III SA/Łd 1051/04

Dnia 18 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2005 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] Nr [...] III SA/Łd 1051/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] Wójt Gminy Z. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zameldowania na pobyt stały J. K. w posesji przy ul. A nr 3 w G. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art.105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego i art.47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r Nr 87 poz.960 ze zmianami). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 28.01.2004r. Zarząd A S.A. w Ł. wystąpił do Urzędu Gminy z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie zameldowania J. K. w posesji przy ul. A nr 3 w G., ponieważ postępowanie sądowe zostało ostatecznie zakończone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2003 r. sygn. akt [...], oddalającym kasacje J. K. Ponadto organ wyjaśnił, że Spółka A nie wyraża zgody na zameldowanie J. K. w nieruchomości przy ul. A 3 w G., ponieważ ww. zajmuje nieruchomość bez tytułu prawnego, nie posiadając prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. podjął postępowanie w sprawie zameldowania na pobyt stały J. K. pod adresem – G. ul. A nr 3. Organ wskazał, że z dokonanych ustaleń przez policję wynika, że J. K. przebywa w miejscowości G. ul. A nr 3 (pismo z dnia 30.04.2004r [...]). Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 25 maja 2004 r. wezwał J. K. do złożenia formularza "Zgłoszenie pobytu stałego", bowiem zgodnie z art. 47 ust. l omawianej ustawy organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane. Stosownie zaś do postanowienia § 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz. U z 2002r Nr 236 poz. 1999), wymagane dane o których mowa w art. 11 ust. l ustawy zgłasza się przez wypełnienie i podpisanie formularza "Zgłoszenie pobytu stałego". Organ stwierdził, że J. K. nie stawił się pomimo skutecznego doręczenia wezwania i nie złożył druku "Zgłoszenie pobytu stałego", którego brak wyłącza możliwość dokonania zameldowania na pobyt stały w drodze rejestracyjnej rodzącej skutki prawne. Od powyższej decyzji odwołał się J. K. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 105 § l Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § l Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Oznacza to, że przesłanką umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Umorzenie z powodu bezprzedmiotowości postępowania jest obligatoryjne, co wynika, z kategorycznego brzmienia art. 105 § l Kpa. Organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji, iż zameldowanie w drodze decyzji administracyjnej może nastąpić jedynie wówczas, gdy dane zawarte w formularzu " Zgłoszenie pobytu stałego" budzą wątpliwości. Brak wypełnionego i podpisanego przez stronę ww. formularza wyłącza możliwość dokonania zameldowania na pobyt stały, a tym samym koniecznym stało się umorzenie postępowania. Zdaniem organu II instancji mimo, iż w toku postępowania odwoławczego J. K. dołączył do akt sprawy wymagany dokument, to jednak materiał dowodowy nadal nie pozwalał na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 obowiązującej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. D.U. z 2004r. Nr 87 poz. 960 ) - osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. W tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Wykonanie tego obowiązku polega na przedstawieniu organowi gminy właściwemu ze względu na nowe miejsce pobytu stałego zaświadczenia o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego oraz zgłoszeniu danych wymaganych do zameldowania - art. 11 ust. l ustawy. J. K. nie przedstawił organowi meldunkowemu zaświadczenia o wymeldowaniu z miejsca poprzedniego pobytu stałego. Organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku dodatkowego postępowania wyjaśniającego ustalił, że J. K. od dnia 9 lutego 1999 r. do chwili obecnej zameldowany jest na pobyt stały w lokalu nr 21 przy ul. B 37/41 w Ł. Zdaniem organu zaistniał kolejny warunek do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 21 czerwca 2004 r. otrzymał z Urzędu Gminy Z. wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniach od 7 czerwca do 9 czerwca 2004 r. celem złożenia formularza "Zgłoszenie pobytu stałego". Skarżący podniósł, iż z oczywistych względów (data otrzymania pisma wykraczała poza określone w wezwaniu ramy czasowe stawiennictwa) nie mógł dopełnić obowiązku złożenia wymaganego formularza, będąc przekonany, iż wyznaczony zostanie nowy termin. Ponadto skarżący podniósł, iż przed wydaniem decyzji organy administracji nie zapoznały go ze stanem sprawy, a w szczególności z pojawiającymi się w nich nowymi faktami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie w ocenie sądu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W niniejszej sprawie organ I instancji mając na uwadze treść art. 9 k.p.a. winien poinformować skarżącego, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba zobowiązana do zameldowania się na pobyt stały przedstawia organowi gminy właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu stałego zaświadczenie o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego oraz zgłasza dane osobowe określone w tym przepisie. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, iż skarżący został o powyższym pouczony. Bierność organu w tym zakresie narusza prawo. Nie można również podzielić poglądu wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż skarżący został prawidłowo wezwany do złożenia formularza " Zgłoszenie pobytu stałego". Zauważyć bowiem należy, że organ ten po otrzymaniu zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego wezwania, z którego wynikało, iż odebrał je po upływie określonego w wezwaniu terminu, winien go wezwać ponownie. Skoro organ tego nie uczynił, doszło do naruszenia art. 7, art. 8 i 10 § 1 k.p.a. W tym miejscu podkreślić należy, że organ administracji ma obowiązek udzielania informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. Taki pogląd potwierdza też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 1992 r. Sygn. akt III ARN 40/92, w którym przyjął, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko , jak to jest tylko możliwe. Natomiast nie można zgodzić się z podniesionym na rozprawie zarzutem dotyczącym nieprawidłowego ustalenia przez organ II instancji, że skarżący zameldowany był w dniu wydawania zaskarżonej decyzji na ul. B 37/41 m. 21 w Ł., ponieważ już w dniu 20 stycznia 1995 r. został wymeldowany z tego lokalu decyzją administracyjną. Jak wynika bowiem z Karty Osobowej Mieszkańca, włączonej do akt administracyjnych, skarżący ponownie zameldował się w lokalu przy ul. B w dniu 9 lutego 1999 r., natomiast wymeldował się w dniu 19 października 2004 r. Reasumując Sąd uznał, iż organ I instancji naruszył prawo, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaś organ II instancji nie uchylając wadliwej decyzji również wydał taką decyzję. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Z uwagi na treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż ze względu na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.