III SA/Łd 1042/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-06
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Ewa Cisowska – Sakrajda, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny właściwie obciążył wierzyciela (Prezydenta Miasta Ł.) opłatą komorniczą w sytuacji, gdy środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego) został zastosowany pierwotnie przez tego samego wierzyciela, a następnie egzekucję przejął inny organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) w wyniku zbiegu egzekucji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między przekazaniem wierzycielowi należności a zastosowanym przez organ egzekucyjny środkiem egzekucyjnym. Opłata komornicza stanowi wynagrodzenie za skuteczne działania egzekucyjne, a w sytuacji, gdy wierzyciel sam zastosował środek egzekucyjny, który doprowadził do zaspokojenia, obciążenie go opłatą przez inny organ przejmujący egzekucję może być niezasadne. Organy nie rozważyły wnikliwie wszystkich okoliczności faktycznych i naruszyły zasady prawdy obiektywnej oraz zupełności postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia Prezydenta Miasta Ł. opłatą komorniczą naliczoną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B, który przejął postępowanie egzekucyjne w wyniku zbiegu egzekucji. Prezydent Miasta Ł., jako pierwotny wierzyciel, sam zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. Organy uznały, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wyegzekwował należności i był uprawniony do naliczenia opłaty komorniczej. Prezydent Miasta Ł. zaskarżył postanowienia, argumentując brak podstawy prawnej do naliczenia opłaty, zwłaszcza w kontekście art. 66 § 4 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego Ł.-B, orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz Prezydenta Miasta Ł. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 roku sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą komorniczą pobraną przez organ egzekucyjny 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] roku nr [...] 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej, Prezydenta Miasta Ł., kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
III SA Łd 1042/13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B z dnia [...] w sprawie obciążenia opłatą komorniczą pobraną przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wystawionych na Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "A." Sp. z o.o.
W uzasadnieniu organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnych przejął egzekucję prowadzoną przez Prezydenta Miasta Ł. wobec Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "A." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej zobowiązany). Zbieg egzekucji nastąpił do prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w B. Banku S.A.
Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Prezydenta Miasta Ł. na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia 23.11.2010 r. Nr [...], z dnia 31.01.2011 r. Nr [...], z dnia 12.04.2011 Nr [...], z dnia 12.04.2011 r. Nr [...], z dnia 13.05.2011 r. Nr [...], z dnia 31.05.2011 r. Nr [...] i z dnia 30.06.2011 r. Nr [...]. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B przy piśmie z dnia 17.10.2011 roku.
Organ egzekucyjny wyegzekwował należności objęte m.in. tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Prezydenta Miasta Ł.. Należność główna wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty upomnienia, po potrąceniu opłaty komorniczej, zostały przekazane na rachunek wierzyciela.
Pismem z dnia 09.07.2012 r. Prezydent Miasta Ł. złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie opłaty komorniczej naliczonej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B rozliczył wyegzekwowane na rzecz wierzyciela kwoty oraz wskazał wysokość opłaty komorniczej naliczonej od przekazanych przez dłużnika zajętych wierzytelności kwot, obciążającej wierzyciela.
W dniu 17 sierpnia 2012 r. Prezydent Miasta Ł. złożył na powyższe postanowienie zażalenie, w którym podniósł, iż brak jest podstawy prawnej do naliczenia opłaty komorniczej.
Wskazał, iż organ egzekucyjny pominął regulacje zawarte w art. 66 § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) [dalej: ustawa egzekucyjna]. Stwierdził, iż brak możliwości pobrania opłaty komorniczej od Prezydenta Miasta Ł., co do należności których jest wierzycielem wynika z art. 66 § 4 pkt. 2 ww. ustawy. Następnie stwierdził, iż sam fakt podziału kwot uzyskanych w egzekucji przez naczelnika urzędu skarbowego bez dokonania czynności egzekucyjnej nie mieści się w pojęciu ściągnięcia należności pieniężnej. Następnie podniósł, iż aby organ egzekucyjny mógł pobrać opłatę komorniczą, musiałby dokonać na rzecz Prezydenta Miasta Ł. czynności egzekucyjnej. Zdaniem wierzyciela, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B nie dokonał żadnych czynności egzekucyjnych, bowiem to Prezydent Miasta Ł. dokonał zajęcia rachunku bankowego, do którego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej. W wyniku tego zbiegu z mocy prawa egzekucja została przejęta przez naczelnika urzędu skarbowego. Podkreślił, że opłata komornicza stanowi wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego, w wyniku którego działań uregulowana została dochodzona należność. Wierzyciel stwierdził również, że działanie organu egzekucyjnego wyznaczonego do prowadzenia łącznej egzekucji, w zakresie prawa majątkowego do którego nastąpił zbieg, ogranicza się do podziału kwot uzyskanych z realizacji tego prawa".
Reasumując Prezydent Miasta Ł. stwierdził, biorąc pod uwagę brzmienie art. 66 § 4 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że niemożliwe jest przejęcie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B prawa do opłaty komorniczej, której się nie pobiera.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia szeroko przedstawił stan faktyczny sprawy i mające w niej zastosowanie przepisy.
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia stwierdził, że nie mają one uzasadnionych podstaw. Podkreślił przede wszystkim, iż po przejęciu i prowadzeniu łącznej egzekucji w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnych naczelnik urzędu skarbowego z mocy ustawy otrzymuje status organu egzekucyjnego właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika. Oznacza to – zdaniem organu odwoławczego - że powołany przez wierzyciela art. 66 § 4 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajdzie zastosowania w analizowanym stanie faktycznym, bowiem kwoty zostały ściągnięte po zbiegu egzekucji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B, który nie jest wierzycielem tych zaległości.
Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem Prezydenta Miasta Ł., iż wyegzekwowanie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B kwot, które następnie zostały przekazane do wierzyciela, nie jest czynnością o której mowa w art. 66 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która uprawnia organ egzekucyjny do naliczenia opłaty komorniczej
Jak dalej wyjaśnił, zgodnie z art. 1a pkt 2 ww. ustawy przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zarówno w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż czynnością egzekucyjną jest każde działanie organu egzekucyjnego podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego i zmierzające do zastosowania lub do zrealizowania środka egzekucyjnego, nawet jeśli to działanie nie jest skierowane bezpośrednio do zobowiązanego. Bez znaczenia zatem dla zasadności naliczenia opłaty komorniczej – zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej - jest fakt z jakiego prawa majątkowego naczelnik urzędu skarbowego przeprowadził egzekucję, w wyniku której uzyskał środki finansowe na zaspokojenie należności wierzycielskich.
Odwołał się do orzecznictwa sadów administracyjnych, zgodnie z którym opłata komornicza należna jest organowi egzekucyjnemu prowadzącemu egzekucję należności pieniężnych, niezależnie od opłat za czynności i stosowane środki egzekucyjne i stanowi dodatkowe wynagrodzenie - premię za skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych. O tej skuteczności przesądzają wpłaty przekazane wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przez zobowiązanego.
W niniejszej sprawie, zdaniem organu II instancji, nie ulega wątpliwości, że organ egzekucyjny, po przejęciu egzekucji na skutek zbiegu egzekucji administracyjnej, wyegzekwował od P.P.U.H "A." Sp. z o.o., dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym należności, które następnie przekazał na rzecz Prezydenta Miasta Ł., a tym samym uprawniony był do pobrania opłaty komorniczej w wysokości 5% przekazanych kwot, której szczegółowe rozliczenie przedstawił w zaskarżonym postanowieniu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego Prezydenta Miasta Ł. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 66 § 1 i § 5 w zw. z art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w obciążeniu wierzyciela opłatą komorniczą w sytuacji, w której środek egzekucyjny, który doprowadził do ściągnięcia całej egzekwowanej należności został zastosowany przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem;
- art. 66 § 3 ustawy egzekucyjnej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu wierzyciela opłatą komorniczą w sytuacji gdy Naczelnik nie dokonał czynności egzekucyjnych na rzecz wierzyciela;
- art. 66 § 4 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez nieuprawnione pominięcie tego przepisu wyrażające się w przejęciu przez Naczelnika prawa do opłaty komorniczej, której się nie pobiera;
- -art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez pobieżne, lakoniczne i nieprzekonujące uzasadnianie postanowienia.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że w przedmiotowym stanie faktycznym czynności egzekucyjne zostały dokonane przez Prezydenta Miasta Ł. To Prezydent Miasta Ł. dokonał zajęcia rachunku bankowego w oparciu o własne tytuły wykonawcze. Naczelnik po otrzymaniu akt jedynie oczekiwał na realizację zajęcia przez Bank. W takim stanie faktycznym nieuprawnione jest twierdzenie, iż Naczelnik "wyegzekwował" dochodzone należności na rzez Prezydenta Miasta Ł..
Wbrew stanowisku organów skarbowych jedyna dokonana przez Naczelnika czynność podziału kwot uzyskanych z egzekucji nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Nie służy ona zastosowaniu lub zrealizowaniu środka egzekucyjnego. Ma miejsce już po realizacji tej czynności, czyli po wpłacie dokonanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. Podział kwot, jakiego dokonał Naczelnik, nie stanowi czynności zmierzającej do zastosowania środka egzekucyjnego.
W konsekwencji, zdaniem skarżącego, w sprawie zastosowany powinien być przepis art. 66 ust. 4 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Stanowisko organów skarbowych obu instancji w przedmiotowej sprawie stanowi nieuprawnione obejście tego przepisu i doprowadziło do przejęcia przez Naczelnika prawa do opłaty komorniczej, której się nie pobiera.
Zdaniem skarżącego również uzasadnienie postanowienia, które jest pobieżne, lakoniczne i nieprzekonujące nie odpowiada prawu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę. Pełnomocni organu wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.], Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził naruszenie przepisów art. 66 § 1, § 3 i § 5 oraz art. 1a pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) [dalej: ustawa egzekucyjna] w związku z przepisami art. 7, art. 77 § 1, i art. 107 § 3 k.p.a. dające podstawy do uwzględnienia skargi.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w zasadzie do oceny zasadności obciążenia Prezydenta Miasta Ł. opłatą komorniczą przez organ egzekucyjny, którym był Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B, w związku z przeprowadzonymi czynnościami egzekucyjnymi wobec zobowiązanego – Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.
Bezsporne było przy tym, iż to Prezydent Miasta Ł. jako wierzyciel dokonał pierwotnie zajęcia prawa majątkowego stanowiącego jego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego. Organ egzekucyjny (Naczelnik US) przejął następnie prowadzenie egzekucji w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej. Poza sporem pozostaje także fakt, że należności zostały przekazane przez bank w wyniku dokonanych zajęć egzekucyjnych na rachunek Urzędu Skarbowego, jako organu prowadzącego egzekucję w związku z jej zbiegiem.
Istota sporu koncentrowała się zatem na zagadnieniu ustalenia, czy fakt "wyegzekwowania" (przekazania środków finansowych przez bank, w którym konto miał zobowiązany) był konsekwencją zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych, czy - jak twierdził strona skarżąca - efektem podjęcia określonych działań przez wierzyciela m.in. w postaci zajęcia rachunku bakowego.
Odnosząc się do zasadności zarzutów skargi przytoczyć należy w pierwszej kolejności treść art. 66 § 1, § 3 i § 5 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z tym przepisem wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu (§ 1). Wierzyciel, na rzecz którego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych, jest zobowiązany z zastrzeżeniem § 4, do uiszczenia opłaty komorniczej (§ 3). Natomiast zgodnie z § 5, opłata komornicza przypada na rzecz tego organu, który dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne w wyniku których należność została zapłacona.
Opłata komornicza, o której mowa w powyższym przepisie została zdefiniowana przez ustawodawcę w art. 1a pkt 6 ustawy egzekucyjnej, jako opłata wynosząca 5% kwot przekazanych wierzycielowi przez organ egzekucyjny lub przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych.
W ocenie Sądu, z wykładni gramatycznej mających w sprawie zastosowanie przepisów wynika, że opłata komornicza ma charakter "wynagrodzenia" od wierzyciela na rzecz organu egzekucyjnego za przekazanie mu wyegzekwowanej należności przez organ egzekucyjny albo przez samego zobowiązanego w wyniku zastosowania jednego ze środków egzekucyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 22 marca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 114/99). W obu przypadkach określonych w dyspozycji omawianego przepisu, prawo do opłaty komorniczej uzależnione jest od podjęcia przez organ egzekucyjny skutecznych czynności egzekucyjnych, które w konsekwencji doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela.
Z tego punktu widzenia należało uznać, że organy egzekucyjne w swoich rozstrzygnięciach nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że między przekazaniem wierzycielowi należności objętych wystawionymi tytułami wykonawczymi a zastosowanym środkiem egzekucyjnym wystąpił bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy.
Z akt sprawy wynika bowiem, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności na poczet należności Prezydenta Miasta Ł. został zastosowany przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu 18 lipca 2011 r. Następnie w dniu 17 października 2011 r. Prezydent Miasta Ł. przekazał akta egzakcji administracyjnej do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B celem łącznego prowadzenia egzekucji z prawa na który nastąpił zbieg. Z akt sprawy wynika, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego został zastosowany zarówno przez Prezydent Miasta Ł. jak i Urząd Skarbowy.
W przekonaniu Sądu, fakt, że zajęcia prawa majątkowego dokonał również Prezydent Miasta Ł., a Urząd Skarbowy jedynie "wyegzekwował" środki pieniężne, co w praktyce polegało na ich otrzymaniu od banku na podstawie dokonanego wcześniej zajęcia poddaje w wątpliwość zasadność stanowiska zajętego przez organ egzekucyjny (Urząd Skarbowy), że uzyskanie należności od zobowiązanego było prostą konsekwencją zastosowania środka egzekucyjnego przez Urząd Skarbowy. Organ egzekucyjny bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego przyjął z góry, że przekazanie środków finansowych z rachunku zobowiązanego, dokonane przez bank było wprost skutkiem podjętej przez ten organ czynności egzekucyjnej.
W tym kontekście zauważyć należy przede wszystkim, że Prezydent Miasta Ł. w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego był zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym. Nie zmienił tego w szczególności fakt przekazania dalszego prowadzenia egzekucji Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. Czynność ta wynikała bowiem – co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości – z przepisów ustawy egzekucyjnej, a zatem było bezwzględnie koniecznym jej dokonanie, ale zarazem zauważyć należy, iż w praktyce miała ona jedynie charakter procesowy i co do zasady miała usprawnić prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Analizując jednakże aspekt merytoryczny podejmowanych przez Prezydenta Miasta Ł. działań nie sposób jednakże zauważyć, iż to ten organ w praktyce, pierwotnie podejmował działania zmierzające do wyegzekwowania należności (zajęcie rachunku bankowego). Niewątpliwie zatem, również podjęte przez Prezydenta działania mogły stanowić przyczynę, która w konsekwencji doprowadziła do końcowego wyegzekwowania należności. Organ egzekucyjny tych okoliczności nie rozważył, przyjmując odgórnie domniemanie faktyczne, że uzyskanie środków finansowych było efektem zastosowanego środka egzekucyjnego wyłącznie przez Urząd Skarbowy.
Zauważyć w tym zakresie należy, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy k.p.a. Stosownie do art. 7 w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Ponadto organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Sądu, po zapoznaniu się z aktami sprawy, stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu zostały naruszone wyrażone w tych przepisach zasady ogólne postępowania administracyjnego tzn. zasada prawdy obiektywnej oraz zasada zupełności postępowania dowodowego. Postanowienia podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego powinny odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego tzn. powinny zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie stanowi bowiem integralną część postanowienia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część postanowienia.
Uzasadnienia postanowień organów koncentrują się natomiast w głównej mierze na własnej wykładni przepisów art. 66 ustawy egzekucyjnej, ograniczając się do zdawkowego komentarza w istotnej kwestii podniesionej przez wierzyciela, a dotyczącej podjętych przez niego działań w celu odzyskania należności.
Sam fakt niewystąpienia w konkretnej sprawie jednego z wyjątków, kiedy nie pobiera się opłaty komorniczej (wymienionych w art. 66 § 4 ustawy egzekucyjnej), nie zwalnia organu egzekucyjnego od powinności wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dokonaną wpłatą a zastosowanym środkiem egzekucyjnym, albowiem zasadą wynikającą z art. 66 w zw. z art. 1a pkt 6 ustawy egzekucyjnej jest, że opłatę komorniczą nalicza się od kwot przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku (na skutek) zastosowania środka egzekucyjnego.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy egzekucyjne podejmując zaskarżone rozstrzygnięcia nie przeanalizowały wnikliwie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Przyjęcie zatem, że istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wpłatą zaległych należności a zastosowanym środkiem egzekucyjnym było przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B z 7 sierpnia 2012 roku.
Wobec tego, że skarga została uwzględniona, na podstawie art. 152 powyższej ustawy, Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Na podstawie art. 200 powoływanej ustawy, Sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności oceniając, czy w sprawie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonaną wpłatą a zastosowanym środkiem egzekucyjnym w świetle zasady, zgodnie z którą opłatę komorniczą nalicza się od kwot przekazanych wierzycielowi przez zobowiązanego w wyniku (na skutek) zastosowania środka egzekucyjnego.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło