III SA/Łd 1053/14

Dnia 2 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.B. i J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. U.K. 5 4 J.B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.B. i J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego żona T.B. choruje na chorobę nowotworową i wyprowadziła się ze wspólnego mieszkania. Pozostał sam w mieszkaniu i ponosi koszty jego utrzymania w kwocie 860 zł. Dochód skarżącego stanowi emerytura w wysokości 1.385,94 zł. Ma 75 lat i leczy się na nadciśnienie, schorzenia kręgosłupa oraz chorobę wieńcową. Pozostałą kwotę z emerytury w wysokości 525,12 zł przeznacza na utrzymanie, a ponadto musi z niej odłożyć sumę na leczenie zębów, założenie koron i wykonanie mostu. Skarżący jest właścicielem mieszkania spółdzielczego o pow. 38 m2 oraz wybudowany w 1998 roku dom w stanie surowym, posadowiony na działce. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego za okres 3.04.2015 -20.05.2015, potwierdzenie otwarcia rachunku lokaty terminowej na kwotę 10.000 zł, kserokopię karty z dziennika budowy nr 515 oraz zaświadczenia lekarskie. Skarżący wyjaśnił, że założona lokata bankowa będzie przeznaczona na pokrycie dachu papą oraz leczenie zębów. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie skarżący ponownie podkreślił, że lokata w wysokości 10.000 zł kończy się w październiku 2015 r. i jest przeznaczona na remont dachu – pokrycia papą. Przewidziany koszt pokrycia to około 3717 zł . Ponadto skarżący wyjaśnił, że założenie koron na wkładach metalowych to koszt około 2950 zł, na dowód czego przedłożył wcześniej zaświadczenie. W zakresie dodatkowego dochodu skarżący wyjaśnił, że uprawia rolniczo 800 m² działki, na której sadzi wszystkie warzywa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że dochód skarżącego stanowi emerytura w wysokości 1.385,94,- zł . Zamieszkuje sam, ma ukończone 75 lat. Leczy się na schorzenia kręgosłupa oraz schorzenia wieńcowe. Skarżący wskazał, że po uiszczeniu opłat, kwotę 525,12 zł przeznacza na utrzymanie. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 38 m² oraz dom z 1998 r. w stanie surowym. Skarżący wyjaśnił także, że środki zgromadzone na lokacie przeznaczył na remont dachu oraz protetykę zębów. Wskazał także, że uprawia rolniczo działkę o pow. 800m ², co pozwala mu zaoszczędzić środki na jedzenie. Wobec tak przedstawionej sytuacji strony, w ocenie Sądu, uznać należy, że skarżący posiada środki majątkowe pozwalające na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, jak również na poniesienie ewentualnych kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania nie są znaczne (w przypadku oddalenia skargi – 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku i ewentualnie 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej). Przeznaczenie zgromadzonych środków na ten cel, nie będzie stanowić uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania. Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostają również argumenty zawarte w sprzeciwie. Okoliczność, że skarżący musi pokryć dach papą oraz założyć 5 koron zębowych i środki na lokacie przeznacza na te cele nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko w wypadku, gdy skarżący nie dysponuje jakimikolwiek środkami finansowymi lub jeśli zapłata kosztów postępowania sądowego mogłaby spowodować powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny. Przesłanką zastosowania instytucji zwolnienia od koszów postępowania nie może być brak wolnych środków finansowych, ale obiektywna niemożność ich zdobycia przez stronę skarżącą. Ponieważ koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami, obowiązek ich uiszczenia może spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu rodziny i konieczność ograniczenia innych wydatków. Dodatkowo sam skarżący wskazał, że uprawia rolniczo swoją działkę, co pozwala mu zaoszczędzić środki na jedzeniu. Zdaniem Sądu, poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych nie będzie stanowić zbytniego obciążenia w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, a na pewno nie będzie skutkować popadnięciem w stan zubożenia. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu. U.K. ----------------------- 3 4