III SA/Łd 1027/13

WyrokWSA w Łodzi2013-11-27

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka wprowadzająca do obrotu produkty zawierające substancje psychoaktywne (środki zastępcze) może zostać obciążona kosztami badań laboratoryjnych tych produktów, przeprowadzonych w celu oceny ich bezpieczeństwa?
Ratio decidendi
Spółka wprowadzająca do obrotu produkty zawierające substancje psychoaktywne, które zostały zaklasyfikowane jako środki zastępcze, może zostać obciążona kosztami badań laboratoryjnych tych produktów. Koszty te ponosi strona postępowania zgodnie z art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jeśli badania te były niezbędne do oceny bezpieczeństwa produktu i stwierdzono, że stwarza on zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. W przypadku stwierdzenia braku zagrożenia, koszty podlegają zwrotowi.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została obciążona opłatą za czynności kontrolne oraz koszty badań trzech produktów: "Ekstrakt Czekoladowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Powiew", pobranych podczas kontroli sanitarnej. Badania wykazały, że produkty te zawierają substancje psychoaktywne (pentedron, izopentedron, UR 144), klasyfikowane jako środki zastępcze, stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia. Spółka wniosła skargę, kwestionując zasadność obciążenia kosztami, sposób przeprowadzenia kontroli oraz wybór laboratorium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne oraz poniesione koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badania składu produktów oddala skargę. III SA/Łd 1027/13 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] (znak [...]) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27c ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) w zw. z art. 4 pkt 27, art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej skarżąca lub Spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] obciążającą Spółkę opłatą w kwocie 1.872,12 zł za czynności kontrolne oraz poniesione koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badania składu jakościowego trzech prób produktów o nazwie: "Ekstrakt Czekoladowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Powiew" pobranych przez pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. w dniu [...] w sklepie należącym do tej firmy mieszczącym się przy ul. A 12 w B. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przeprowadził w dniu [...] kontrolę w sklepie przy ul. A 12 w B. należącym do Spółki w związku z wprowadzaniem przez ten sklep do obrotu produktów, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi. W trakcie czynności kontrolnych PPIS w B. dokonał zabezpieczenia dowodów mających związek z przedmiotem i zakresem kontroli, zatrzymując próbki wyrobów o nazwie: "Ekstrakt Czekoladowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Powiew". Próbki ww. 3 produktów zostały przekazane do Narodowego Instytutu Leków w Warszawie w celu przeprowadzenia badań i oceny ich bezpieczeństwa. Na podstawie otrzymanego protokołu z dnia [...] (protokół badań NIL nr [...]) stwierdzono, że produkty te zawierają: "Ekstrakt Cytrynowy Powiew" - pentedron i izopentedron, a "Ekstrakt Czekoladowy Ogień" oraz "Ekstrakt Cytrynowy Ogień" - UR 144 - tzn. substancje wykazujące działanie psychoaktywne, co oznacza, iż takie produkty klasyfikowane są jako środki zastępcze, zatem mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi po ich użyciu. Dalej organ wskazał na treść art. 4 pkt 27 i art. 44c ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie treścią pierwszego ze wskazanych przepisów, przez środek zastępczy rozumie się substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Stosownie natomiast do art. 44c ust 1, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przy czym, koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badan, o których mowa w ust. 1 omawianej ustawy, ponosi zgodnie z ust 4 ww. artykułu strona postępowania. Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. uznając, że wymienione produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, nakazał zwrot kosztów poniesionych za badanie składu jakościowego produktów: "Ekstrakt Czekoladowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Powiew", "Ekstrakt Cytrynowy Ogień". Wysokość kosztów za przeprowadzoną ocenę i badania ww. produktów organ ustalił na podstawie Faktury VAT nr [...] wystawionej w dniu [...], przez NIL w Warszawie, wartość brutto 1.845,00 zł, zaś za czynności kontrolne wysokość opłat ustalił zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 05.03.2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 36 poz. 203) na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów wykonywania tych czynności przedstawionych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji i określił je na kwotę 18,59 zł i 8,53 zł. Od ww. decyzji odwołała się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. "A" Sp. z o. o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania I instancji. Zarzuty stawiane decyzji dotyczyły naruszenia przepisów postępowania w postaci: * art. 77 ust 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów tej ustawy, co spowodowało obciążenie strony kosztami; * art. 27c ust 4 ustawy o PIS poprzez jego zastosowanie i obciążenie kosztami badań stronę mimo, iż badania te nie były niezbędne, gdyż nie mogą stanowić dowodu w żadnej sprawie; * art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; * art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, braku przesłanek do obarczenia strony kosztami badań i kosztami czynności kontrolnych oraz na jakiej podstawie wyliczono ich wysokość, a także na jakiej podstawie organ dokonał wyboru laboratorium do badań próbek zatrzymanych produktów. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po analizie akt sprawy oraz podniesionych argumentów uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W treści uzasadnienia decyzji organ II instancji zaprezentował szeroko stan faktyczny sprawy i odniósł się do zarzutów odwołania. Zdaniem organu II instancji, nie naruszono przepisu art. 77 ust 6 ustawy o swobodzie gospodarczej oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w wyniku przeprowadzonych badań przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie zabezpieczonych produktów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi - zostało potwierdzone, że w ich składzie znajdują się związki psychoaktywne o działaniu stwarzającym zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a tym samym jest to dowodem wprowadzania przez skarżącego do obrotu środków zastępczych. Nie został także naruszony także art. 108 k.p.a., tj. nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na fakt, iż PPIS w B. nie nadał zaskarżonej decyzji przedmiotowego rygoru. Odnośnie wyboru laboratorium, do którego przekazane zostały próbki organ stwierdził, że wybór laboratorium pozostaje wyłącznie w gestii właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który może kierować się różnymi względami przy zlecaniu badań (np. terminem wykonania analiz, wyczerpującym orzeczeniem załączanym do uzyskanych wyników, informacjami dodatkowymi odnośnie badanego produktu ujętymi w protokole badań, itp.), a strona nie wskazała jakie ma zastrzeżenia wobec instytucji wykonywającej badania, ani nie wskazała, jakie ceny obowiązują w innych laboratoriach uprawniających do wykonywania przeprowadzonych badań. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] jednocześnie podkreśla, że NIL w Warszawie jest jedynym w Polsce OMCL-em (Official Medicines Central Laboratory) działającym jako instytut badawczy posiadający najwyższą kategorię wśród jednostek naukowych, gdzie prowadzone są interdyscyplinarne badania naukowe pozwalające skutecznie identyfikować i zwalczać zagrożenie dla zdrowia publicznego, jakim są również "dopalacze". Organ odwoławczy podniósł również, że tryb dokonania wyboru laboratorium nie miał żadnego wpływu na treść wydawanej decyzji i w konsekwencji na obowiązek zwrotu kosztów wykonanych badań przez stronę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wniosła "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji zarzuciła: a. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewykazanie niezbędności badań, a także powodu dla którego PPIS w B. ma zamiar skorzystać z usług Narodowego Instytutu Leków skoro koszty badań przeprowadzanych przez Pracownię Toksykologii Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medicum UJ w Krakowie są blisko o połowę tańsze; b. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, co spowodowało niesłuszne obciążenie strony kosztami uzyskania badań, które nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu, a tym, samym nie spełniają przesłanek art. 27c ust. 4 ustawy o PIS; c. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie i obciążenie kosztami badań strony, mimo, iż badania te nie były niezbędne, gdyż nie mogą stanowić dowodu w żadnej sprawie. W związku z tak sformułowanymi zarzutami pełnomocnik skarżącej Spółki wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] w przedmiocie obciążenia "A" Spółki z o.o. z siedzibą w P. opłatą za poniesione koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badania składu jakościowego trzech produktów, tj. "Ekstrakt Czekoladowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Powiew", "Ekstrakt Cytrynowy Ogień". Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. 2011 r. Nr 212, poz.1263 ze zm.) [dalej: ustawa o PIS]. Stosownie do treści art. 1 ww. ustawy, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami wskazanym w tym przepisie - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Podkreślić należy, że katalog sposobu realizacji tych zadań - co wynika ze sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego. Uprawnienie do wydania decyzji w niniejszej sprawie związane jest z unormowaniami wynikającymi z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m.in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Stosownie zaś do treści art. 44b tej ustawy, zakazuje się wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Z definicji ustawowej wynika, że środek zastępczy to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów (art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Natomiast wprowadzanie do obrotu - to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych (art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o PIS. Przepis art. 27c ust. 1 tej ustawy stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 stycznia 2013 r. została przeprowadzona przez pracownika działającego na podstawie upoważnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego kontrola w sklepie przy ul. A 12 w B. należącym do "A" Sp. z o.o. Podczas kontroli pobrano próbki produktu "Ekstrakt Cytrynowy Ogień", "Ekstrakt Cytrynowy Powiew", "Ekstrakt Czekoladowy Ogień", co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Wyżej opisane próbki produktów zostały przekazane do Narodowego Instytutu Leków w Warszawie w celu przeprowadzenia badań i oceny ich bezpieczeństwa. W protokole badań z dnia [...] nr [...] Narodowy Instytut Leków w Warszawie podał, że badane produkty te zawierają: "Ekstrakt Cytrynowy Powiew" - pentedron i izopentedron, a "Ekstrakt Czekoladowy Ogień" oraz "Ekstrakt Cytrynowy Ogień" - UR 144 - tzn. substancje wykazujące działanie psychoaktywne, co oznacza, iż takie produkty klasyfikowane są jako środki zastępcze, zatem mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi po ich użyciu Wobec powyższego wystąpiła okoliczność określona w art. z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym. Zgodnie z treścią przepisu art. 27c ust. 4 wymienionej ustawy, koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1, ponosi strona postępowania. W myśl ust. 4 art. 27c ustawy w przypadku stwierdzenia, że produkt nie stwarza zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, koszty poniesione na podstawie ust. 4 są zwracane stronie postępowania. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że opisane powyżej próbki produktów zostały poddane badaniom niezbędnym do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa. Z tej też racji koszty poniesione za badanie składu jakościowego, podane w wystawionych przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie fakturze z dnia [...] nr [...], w kwocie 1.845 zł - zasadnie obciążają skarżącą spółkę, zgodnie z treścią art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Strona skarżąca została obciążona kosztami badań próbek produktów, tych które zostały uznane za środki zastępcze, brak jest więc podstaw, aby kwestionować prawidłowość zaskarżonej decyzji. Koszty badań wynikają z faktur VAT i przedstawionej kalkulacji kosztów znajdującej się w aktach sprawy. Podkreślić przy tym należy, że stan faktyczny ustalony przez organy, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą. Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że kontrola w sklepie została przeprowadzona oraz że pobrane próbki zostały poddane badaniom. Nie ulega także wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ miał podstawy do przyjęcia, że zachodzi podejrzenie, iż produkty sprzedawane w sklepie należącym do Spółki mogą być środkami zastępczymi, a więc zachodziło uzasadnione podejrzenie, że produkty sprzedawane w tym sklepie stwarzają zagrożenie zdrowia i życia ludzi. Zauważyć należy, że jedyną przesłanką obciążenia strony postępowania kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań, które mają wyjaśnić, czy produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi jest tylko wystąpienie uzasadnionego podejrzenia, że produkt takie zagrożenie stwarza. Prawo pobierania próbek do badań laboratoryjnych zawsze przysługuje państwowemu inspektorowi sanitarnemu lub Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu w związku z wykonywaną kontrolą, co wynika z art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIS. Odnosząc się więc do zarzutu dotyczącego tego, że zaskarżona decyzja jest przedwczesna, gdyż na obecnym etapie nie sposób ocenić "niezbędności" przeprowadzenia badań wskazać należy, że jest on niezasadny. Państwowy Inspektor Sanitarny w związku z wykonywaną kontrolą miał wynikające z ustawy prawo do pobierania próbek produktów do badań laboratoryjnych i był nie tylko uprawniony, ale także zobowiązany do podjęcia szybkich i skutecznych działań ze względu na przedmiot ochrony, jakim było w tym wypadku zdrowie i życie ludzkie. Na tym etapie sprawy istniały zatem podstawy do obciążenia skarżącej kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań produktów. W przypadku bowiem stwierdzenia, że produkty nie stwarzają zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, koszty poniesione przez stronę postępowania są jej zwracane zgodnie z art. 27c ust. 5 ustawy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze na wstępie podkreślić raz jeszcze należy, że przedmiotem postępowania nie jest ocena prawidłowości przeprowadzenia kontroli przez organy Inspekcji Sanitarnej, lecz ocena legalności decyzji określającej stronie wysokość kosztów niezbędnych do przeprowadzenia oceny, czy produkty przez nią sprzedawane stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i badań składu jakościowego tych produktów. Poza zakresem rozstrzygnięcia w sprawie pozostaje więc zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów uzyskanych w wyniku kontroli, przeprowadzonej z naruszeniem przepisów ustawy. Niemniej odnosząc się do tego zarzutu pełnomocnika strony należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447) mają zagwarantować, aby prowadzenie, podejmowanie działalności gospodarczej było wolne dla każdego na równych prawach, ale z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa (art. 6 ust. 1 ustawy). Nie gwarantują one zaś swobody działalności gospodarczej sprzecznej z prawem. Wykonując swoje zadania, w szczególności w zakresie nadzoru i kontroli, właściwy organ ma obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorczy. Przedsiębiorca jest zaś zobowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska (art. 79 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i pkt 5, art. 80 ust. 2 pkt 2 i pkt 4). Jednym z takich warunków jest zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium RP środków zastępczych, czyli substancji używanych zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Takie zaś środki zostały niewątpliwie zabezpieczone w trakcie kontroli w sklepie należącym do skarżącej Spółki, co wykazały badania przeprowadzone w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie. Gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art.11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewykazanie, poza niezbędnością badań, także powodu dla którego PPIS skorzystał z usług Narodowego Instytutu Leków, a nie innej jednostki badawczej stwierdzić należy, że wybór placówki badawczej, która ma przeprowadzić badania laboratoryjne należy wyłącznie do organu inspekcji sanitarnej i pozostaje poza zakresem wpływu i oceny strony. Zasadnie też w tym względzie podniósł organ odwoławczy, że Narodowy Instytut Leków w Warszawie jest jedynym w Polsce OMCL-em (Official Medicines Central Laboratory) działającym jako instytut badawczy posiadający najwyższą kategorię wśród jednostek naukowych, gdzie prowadzone są interdyscyplinarne badania naukowe pozwalające skutecznie identyfikować i zwalczać zagrożenie dla zdrowia publicznego, jakim są również "dopalacze". Na marginesie jedynie wskazać można, iż tryb dokonania wyboru laboratorium nie miał żadnego wpływu na treść wydawanej decyzji i w konsekwencji na obowiązek zwrotu kosztów wykonanych badań przez stronę. Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. b.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło