III SA/Łd 1035/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-11-29
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała wysoki kapitał własny i wartość środków trwałych, ale twierdzi, że nie prowadzi działalności i nie ma środków na koncie, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, mimo twierdzeń o braku bieżącej działalności i środków na koncie. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a nieudowodnienie kluczowych okoliczności, takich jak brak środków na rachunkach bankowych, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu kwoty. Wniosła jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków na koncie i nieprowadzenie bieżącej działalności. Mimo wezwania do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych i zeznania podatkowego, spółka nie dostarczyła wymaganych dokumentów, ograniczając się do twierdzeń o braku środków. Spółka wykazała wysoki kapitał własny i wartość środków trwałych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. – prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 listopada 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi)
A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu.
W złożonym następnie, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych. Wskazała przy tym, że jej kapitał własny wynosi – 8.271.255,68 zł. Wartość środków trwałych (inwestycje w realizacji) zamyka się kwotą 919.287,62 zł. Ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości -1.040.515,87 zł. W rubryce zaś dotyczącej posiadanych rachunków bankowych (rub. nr 9 formularza PPPr) skarżąca zawarła adnotację "nie dotyczy". Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała dodatkowo, że nie posiada zdolności finansowej do opłacenia kosztów sądowych. Nie posiada środków na kontach bankowych ani też płynnych wartości majątkowych, które mogłyby spowodować w miarę szybki przypływ gotówki.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 29 października 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącej Spółki do nadesłania wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok oraz wskazania źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki wraz z podaniem miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych na ten cel - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma procesowego z dnia 8 listopada 2012 roku wyjaśnił, że według informacji uzyskanej od Spółki nie prowadzi ona w chwili obecnej działalności i w związku z tym nie generuje przychodów. Nie posiada lokat bankowych, na rachunku bankowym nie ma żadnych środków. Ponadto nie posiada środków na finansowanie bieżącej działalności i z tego powodu jej nie prowadzi. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że sytuacja finansowa Spółki nie uległa zmianie w stosunku do stanu wynikającego z załączonego bilansu.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego artykułu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego artykułu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Z oświadczeń skarżącej bezspornie wynika jedynie, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych. Jej kapitał własny wynosi – 8271.255,68 zł, a wartość środków trwałych (inwestycje w realizacji) zamyka się kwotą 919.287,62 zł. Pozostałe okoliczności, w tym zwłaszcza kwestia możliwości płatniczych skarżącej, nie zostały przez nią wykazane. W szczególności, skarżąca, mimo wezwania, nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Tymczasem jedynie nadesłanie tych dokumentów mogło tworzyć podstawy do pozytywnego zweryfikowania twierdzeń skarżącej w zakresie braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Za zasadnością wniosku nie przemawia także wykazana kwota inwestycji w wysokości 919.287,62 zł. W żaden także sposób skarżąca nie wykazała, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wobec bowiem braku nadesłania wymaganych wyciągów z rachunków bankowych za realizację tego obowiązku nie można uznać przedstawionych wyjaśnień, ograniczających się jedynie do stwierdzenia, że skarżąca nie posiada środków na finansowanie bieżącej działalności i z tego powodu jej nie prowadzi. Dobitność twierdzeń skarżącej w tym względzie, wbrew jego oczekiwaniom, nie może być uznana za wiarygodny dowód potwierdzający brak możliwości poniesienia kosztów sądowych w tej sprawie.
Tym samym uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić przy tym należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy, zwłaszcza korzystającego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło