III SA/Łd 1050/16
WyrokWSA w Łodzi2017-03-29
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa Łódzkiego pozbawiająca kategorii drogi wojewódzkiej odcinka drogi na terenie powiatu pabianickiego jest zgodna z prawem, w szczególności z art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych, gdy uchwała nie zawiera uzasadnienia wykazującego spełnienie przesłanek materialnoprawnych?Ratio decidendi
Uchwała Sejmiku Województwa Łódzkiego pozbawiająca kategorii drogi wojewódzkiej odcinka drogi jest nieważna z powodu braku uzasadnienia wykazującego spełnienie przesłanek materialnoprawnych określonych w art. 10 ust. 5a ustawy o drogach publicznych oraz przepisach powiązanych. Organ uchwałodawczy jest zobowiązany do wykazania, że droga utraciła cechy drogi wojewódzkiej, a brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę legalności uchwały.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał skargi Powiatu Pabianickiego i Wojewody Łódzkiego na uchwałę Sejmiku Województwa Łódzkiego z 30 sierpnia 2016 r., która pozbawiła kategorii drogi wojewódzkiej odcinek drogi na terenie powiatu pabianickiego o długości 9,855 km. Powiat i Wojewoda zarzucili naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych, w szczególności niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 5a oraz brak uzasadnienia uchwały. Uchwała nie zawierała materialnoprawnego uzasadnienia wykazującego spełnienie przesłanek do pozbawienia drogi kategorii wojewódzkiej.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność uchwały Sejmiku Województwa Łódzkiego nr XXVII/333/16 z dnia 30 sierpnia 2016 r. oraz zasądził od Sejmiku na rzecz Powiatu Pabianickiego kwotę 780 zł i na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 roku sprawy ze skarg Powiatu Pabianickiego i Wojewody Łódzkiego na uchwałę Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr XXVII/333/16 w przedmiocie pozbawienia kategorii odcinka drogi wojewódzkiej przebiegającej przez teren powiatu pabianickiego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Sejmiku Województwa Łódzkiego na rzecz Powiatu Pabianickiego kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Sejmiku Województwa Łódzkiego na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 18 maja 2016r. Zarząd Województwa Łódzkiego powiadomił Zarząd Powiatu Pabianickiego o przygotowywaniu uchwały Sejmiku Województwa Łódzkiego w sprawie pozbawienia kategorii odcinka drogi wojewódzkiej przebiegającej przez teren powiatu pabianickiego (na odcinku od granicy miasta Łódź do węzła Dobroń). W zawiadomieniu podniesiono, że odcinek ten, z chwilą oddania do użytkowania drogi S-14 i S – 8 utracił swoje znaczenie i nie spełnia ustawowych kryteriów drogi wojewódzkiej określonych w art.6 ust.1 ustawy o drogach publicznych.
Pismem z dnia 10 czerwca 2016r. Zarząd Powiatu Pabianickiego przedstawił Zarządowi Województwa Łódzkiego negatywne stanowisko Rady Powiatu Pabianickiego w przedmiocie zamiaru podjęcia uchwały przez Sejmik Województwa Łódzkiego.
Uchwałą nr XXVII/333/16 z dnia 30 sierpnia 2016r. w sprawie pozbawienia kategorii odcinka drogi wojewódzkiej przebiegającej przez teren powiatu pabianickiego, na podstawie art.18 pkt.20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2016r. poz. 486) oraz art.10 ust.5a ustawy z dnia 21 czerwca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015r. poz.450 ze zm.), Sejmik Województwa Łódzkiego pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej bez numeru, na terenie powiatu pabianickiego , o przebiegu od granicy miasta Łódź do węzła Dobroń, zaliczonej do tej kategorii w oparciu o uchwałę nr XVII/125/2015 Rady Gminy Ksawerów z dnia 15 lipca 2015r. w sprawie pozbawienia drogi kategorii drogi gminnej, uchwałę nr XV/166/15 Rady Miejskiej w Pabianicach z dnia 27 sierpnia 2015r. w sprawie pozbawienia drogi kategorii drogi gminnej oraz uchwałę nr IX/52/2015 Rady Gminy w Dobroniu z dnia 23 lipca 2015r. w sprawie pozbawienia drogi kategorii drogi gminnej, o długości 9,855km, zgodnie z załączoną mapą. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Województwa Łódzkiego. Postanowiono, że uchwała wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Pismem z dnia 12 września 2016r. Powiat Pabianicki wezwał Sejmik Województwa Łódzkiego do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały z 30 sierpnia 2016r. W uzasadnieniu podniesiono, że po oddaniu do użytkowania drogi S-14 oraz drogi S-8 sporny odcinek drogi stał się drogą gminną. W miesiącach lipcu i sierpnia 2016r. Rada Gminy Ksawerów, Rada Gminy w Dobroniu i Rada Miejska w Pabianicach podjęły uchwały o pozbawieniu tego odcinka drogi kategorii drogi gminnej i został on zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej. Sporny odcinek drogi na odcinku od Łodzi do Sieradza spełnia kryteria drogi wojewódzkiej gdyż stanowi połączenie między miastami mającymi znaczenie dla województwa. Ma on bardzo ważne znaczenie transportowe. Powiat dysponuje małym budżetem finansowym i nie jest przygotowany do udźwignięcia kosztów utrzymania tej drogi. Sejmik Województwa Łódzkiego naruszył przepis art.10 ust.5a ustawy o drogach publicznych gdyż pozbawienie kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie tego przepisu dotyczy drogi, która nabyła tę kategorię na podstawie art.10 ust.5 ustawy. Sporny odcinek drogi nabył kategorię drogi wojewódzkiej nie na podstawie art.10 ust.5 ustawy lecz na podstawie uchwał organów gminy.
Uchwałą nr XXIX/390/16 z dnia 25 października 2016r. Sejmik Województwa Łódzkiego odmówił uchylenia własnej uchwały nr XXVII/333/16. Uchwałę tę doręczono Powiatowi Pabianickiemu w dniu 31 października 2016r.
W dniu 10 listopada 2016r. Powiat Pabianicki złożył skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Łódzkiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Uchwale zarzucono naruszenie prawa materialnego a mianowicie:
- art.6 ust.1 ustawy o drogach publicznych poprzez nienależyte zastosowanie i pozbawienie odcinka drogi wskazanego w uchwale kategorii drogi wojewódzkiej w sytuacji gdy odcinek ten stanowiący połączenie między miastami mającymi znaczenie dla województwa (Łódź-Pabianice-Łask-Zduńska Wola – Sieradz) spełnia przesłanki zaliczenia go do kategorii dróg wojewódzkich;
- art.6a ust.1 ustawy o drogach publicznych poprzez nienależyte zastosowanie i pozbawienie odcinka drogi wskazanego w uchwale kategorii drogi wojewódzkiej w sytuacji gdy odcinek ten nie spełnia przesłanek zaliczenia do kategorii dróg powiatowych tj. nie stanowi on połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin ani siedzib gmin między sobą co przemawia za zaliczeniem go do kategorii drogi wojewódzkiej;
- art.10 ust.5a ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię i pozbawienie w oparciu o tę podstawę prawną kategorii drogi wojewódzkiej drogi, która mnie stanowi drogi, o której mowa w art.10 ust.5 ustawy z uwagi na okoliczność, iż droga objęta zaskarżoną uchwałą stała się drogą wojewódzką nie w oparciu o art.10 ust.5 ustawy lecz w oparciu o uchwały Rada Gminy Ksawerów, Rada Gminy w Dobroniu i Rada Miejska w Pabianicach, podjętych w trybie art.2 ust.1 ustawy z 13 września 2013r. o zmianie ustawy o drogach publicznych;
W uzasadnieniu podniesiono, że sporny odcinek drogi jest drogą alternatywną dla dróg S-14 i S-8. Stanowi on połączenie między miastami mającymi znaczenie dla województwa i spełnia przesłanki zaliczenia do kategorii drogi wojewódzkiej określone w art.6 ust.1 ustawy o drogach publicznych. Odcinek ten ma ważne znaczenie transportowe i wybudowano go według innych parametrów i standardów niż dla drogi powiatowej Powiat pabianicki nie jest w stanie ponosić kosztów utrzymania tej drogi. Nadto przepis art.10 ust.5a dotyczy tylko dróg, o których mowa w art.10 ust.5 ustawy zaś sporny odcinek drogi nie został zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie art.10 ust.5 ustawy lecz na podstawie uchwał organów gminy. W konkluzji strona skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania.
Sejmik Województwa Łódzkiego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Podniesiono, że po oddaniu do użytkowania drogi S-14 i S-8 sporny odcinek drogi utracił swoje znaczenie i nie spełnia kryteriów drogi wojewódzkiej określonych w art.6 ust.1 ustawy o drogach publicznych. Większość funkcji transportowych, które spełniała dawna droga krajowa nr 14 a obecnie droga wojewódzka nr 482 zostały przejęte przez drogi S-14 i S-8. W następstwie zaskarżonej uchwały powstały nowe odcinki dróg powiatowych a mianowicie pierwsza łącząca Łódź z drogą krajową nr 71 w Pabianicach oraz droga łącząca drogę krajową nr 71 z Pabianicach z gminą Dobroń. Pierwszy z tych odcinków łączy siedzibę Powiatu Miejskiego Łódzkiego z siedzibą Powiatu Pabianickiego. Drugi z tych odcinków łączy siedzibę Powiatu Pabianickiego z siedzibą Gminy Dobroń i wyczerpuje przesłanki uznania drogi za drogę powiatową określone w art.6a ust.1 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Sejmiku Województwa Łódzkiego zastosowanie zapisów art.10 ust.5a w zaskarżonej uchwale była jak najbardziej uzasadnione.
Pismem z dnia 27 września 2016r. Wojewoda Łódzki zawiadomił Sejmik Województwa Łódzkiego, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie określone w rozdziale 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa, w celu kontroli uchwały z 30 sierpnia 2016r. nr XXVII/333/16. Wątpliwości organu nadzoru dotyczyły zachowania kryteriów zaliczenia odcinka drogi do określonej kategorii a także sposobu opisania przekazywanych dróg w uchwale.
Pismem z dnia 30 września 2016r. Przewodniczący Sejmiku Województwa Łódzkiego poinformował organ nadzoru, że przesłanki zaliczenia odcinka do konkretnej kategorii zostały dochowane. Odnosząc się natomiast do wątpliwości dotyczących sposobu opisania przekazywanych odcinków dróg, wyjaśnił, że precyzyjne opisanie odcinków dróg nastąpi w protokole przekazania drogi zawieranym pomiędzy zarządcami dróg.
W dniu 25 listopada 2016r. Wojewoda Łódzki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 30 sierpnia 2016r. zarzucając istotne naruszenie prawa a mianowicie:
-art.6 w związku z art.10 ust.5a ustawy o drogach publicznych
-§ 21 w związku z § 143 "Zasad techniki prawodawczej" będących załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. (Dz.U. z 2016r. poz.283).
W uzasadnieniu podniesiono, że nie wykazano przekonująco, iż odcinek drogi wskazany w uchwale utracił charakter drogi wojewódzkiej. Nie przeprowadzono rzetelnej analizy i oceny okoliczności w oparciu o które uznano, że sporny odcinek drogi nie spełnia kategorii drogi wojewódzkiej. Nie jest wystarczające podanie w jakich miejscowościach rozpoczyna i kończy swój bieg ten odcinek. Sporny odcinek stanowi część większej drogi wojewódzkiej, łączącej duże miasta i mający znaczenie dla województwa. Nie zbadano roli dawnej drogi wojewódzkiej nr 482 oraz nowo wybudowanych odcinków dróg S-8 i S-14. Nie można wykluczyć sytuacji, że droga nr 482 powinna zachować dotychczasową kategorię ponieważ ze względu na duże natężenie ruchu na nowo wybudowanych drogach nadal jest ona ważna dla zapewnienia odpowiednich standardów jakości transportu drogowego na terenie województwa oraz jest wykorzystywana powszechnie także w transporcie międzynarodowym, podobnie jak przed budową drogi ekspresowej. Przed podjęciem zaskarżonej uchwały tego rodzaju analizy nie przeprowadzono. Nadto zaskarżona uchwała narusza zasady techniki legislacyjnej gdyż nie precyzuje przebiegu i długości odcinków, które pozbawia kategorii drogi wojewódzkiej a jedynie odwołuje się do zapisów zawartych w uchwałach Rady Gminy Ksawerów, Rady Miejskiej w Pabianicach i Rady Gminy w Dobroniu.
Sejmik Województwa Łódzkiego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Podniesiono, że po oddaniu do użytkowania drogi S-14 i S-8 sporny odcinek drogi utracił swoje znaczenie i nie spełnia kryteriów drogi wojewódzkiej określonych w art.6 ust.1 ustawy o drogach publicznych. Większość funkcji transportowych, które spełniała dawna droga krajowa nr 14 a obecnie droga wojewódzka nr 482 zostały przejęte przez drogi S-14 i S-8. W następstwie zaskarżonej uchwały powstały nowe odcinki dróg powiatowych a mianowicie pierwsza łącząca Łódź z drogą krajową nr 71 w Pabianicach oraz droga łącząca drogę krajową nr 71 z Pabianicach z gminą Dobroń. Pierwszy z tych odcinków łączy siedzibę Powiatu Miejskiego Łódzkiego z siedzibą Powiatu Pabianickiego. Drugi z tych odcinków łączy siedzibę Powiatu Pabianickiego z siedzibą Gminy Dobroń i wyczerpuje przesłanki uznania drogi za drogę powiatową określone w art.6a ust.1 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Sejmiku Województwa Łódzkiego zastosowanie zapisów art.10 ust.5a w zaskarżonej uchwale była jak najbardziej uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Obie skargi są uzasadnione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W myśl art.3 § 2 pkt.5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
5.) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
6.) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W myśl art.147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1139 ze zm., dalej u.s.w.) uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 81. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 82 ust. 5 u.s.w.).
W myśl art. 82c ust. 1 u.s.w., po upływie terminu wskazanego w art. 82 ust. 1, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu samorządu województwa. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 83 ust. 1 u.s.w. nie stwierdza się nieważności uchwały organu samorządu województwa po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 81, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. W takiej sytuacji, jeżeli istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności – jak w rozpatrywanej sprawie - sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem (art. 83 ust. 2 u.s.w.).
Stosownie do art. 90 ust.1 u.s.w., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń. Idzie o takie naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy; braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści; niewłaściwe zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały; naruszenie procedury podejmowania uchwał. Przesłanka uprawniającą do stwierdzenia nieważności uchwały jest więc także naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazanych w tych przepisach przesłanek pojęcia stosownej uchwały.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Sejmiku Województwa Łódzkiego którą pozbawiono odcinek drogi wojewódzkiej na terenie powiatu pabianickiego (od granicy miasta Łódź do węzła Dobroń) o długości 9,855 km kategorii drogi wojewódzkiej. Uchwała ta stanowi prawo miejscowe w rozumieniu art.9 u.s.w. Wynika to stąd, że jej oddziaływanie skierowane jest bezpośrednio do innej jednostki samorządu terytorialnego i adresowane do nieokreślonej ilości oraz kategorii osób i podmiotów. Jest ona bowiem aktem zawierającym rozstrzygnięcie generalne – pozbawienie drogi określonej kategorii i skutkuje nadaniem tejże drodze z mocy prawa kategorii drogi gminnej. Zakwalifikowanie drogi do danej kategorii pociąga za sobą skutki prawne między innymi w postaci przejścia prawa własności, konieczności stosowania określonych przepisów prawa o ruchu drogowym. Powyższe oznacza, że tego typu uchwała wywiera skutki zewnętrzne, bowiem odnosi się do nieograniczonej liczby użytkowników i obowiązuje aż do jej uchylenia lub zmiany.
Przedmiotem kontroli sądów administracyjnych odnośnie aktów prawa miejscowego jest zbadanie, czy organy stanowiące, w toku ich podejmowania nie naruszyły prawa w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważność zaskarżonej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Kontroli tej sąd dokonuje według stanu prawnego istniejącego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu prawa miejscowego.
Wobec Powiatu Pabianickiego spełnione zostały wymogi do wniesienia skargi. Strona skarżąca posiada legitymację skargową bowiem zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. Zmiana kategorii drogi z wojewódzkiej na powiatową oznacza bowiem zarówno powiększenie zasobu własności powiatu (zwiększenie jego majątku), jak i automatycznie wiąże się z powstaniem obciążeń w postaci konieczności wykonywania przez właściciela obowiązków zarządcy drogi. Pismem z dnia 12 września 2016r. Powiat Pabianicki wezwał Sejmik Województwa Łódzkiego do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaniem uchwały nr XXVII/333/16 (pismo doręczono w dniu 13 września 2016r.). Uchwałą z dnia 25 października 2016r. organ samorządu województwa odmówił uchylenia uchwały z 30 sierpnia 2016r. (uchwałę doręczono stronie skarżącej w dniu 31 października 2016r.) zaś w dniu 10 listopada 2016r. Powiat Pabianicki wniósł skargę do sądu. Skarga została wniesiona w terminie 30 dni od udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z treścią art.10 ust.5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015r. poz.460 ze zm), dalej u.d.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 lipca 2015r. Odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej.
Ustawą z dnia 13 września 2013r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2015r. poz.870), z dniem 9 lipca 2015r. zmieniono brzmienie przepisu art.10 ust.5, który otrzymał następującą treść: odcinek drogi krajowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej.
Nadto po ust.5 dodano ust.5a-5f w brzmieniu:
5a. Sejmik województwa może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi wojewódzkiej odcinek drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi krajowej, o którym mowa w ust. 5. Ten odcinek drogi wojewódzkiej zostaje zaliczony do kategorii drogi powiatowej.
5b. Zarząd województwa informuje zarząd powiatu o zamiarze podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 5a, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem.
5c. Rada powiatu może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w ust. 5a. Ten odcinek drogi powiatowej zostaje zaliczony do kategorii drogi gminnej.
5d. Zarząd powiatu informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o zamiarze podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 5c, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem.
5e. Odcinek drogi wojewódzkiej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi powiatowej. Przepisy ust. 5c i 5d stosuje się odpowiednio.
5f. Odcinek drogi powiatowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej.
Zgodnie z treścią art.2 ust.1 ustawy z 13 września 2013r. .rada gminy, w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi gminnej odcinek drogi, który został zaliczony do kategorii drogi gminnej na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
W myśl art.2 ust.2 wymienionej ustawy odcinek drogi, o którym mowa w ust. 1, zostaje zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej. Przepisy art. 10 ust. 5a-5d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio.
Przepisy zawarte w art.5a – 5f zawierając regulacje tzw. kaskadowego przekazywania dróg. Stanowią one lex specialis w stosunku do zawartej w art. 10 ust. 1 do 3 u.d.p. regulacji normującej kwestie związane z pozbawianiem drogi dotychczasowej kategorii (dalej dekategoryzacji drogi) w trybie zwykłym. Na taki charakter tych regulacji wskazuje zarówno szczególna przesłanka ich zastosowania jaką jest wybudowanie nowej drogi, jak i przede wszystkim okoliczność, iż odmiennie niż przy zwykłym trybie dekategoryzacji drogi nie przewidują one współdziałania pomiędzy pozbywającym się drogi i przejmującym drogę organami administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz jedynie jednostronne władcze rozstrzygnięcie podmiotu pozbawiającego drogę określonej kategorii.
Z tego charakteru regulacji zawartych w art. 10 ust. 5a do 5f u.d.p. jako lex specialis względem norm określonych w art. 10 ust. 3 wynika, że do zmiany kategorii drogi w trybie kaskadowym nie stosuje się zarówno wymogu jednoczesnego zaliczenia tej drogi odpowiednią uchwałą do nowej kategorii, bo następuje to z mocy prawa, jak i wymogu, że pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego.
Za przyjęciem powyższej wykładni tych przepisów przemawiają nadto względy wykładni celowościowej, albowiem skoro ustawodawca w art. 10 ust. 5 wskazuje, że już z chwilą oddania do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi krajowej, a nie z dniem 1 stycznia roku kolejnego, odcinek nim zastąpiony zostaje ex lege pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej, to brak jest jakiegokolwiek racjonalnego powodu by tego rodzaju ograniczenie wprowadzać w stosunku dalszego przekazywania dróg, które w następstwie oddania do użytkowania nowej drogi faktycznie uległy dekategoryzacji, będącej następstwem tego samego zdarzenia faktycznego.
Odmienne rozumienie tych przepisów i przyjęcie, iż art. 10 ust. 3 zd. drugie u.d.p. stosuje się również do tzw. kaskadowego przekazywania dróg prowadziłoby także do zupełnie nieracjonalnej sytuacji, gdy dotychczasowa droga krajowa, która w następstwie wybudowania nowej drogi utraciła taki charakter i stała się drogą o znaczeniu wyłącznie lokalnym, jedynie uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom (a więc odpowiadającą definicji drogi gminnej w rozumieniu art. 7 ust 1 u.d.p.), przez co najmniej dwa kolejne lata musiałaby formalnie funkcjonować jako droga wojewódzka i powiatowa.
Należy zaznaczyć, że ustawa z dnia 13 marca 2013r. poddana była badaniu przez Trybunał Konstytucyjny.
Wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. Kp 2/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
1. Art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych w części obejmującej art. 10 ust. 5a-5d i ust. 5e zdanie drugie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) w związku z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych jest zgodny z art. 16 ust. 2 oraz art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 2 ust. 1 ustawy z 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych w związku z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych jest zgodny z art. 16 ust. 2 Konstytucji.
3. Art. 2 ust. 2 ustawy z 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych w związku z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych jest zgodny z art. 16 ust. 2 oraz art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji.
Sposób sformułowania sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego pozwala na odczytanie treści normatywnej tegoż orzeczenia i jednocześnie musi być uwzględniany w procesie wykładni regulacji zawartych w art. 10 ust. 5a do 5e u.d.p. w jej aktualnym brzmieniu.
Wskazanie w sentencji wyroku, że art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 2013 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych w części obejmującej art. 10 ust. 5a-5d i ust. 5e zdanie drugie u.d.p. w związku z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p. jest zgodny z art. 16 ust. 2 oraz art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oznacza bowiem przesądzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że zgodna z regulacjami rangi konstytucyjnej jest tylko taka wykładnia art. 10 ust. 5a-5d i ust. 5e, która dokonywana jest w związku z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p., a więc uwzględnia treść tych przepisów.
Inaczej rzecz ujmując sposób sformułowania przez Trybunał Konstytucyjny sentencji wyroku z dnia 26 maja 2015 r., sygn. Kp 2/13 przesądza o tym, iż mimo braku w art. 10 ust. 5a-5d bezpośredniego odesłania do treści art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p., przepisy te należy wykładać tak jakby odesłanie takowe zawierały.
Powyższe oznacza, że organy stosujące art. 10 ust. 5a, 5c i 5e zdanie drugie nie maja swobody w pozbawianiu danych odcinków dróg dotychczasowych kategorii, lecz w zakresie swojego władztwa ograniczone są nie tylko wymogiem, by odcinek pozbawiany kategorii był proporcjonalny do odcinka drogi nowo wybudowanej względnie uprzednio kaskadowo przekazanej, lecz także zawartymi z art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p. definicjami legalnymi wskazującymi na przesłanki zaliczania dróg publicznych do określonej kategorii.
Na powyższe wprost wskazał w uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny podnosząc, że z treści kwestionowanych przepisów nie wynika intencja ustawodawcy, by jednostki samorządu terytorialnego mogły podejmować uchwały względem dróg zastąpionych odcinkami nowo wybudowanymi bez materialnego upoważnienia ustawowego w postaci definicji dróg publicznych.
Stąd też uznać należy, iż podjęcie przez organ stanowiący uchwały na podstawie art. 10 ust. 5a, 5c i 5e zdanie drugie u.d.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą oraz na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej będzie każdorazowo możliwe jedynie po wykazaniu, że dany odcinek drogi nie spełnia dłużej definicji drogi wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej.
Jednocześnie zauważyć należy, iż choć w ramach tzw. kaskadowego przekazywania właściwe sejmiki bądź rady będą co do zasady stosowały definicje dróg publicznych w sposób negatywny, to jest zmuszone będą wykazać, że dana droga nie spełnia już definicji drogi wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej, co wynika z faktu, że kompetentne są podjąć uchwałę nie w sprawie zaliczenia drogi do nowej kategorii, ale w sprawie pozbawienia odcinka drogi jego dotychczasowej kategorii, zaś skutek zaliczenia go do wskazanej w ustawie innej kategorii drogi następować będzie ex lege, to wyjątkiem od tego schematu jest sytuacja występująca w niniejszej sprawie, a uregulowana w art. 10 ust. 5a, gdzie sejmikowi województwa przyznano kompetencję do podjęcia uchwały w przedmiocie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej odcinka drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości w stosunku do odcinka drogi krajowej której mowa w ust.5. Ten odcinek drogi wojewódzkiej zostaje zaliczony do kategorii drogi powiatowej.
W takiej sytuacji faktycznej organy województwa zobowiązane bowiem będą do wykazania, że przekazywany odcinek drogi nie spełnia funkcji drogi wojewódzkiej.
W uprzednio obowiązujących przepisach ustawodawca przyjmował już koncepcję, że wszelkie odcinki dróg zastąpione odcinkami nowo wybudowanymi z chwilą oddania do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi pozbawiane są z mocy prawa dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Koncepcja ta nie tylko uznana została przez prawodawcę za nietrafną i zastąpiona art. 10 ust. 5 - 5f u.d.p. w jej aktualnym brzmieniu, lecz nadto w art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej przewidziano tryb "naprawczy" zmierzający do zniwelowania skutków dotychczasowej regulacji, a w ust. 2 wskazano, że taka dotychczasowa droga gminna staje się z mocy prawa drogą wojewódzką, do której zastosować następnie można tryb tzw. "kaskadowego" przekazywania drogi przyjęty w obecnie obowiązujących przepisach.
Powyższe wyraźnie wskazuje, iż zamiarem prawodawcy było takie ukształtowanie procedury postępowania z drogami zastąpionymi przez nowo wybudowane odcinki dróg, by doprowadzić do sytuacji w której kategoria drogi odpowiada jej funkcjom określonym w art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p., a rozstrzygnięcia podejmowane w tym zakresie przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego nie miały charakteru arbitralnego i nie sprowadzały się do prób przekazywania dróg za wszelką cenę "w dół" celem unikania wydatków związanych z utrzymaniem dróg i przerzucania tych wydatków na gminy.
Inaczej rzecz ujmując za sprzeczne z normatywną treścią art. 10 ust. 5 a u.d.p. uznać należy pozbawienie w tym trybie kategorii drogi wojewódzkiej odcinka drogi, co do którego nie zachodzą przesłanki dla skategoryzowania go jako drogi powiatowej.
W rozpoznawanej sprawie sporny odcinek drogi (od granicy miasta Łódź do węzła Dobroń), z chwilą oddania do użytku drogi S -14 i S – 8 stał się drogą gminną na podstawie przepisu art.10 ust.5 u.d.p. w brzemieniu obowiązującym do dnia 8 lipca 2015r. Następnie uchwałami Rady Gminy Ksawerów, Rady Miejskiej w Pabianicach i Rady Gminy w Dobroniu podjętymi w lipcu i sierpniu 2015r. odcinek ten został pozbawiony kategorii drogi gminnej i został zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie art.2 ustawy z 13 września 2015r. Zaskarżoną uchwałą odcinek ten został pozbawiony kategorii drogi wojewódzkiej i z mocy prawa został zaliczony do kategorii drogi powiatowej (art.10 ust.5a u.d.p.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w sytuacji przekazania dotychczasowej drogi wojewódzkiej powiatowi w trybie art. 10 ust. 5a u.d.p., rzeczą organów tej jednostki samorządu terytorialnego było poczynienie ustaleń, czy przekazany odcinek drogi faktycznie utracił charakter drogi wojewódzkiej. Dopiero w przypadku pozytywnego ustalenia, że droga nie spełnia przesłanek uznawania jej za drogę wojewódzką, względnie w następstwie zastąpienia jej nowo wybudowanym odcinkiem drogi krajowej, po stronie sejmiku województwa powstałoby uprawnienie do podjęcia uchwały o pozbawieniu kategorii drogi wojewódzkiej odcinka drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka nowo wybudowanej drogi krajowej.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że wychodząc z określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa oraz zważywszy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, przyjąć należy, że wynikająca z tych przepisów zasada związania organów administracji publicznej prawem oznacza, iż organy te, podejmując rozstrzygnięcie, przez co należy rozumieć również podejmowanie uchwał przez sejmik województwa, obowiązane są kierować się tymi wartościami, które są istotne z punktu widzenia porządku prawnego i przez niego chronione. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcia nie mogą być podejmowane w sposób arbitralny, bez odniesienia do okoliczności zaistniałych w stanie faktycznym oraz analizy stanu faktycznego i prawa. Jeżeli bowiem podstawą podjęcia uchwały jest zaistnienie określonego stanu faktycznego – w tym przypadku utrata przez drogę wojewódzką cech uzasadniających jej kategoryzację, to konieczne jest uzasadnienie takiej uchwały.
Pomimo, że z treści art. 10 ust. 5a u.d.p. nie wynika wprost obowiązek uzasadniania podejmowanych na podstawie tego przepisu uchwał, to jednak konstrukcja omawianego przepisu rozpatrywanego w związku z przepisami definiującymi poszczególne kategorie dróg przy uwzględnieniu wykładni systemowej, rodzi konieczność rzetelnego uzasadnienia uchwały podjętej w przedmiotowym zakresie. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby bowiem niczym nieograniczone władztwo, dające sejmikowi województwa prawo do arbitralnego przerzucania na organy powiatu zadań związanych z administrowaniem drogami publicznymi. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 września 2016r., sygn. akt III SA/Wr 359/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2016r., sygn. akt IV SA/Po 468/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2017r., sygn. akt II SA/Sz 1338/16 –dostępne: cbois.nsa.gov.pl).
Reasumując stwierdzić należy, że uzasadnienie uchwały podejmowanej na podstawie art. 10 ust. 5a u.d.p. winno zawierać szczegółowe uzasadnienie spełniania przesłanki zastosowania tegoż przepisu, to jest braku spełniania przez przekazywany odcinek drogi kryteriów uzasadniających uznawanie jej za drogę wojewódzką, bądź drogę wyższej kategorii, potwierdzające zasadność przyjętego rozwiązania
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała nie spełnia powyższych wymogów gdyż w ogóle nie posiada uzasadnienia. Uzasadnienie winno zawierać materialnoprawne przesłanki rozstrzygnięcia poprzez nawiązanie do art.6 ust.1, art.6a ust.1 i art.7 ust.1 u.d.p. oraz wskazywać w oparciu o jakie konkretnie przesłanki Sejmik Województwa Łódzkiego ustalił, że sporny odcinek drogi utracił cechy uzasadniające dalsze uznanie go za drogę kategorii wojewódzkiej.
Faktyczny brak uzasadnienia zaskarżonej uchwały wyklucza zatem możliwość dokonania oceny prawidłowości stanowiska Sejmiku Województwa Łódzkiego pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego, a tym samym merytorycznej oceny legalności zaskarżonej uchwały.
Wprawdzie Sejmik Województwa Łódzkiego w odpowiedzi na skargę przedstawił motywy rozstrzygnięcia zaskarżonej uchwały lecz odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Nie wiadomo bowiem czy informacja zawarta w odpowiedzi na skargę była wcześniej znana obu stronom skarżącym. Nadto motywy rozstrzygnięcia przedstawione w odpowiedzi są ogólnikowe i lakoniczne o czym będzie mowa w dalszej części rozważań.
Zaznaczyć należy, że ustawa zmieniająca stworzyła podstawę dla uchwał jednostek samorządu terytorialnego o charakterze wykonawczym do ustawy o drogach publicznych, podejmowanych wyłącznie w stosunku do dróg spełniających przesłanki ustawowe, tj. dróg zastąpionych drogami nowo wybudowanymi, przekazanych przez gminy, nie zaś dróg dowolnie wybranych przez organy jednostek samorządu terytorialnego (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2015r., sygn. akt Kp 2/13).
Jak słusznie wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 23 września 2016r. sygn. akt III SA/Wr 359/16, sejmik województwa nie może podjąć zgodnej z prawem uchwały o pozbawieniu odcinka dotychczasowej kategorii drogi wojewódzkiej, jeśli odcinek ten nadal spełnia definicję drogi wojewódzkiej. Dlatego też zastosowanie trybu pozbawiania drogi kategorii drogi wojewódzkiej określonego w art. 10 ust. 5a - 5d u.d.p. w zw. z art. 2 ustawy zmieniającej, tak jak w niniejszej sprawie, wymagało spełnienia łącznie następujących przesłanek:
-droga została zaliczona do kategorii drogi wojewódzkiej na podstawie uchwały rady gminy podjętej w myśl art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej,
-droga nie spełnia wymogów określonych w definicji drogi wojewódzkiej (art. 6 ust. 1 u.d.p.),
-odcinek drogi wojewódzkiej przeznaczony do pozbawienia jej kategorii jest o proporcjonalnej długości do odcinka drogi otrzymanej przez samorząd województwa i zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich,
-poinformowania zarządu powiatu o zamiarze podjęcia uchwały, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem.
Ustawodawca przyznając zatem sejmikowi możliwość pozbawienia drogi kategorii drogi wojewódzkiej, wyznaczył w tej materii pewne granice i wskazał przesłanki dokonania takiego działania. Obowiązek wykazania, czy faktycznie wystąpiły zdarzenia umożliwiające w drodze uchwały pozbawianie drogi kategorii wojewódzkiej, ciąży na organie uchwałodawczym. Pozbawiając więc wskazany odcinek dróg kategorii drogi wojewódzkiej, Sejmik Województwa Łódzkiego winien wykazać zaistnienie powyższych przesłanek zawartych w prawie materialnym i stwierdzić, że wystąpiły one w odniesieniu do odcinka drogi zawartej w zaskarżonej uchwale. Stanowisko w tym zakresie winno znaleźć się w zaskarżonej uchwale, a w szczególności w jej uzasadnieniu, co w kontrolowanym przypadku nie miało miejsca. Brak wykazania spełnienia wskazanych przesłanek, uniemożliwia skuteczną ocenę legalności zaskarżonej uchwały.
W rozpatrywanej sprawie uchwała stanowi, że odcinek drogi określony w uchwale pozbawiony zostają kategorii dróg wojewódzkich. W uchwale i jej załączniku wymieniono jedynie odcinek drogi wskazany do pozbawienia kategorii, miasto na terenie którego jest usytuowane, numer drogi/odcinka, przebieg i długość drogi/odcinka. Przedmiotowa uchwała nie zawiera szczegółowego uzasadnienia spełnienia powyższych przesłanek, potwierdzających zasadność przyjętego rozwiązania.
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organ powinien wykazać i udokumentować, czy odcinek drogi pozbawiony kategorii drogi wojewódzkiej został wcześniej zastąpiony drogami nowo wybudowanymi i zaliczonymi do kategorii drogi gminnej, zgodnie z art. 10 ust. 5 w wersji przed zmianą ustawy o drogach publicznych, a następnie pozbawione kategorii drogi gminnej w trybie art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej. Powyższe okoliczności zostały przedstawione przez Sejmik Województwa Łódzkiego dopiero w odpowiedziach na skargi.
Odpowiedź na skargę nie wyjaśnia w dostateczny sposób dlaczego sporny odcinek drogi nie spełnia kryteriów drogi wojewódzkiej określonych w art.6 ust.1 u.d.p. Organ podał, że odcinek ten stracił znaczenie gdyż większość funkcji transportowych przejęły drogi S – 8 i S -14. Wyjaśnienie to jest lakoniczne i ogólnikowe. W ocenie sądu nie wyjaśnia ono w wystarczający sposób dlaczego sporny odcinek nie spełnia wymogów przewidzianych dla drogi wojewódzkiej. Zgodnie z treścią art.6 ust/.1 u.d.p. do dróg wojewódzkich zalicza się drogi stanowiące połączenie między miastami mające znaczenie dla województwa. To czy droga ma znaczenie dla województwa wymaga przeprowadzenia rzetelnej analizy tej kwestii a takiej brak jest w odpowiedzi na skargę. Fakt, że sporny odcinek łączy Łódź z małą miejscowością jaką jest Dobroń nie może automatycznie oznaczać, że nie ma on znaczenia dla województwa. Odcinek ten stanowi fragment drogi łączącej duże miasta co może mieć istotne znaczenie dla województwa. W ocenie sądu należało dokonać analizy merytorycznej dawnej drogi nr 482 oraz nowo wybudowanych dróg S - 8 i S- 14 i dopiero wówczas ustalić czy sporny odcinek drogi wojewódzkiej utracił dotychczasowy charakter. Nie jest tutaj wystarczające stwierdzenie, że droga nr 482 straciła swój charakter bo nowo wybudowane drogi S -8 i S – 14 przejęły większość funkcji transportowych. Mimo bowiem dużego natężenia ruchu na nowo wybudowanych drogach, droga nr 482 może mieć nadal znaczenie dla województwa. Właśnie duże natężenie ruchu na drogach S -8 i S -14 może powodować, że sporny odcinek drogi może mieć istotne znaczenie dla województwa. W odpowiedzi na skargę brak jest szerszych rozważań w tym zakresie.
Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach odpowiedź na skargę nie może zastępować braku uzasadnienia uchwały Sejmiku Województwa Łódzkiego. Podstawowy zarzut wobec zaskarżonej uchwały jest taki, że nie posiada ono uzasadnienia zaś odpowiedź na skargę nie wyjaśnia w sposób dostateczny dlaczego sporny odcinek drogi nie spełnia wymogów drogi wojewódzkiej określonych w art.6 ust.1 u.d.p.
Z uwagi na brak uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie została także rozważona w uchwale kwestia zachowania proporcjonalności, o której mowa w art.10 ust.5a u.d.p. Przesłanką warunkującą możliwość pozbawienia drogi kategorii drogi wojewódzkiej, w trybie określonym w art.10 ust.5a u.d.p., w związku z art.2 ustawy zmieniającej jest zachowanie proporcjonalności pomiędzy długością dróg otrzymanych przez Województwo Łódzkie na podstawie uchwał rad gmin a długością dróg pozbawionych kategorii dróg wojewódzkich. Z wymienionych przepisów wynika, że ustawodawca łączy przesłankę proporcjonalności z długością drogi.
W zaskarżonej uchwale wskazano jedynie, że pozbawia się kategorii odcinek drogi wojewódzkiej zaliczonej do tej kategorii w oparciu o uchwałę Rady Gminy Ksawerów, Rady Miejskiej w Pabianicach i Rady Gminy w Dobroniu o długości 9,855 km. W uchwale nie podano natomiast jak była długość dróg otrzymanych przez Województwo Łódzkie na podstawie wymienionych uchwał. Kwestia zachowania zasady proporcjonalności została omówiona dopiero w odpowiedzi na skargę lecz odpowiedź ta, jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, nie może zastępować uzasadnienia uchwały.
W ocenie sądu nie można jednoznacznie ocenić czy Sejmik Województwa Łódzkiego zgodnie z wymogami prawa skorzystał z kompetencji przysługującej na podstawie art. 10 ust. 5a u.d.p. w zw. z art. 2 ustawy zmieniającej. Jak już powyżej wskazano, podjęcie uchwały w przedmiocie pozbawienia dróg kategorii dróg wojewódzkich, może nastąpić w sytuacji łącznego spełnienia wskazanych ustawowych przesłanek. Brak wykazania w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały spełnienia wskazanych powyżej przesłanek uniemożliwia skuteczną ocenę legalności zaskarżonej uchwały.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że wadliwość, jaką dotknięta jest zaskarżona uchwała ma charakter istotny i przesądza o konieczności wyeliminowania jej z porządku prawnego, jako naruszającej w sposób istotny prawo, co spowodowało konieczność uwzględnienia skarg w całości i stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło