III SA/Łd 1034/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-12-29

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy powinien zostać umorzony, jeśli skarżący jest ustawowo zwolniony z tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy podlega umorzeniu, ponieważ skarżący jest ustawowo zwolniony z tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, przebywającego w zakładzie karnym i nieposiadającego dochodów ani oszczędności, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący przebywa w zakładzie karnym, nie osiąga dochodów i nie posiada oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 1034/16 Uzasadnienie P. S. (dalej skarżący) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W treści skargi sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. W poszczególnych rubrykach dotyczących stanu majątkowego skarżący wpisał "brak". Wyjaśnił w związku z tym, iż obecnie przebywa w zakładzie karnym Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i należało je na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzyć (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego oraz fakt, iż przebywa on obecnie w zakładzie karnym. Jak podał skarżący w przedłożonym oświadczeniu, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności. W tej sytuacji, w ocenie referendarza, nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło