopiero z pisma Starosty [...] z dnia 29 lipca 2014 r., które zostało jej doręczone w dniu 31 lipca 2014 r., stwierdzić należy, że również i w tym przypadku skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa po upływie wskazanego ustawowego czternastodniowego terminu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonane po upływie terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a jest bezskuteczne. Natomiast brak skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę niedopuszczalności skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwrócił uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł. e.o.