III SA/Łd 1054/12
WyrokWSA w Łodzi2013-02-22
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażące naruszenie przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców przez instruktora nauki jazdy, nawet jeśli nie było wielokrotne, stanowi podstawę do obligatoryjnego skreślenia go z ewidencji instruktorów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rażące naruszenie przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców, nawet jeśli wystąpiło jednokrotnie, stanowi obligatoryjną podstawę do skreślenia instruktora z ewidencji. Brak możliwości uznaniowego podejścia organu w takiej sytuacji oraz fakt, że naruszenia dotyczyły istotnych przepisów, uzasadniają utrzymanie w mocy decyzji o skreśleniu.Stan faktyczny
Instruktor nauki jazdy J. C. został skreślony z ewidencji instruktorów przez Prezydenta Miasta Ł. z powodu rażącego naruszenia przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców, stwierdzonego podczas kontroli. Naruszenia dotyczyły m.in. nieprzeprowadzenia wymaganej liczby godzin szkolenia praktycznego, braku szkoleń w określonych warunkach (zmierzch, poza obszarem zabudowanym) oraz przekroczenia dziennych limitów godzin szkolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało decyzję w mocy. Instruktor wniósł skargę do sądu, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i wskazując na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 roku sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 107 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i pkt 3 oraz pkt 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. nr 217, poz. 1834 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), Prezydent Miasta Ł. skreślił J. C. z prowadzonej ewidencji instruktorów nauki jazdy oraz zobowiązał do zwrotu posiadanej legitymacji instruktora nauki jazdy z określonym numerem uprawnienia [...], w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że w dniu 17 listopada 1999r. do Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów Urzędu Miasta Ł. (od 16.08.2011 r. Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów Departamentu Obsługi i Administracji UMŁ) wpłynął wniosek J. C. o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. w zakresie prawa jazdy kategorii "A" i "B". Dnia 19 listopada 1999r. J.C. został wpisany do ewidencji instruktorów nauki jazdy prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. w zakresie wnioskowanej kategorii prawa jazdy i uzyskał numer uprawnienia do prowadzenia przedmiotowego szkolenia określony jako [...].
W dniu 13 marca 2012 r. upoważnieni pracownicy Oddziału Nadzoru i Kontroli Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów Departamentu Obsługi i Administracji UMŁ, przeprowadzili kontrolę ośrodka szkolenia kierowców wpisanego pod numerem [...] do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia kierowców pod nazwą: J. C. – A z siedzibą w Ł., przy ul. B w którym jednocześnie pełnił funkcję instruktora nauki jazdy. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono rażące naruszenie przez J. C. przepisów w zakresie szkolenia. Na podstawie kart przeprowadzonych zajęć poddanych wyrywkowej kontroli (10 wylosowanych przypadków) ustalono, że strona jako instruktor nauki jazdy: nie przeprowadzał wobec wszystkich kursantów szkolenia poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w wymaganym czasie oraz na wymaganym odcinku drogi, nie wszyscy szkoleni kandydaci na kierowców, odbywali szkolenie praktyczne w okresie od zmierzchu do świtu. Ponadto błędnie wpisywano w kartach przeprowadzonych zajęć liczbę godzin odbytego szkolenia praktycznego lub godzin jego rozpoczęcia i zakończenia w związku z tym nie wszyscy kursanci odbyli minimalną ilość godzin szkolenia praktycznego wymaganą do wystawienia zaświadczenia o jego ukończeniu. Stwierdzono również jeden przypadek szkolenia niezgodnego z § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia.
Pismem z dnia 11 maja 2012 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu w trybie art. 61 § 4 kpa postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy w wyniku stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców. Do przedmiotowego pisma załączono: kserokopię protokołu z kontroli, z dnia 13 marca 2012, znak: [...], kserokopię ośmiu kart przeprowadzonych zajęć poddanych kontroli. Pouczono instruktora o możliwości złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
Do dnia 22 czerwca 2012r. strona nie złożyła żadnych dodatkowych wyjaśnień mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W decyzji z dnia [...]organ I instancji, powołując się na przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów, wskazał, że bezspornym faktem jest, że J. C. jako instruktor nauki jazdy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców, gdyż: część osób podlegających szkoleniu podstawowemu nie odbyła wymaganych 30 godzin zajęć praktycznych (przy kat. "B"), ewentualnie 20 godzin praktycznych w przypadku szkolenia jednej osoby w zakresie kat. "A"; część osób szkolonych nie odbyła wymaganej ilości godzin szkolenia poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h lub szkolenie odbywało się na odcinkach drogi krótszych niż określono to w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r., nie wszyscy szkoleni kandydaci na kierowców odbywali szkolenie praktyczne w okresie od zmierzchu do świtu.
Organ wyjaśnił, że z rażącym naruszeniem przepisów mamy do czynienia wówczas, gdy jest ono jaskrawe i dotyczy przepisów mających istotne znaczenie w danej dziedzinie, jednak w omawianym przypadku chodzi nie tylko o niewłaściwe szkolenie, ale także jego brak ( część osób nie odbyło wymaganej liczny 30 godzin zajęć praktycznych – M. K., R. J., I. M., M.G.), K.K. odbywający szkolenie w zakresie kat. prawa jazdy "A" nie odbył wymaganej liczby 20 godzin zajęć praktycznych, część osób nie odbyło wymaganego szkolenia w okresie od zmierzchu do świtu – M. G., M.a K., M. B., R. J., I. M.. A. P.. Część osób nie odbyła również szkolenia poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w wymaganym czasie oraz na wymaganym odcinku drogi – M. K., M. G., A. P., K. S., R. J. i M. B..
W doktrynie uznaje się, iż z rażącym naruszeniem mamy do czynienia, m.in. w przypadku nierealizowania programu szkolenia. Literalne brzmienie przepisu czyni oczywistym, że naruszenie przepisów, o którym mowa powyżej, nie musi być wielokrotnym procederem, nawet bowiem jednokrotne działanie stanowiące naruszenie przepisów w zakresie szkolenia, o ile miało charakter naruszenia rażącego, stanowi przesłankę, o której mowa w art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dyspozycja art. 107 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie stanowi, że starosta skreśla instruktora z ewidencji, jeżeli instruktor dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia. Zapis ten nie daje staroście możliwości zastosowania innego rozwiązania, będącego sankcją w stosunku do instruktora nauki jazdy naruszającego w rażący sposób przepisy w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców, gdyż decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego.
Od powyższej decyzji J. C. złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazał, że podczas przeprowadzonej w dniu 13 marca 2012r. kontroli ośrodka szkolenia kierowców zostało wybranych losowo 10 kart przeprowadzanych zajęć kursantów. Skarżący podkreślił, iż ma świadomość, że zapisy jakie widniały w losowo wybranych kartach nie zawsze były zgodne z przepisami, jednakże nie wynikało to z jego niewiedzy na temat szkolenia kandydatów na kierowców, pomyłki powstały w sposób, który jest mu trudno wytłumaczyć. Wskazał, że osoby, których karty przeprowadzonego szkolenia zostały zakwestionowane nie wniosły żadnych zastrzeżeń w zakresie realizacji programu szkolenia, zadały pomyślnie egzamin i uzyskały uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący podkreślił, że decyzja o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy pozbawi go jedynego źródła utrzymania.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. nr 79 z 2001r., poz.856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium wskazało, że podjęta przez organ I instancji decyzja nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym obowiązany jest do jej wydania. Nie każde naruszenie przepisów będzie rodziło dla organu obowiązek skreślenia instruktora z prowadzonej ewidencji, albowiem konsekwencja taka będzie miała zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy naruszenie przepisów w zakresie szkolenia będzie miało charakter rażący. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy jest ono jaskrawe, i dotyczy przepisów mających istotne znaczenie w danej dziedzinie. Może chodzić o pobieżne omawianie tematów wchodzących w zakres szkolenia, skracanie i to znaczne, godzin przeznaczonych na jazdy itp. Kolegium wskazało, że strona podczas szkolenia kandydatów na kierowców dopuściła się następujących uchybień:
- M. K. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu oraz poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Odbyła 28 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych,
- I.M. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu. Odbyła 26 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych,
- K. K. nie został przeszkolony w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu. Odbył 19 (z wymaganych minimum 20 - kategoria A prawa jazdy) godzin zajęć praktycznych,
- M. G. nie została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Odbyła 29 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych,
-A. P. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu oraz poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć,
-K. S. nie została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Po odbyciu 4 godzin zajęć praktycznych w dniu 1 grudnia 2010r odbyła 3 godziny zajęć praktycznych (podczas, gdy na tym etapie szkolenia dziennie szkolenie nie powinno być dłuższe niż 2 godziny),
- R. J. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu oraz nie została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Odbyła 24 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych.
Organ II instancji stwierdził, że powyższe ustalenia w sposób oczywisty pozostają w sprzeczności z przepisami w zakresie szkolenia, które uregulowane zostały w załączniku nr 3 (Program Szkolenia Kandydatów na Kierowców Lub Motorniczych) do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów. Przeprowadzenie bowiem szkolenia praktycznego w wymiarze mniejszym niż minimalne (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), pominięcie w zajęciach praktycznych szkolenia w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu (§ 3 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia), oraz zajęć poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w wyznaczonym wymiarze (§ 3 ust. 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia) stanowi, że uchybienia te należy zaklasyfikować jako rażące.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając organom administracji błędne ustalenie stanu faktycznego wskazał, iż w przypadku R. J. brakowała tylko 1 godziny jazdy poza obszarem zabudowanym (w stosunku do wymaganych 4 godzin). W przypadku M.K. brakowało 2 godzin jazdy w warunkach nocnych, jednakże odbyła wymaganych 30 godzin zajęć praktycznych. Natomiast w przypadku I. M., K. K., M. G., A. P., K. S. i M. B. wymagany czas szkolenia został spełniony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012r. poz. 270) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Jakkolwiek skład orzekający rozumie trudną sytuację skarżącego, to należy podkreślić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami (por. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Przy czym stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji, dotyczącej skreślenia skarżącego z ewidencji instruktorów nauki jazdy, stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej ustawą ) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. z 2005r. Nr 217 poz. 1834 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem) .
Powyższy akt prawny w art. 105 ust. 1 określa, że szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prowadzone przez instruktora i wskazuje wymogi, jakie musi spełniać osoba będąca instruktorem (por. ust. 2). Zgodnie zaś z art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy starosta skreśla instruktora z ewidencji, jeżeli instruktor dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia. W przypadku skreślenia instruktora z ewidencji z przyczyny określonej w ust. 1 pkt 4, ponowny wpis do ewidencji nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna (art. 107 ust. 2). Zastosowanie instytucji skreślenia instruktora nauki jazdy, na podstawie omawianego przepisu, wymaga ustalenia zaistnienia dwóch przesłanek jego zastosowania, tj. naruszenia przepisów zasadniczych w dziedzinie szkolenia i to w stopniu rażącym. Zatem niespełnienie przez skarżącego warunków normy powszechnie obowiązującej mimo, iż był instruktorem i te warunki były mu znane, odczytywać należy jako poważne uchybienie z uwagi na daleko idące skutki dla osoby szkolonej. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że literalne brzmienie przywołanego przepisu czyni oczywistym, że jego naruszenie nie musi być wielokrotnym procederem. Nawet bowiem jednokrotne działanie stanowiące naruszenie przepisów w zakresie szkolenia, o ile miało charakter naruszenia rażącego, stanowi przesłankę, o której mowa w art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Uznaje się w doktrynie, iż w odniesieniu do obowiązków instruktora szkolenia kierowców może chodzić np. o pobieżne omawianie tematów, nierealizowanie programu szkolenia, skracanie godzin przeznaczonych na jazdę itp. (por. Ryszard A. Stefański: Komentarz do art. 107 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Lex 2008).
Podkreślenia wymaga to, iż w razie ustalenia, że instruktor dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia organ jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do skreślenia instruktora z ewidencji. Decyzja ta nie ma bowiem charakteru uznaniowego ale imperatywny, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "starosta skreśla" nie pozostawia organowi tzw. "luzu decyzyjnego", czyli żadnej swobody ani wyboru w przedmiocie sposobu postępowania, ale obliguje organ do skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy. Wystarczy zatem samo ustalenie faktu naruszenia przepisów w zakresie szkolenia i uznania go za rażące z uwagi na okoliczności zaistniałe w sprawie, żeby skreślić osobę z ewidencji instruktorów. Dodać w tym miejscu przyjdzie, że wymagania, określone w art. 105 ust. 2 ustawy , związane są niewątpliwie z doniosłą rolą spełnianą przez instruktora w procesie przygotowywania osób do kierowania pojazdami spalinowymi. Mają one na celu zagwarantować należyte wypełnianie przez instruktora obowiązków w zakresie nauczania, a w konsekwencji mają zapewnić wysoki poziom szkolenia. Tym bardziej, sam instruktor powinien być osobą, która pozwalałaby na danie rękojmi należytego wykonywania nałożonych na niego zadań, w tym również ma stanowić wzorzec prawidłowego zachowania, w szczególności zaś przestrzegania przepisów ruchu drogowego, których przecież instruktor sam naucza i wymaga.
Przepisy rozporządzenia i załącznika nr 3 do tego rozporządzenia określają limity czasowe i ilościowe dla prowadzonego szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do prowadzenia pojazdów w zakresie ogólnym jak i dla poszczególnych kategorii prawa jazdy odnośnie łącznego czasu pracy instruktora w czasie doby, ilości godzin zajęć praktycznych, jakie instruktor zobowiązany jest przeprowadzić w określonych warunkach (np.: od zmierzchu do świtu, poza obszarem zabudowanym) dla danej kategorii oraz ilości osób z którymi instruktor może prowadzić w danym czasie zajęcia praktyczne.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b i d załącznika do rozporządzenia liczbę godzin zajęć teoretycznych i praktycznych dla każdej osoby podlegającej szkoleniu podstawowemu ustala indywidualnie instruktor, przy czym liczba godzin dla zajęć praktycznych nie może być mniejsza niż: 20 - przy kategorii A, A1, C1, C1+E, D1+E, T, 30 - przy kategorii B, B1, C, D1 lub pozwoleniu z zastrzeżeniem pkt 4.
W świetle § 4 pkt 2 lit. a i b powołanego załącznika zajęcia praktyczne obejmują zajęcia prowadzone na placu manewrowym i w ruchu drogowym, przy czym muszą uwzględniać jazdę poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 3 godziny , przy kategorii A1, A lub B1, 4 godziny przy kategorii B., C1, C, T, B+E, C1+E lub D1+E. Powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km (z wyjątkiem kategorii T) w czasie jednych zajęć, jeżeli dotyczą jazdy, o której mowa w pkt 2;
Zajęcia praktyczne powinny uwzględniać co najmniej 2 godziny jazdy w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu dla wszystkich kategorii praw jazdy - nie dotyczy to osób w stosunku do których lekarz wprowadził ograniczenie możliwości prowadzenia pojazdu w okresie od zmierzchu do świtu (§ 3 ust. 4 pkt 4 ww. załącznika).
Zgodnie z normą wynikającą z § 7 ust. 1 rozporządzenia przeprowadzenie poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych jest potwierdzane w karcie przeprowadzonych zajęć, każdorazowo po ich zakończeniu przez osobę prowadzącą zajęcia i osobę szkoloną.
Jak zaś wynika z § 12 ust. 1 rozporządzenia zajęcia praktyczne nie mogą być dłuższe niż:
1) 2 godziny dziennie w okresie pierwszych:
a) 4 godzin szkolenia - w zakresie prawa jazdy kategorii A1 lub A,
b) 8 godzin szkolenia - w zakresie innych niż określone w lit. a kategorii prawa jazdy oraz pozwolenia;
2) 3 godziny dziennie - po określonych w pkt 1 godzinach nauki dla prawa jazdy poszczególnych kategorii oraz pozwolenia.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że istniały dostatecznie uzasadnione podstawy do przyjęcia, z uwagi na brak odpowiedniego potwierdzenia w kartach przeprowadzanych zajęć, że skarżący w stosunku do wskazanych w zaskarżonej decyzji osób szkolonych:
- nie prowadził szkolenia praktycznego w zakresie wymaganych godzin szkolenia praktycznego w stosunku do następujących kursantów: M. K. (odbyła 28 z wymaganych minimum 30 godzin) , I. M. (odbyła 26 z wymaganych minimum 30 godzin) , K. K. (odbył 19 z wymaganych minimum 20 godzin), M. G. (odbyła 20 z wymaganych minimum 30 godzin) i R. J. (odbyła 24 z wymaganych minimum 30 godzin);
- nie przeprowadził szkolenia praktycznego w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu w stosunku do M. K., I. M., K. K., A. P., R. J., M. B.;
- nie przeprowadził szkolenia praktycznego poza obszarem zabudowanym w ilości godzin przewidzianej wymogami szkolenia w stosunku do M. K., M. G., A.P., K. S., R. J., M. B..
W stosunku do szkolenia praktycznego K. S. skarżącemu postawiono zarzut naruszenia przepisu przeprowadzania szkolenia praktycznego w ilości przekraczającej normy wynikające z § 12 ust. 1 rozporządzenia, bowiem na tym etapie szkolenia dzienne szkolenie nie powinno być dłuższe niż 2 godziny, a tymczasem kursantka po odbyciu pierwszych 4 godzin zajęć praktycznych - w dniu 1 grudnia 2010r. odbyła 3 godziny szkolenia praktycznego.
Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia zobowiązuje osobę prowadzącą zajęcia i osobę podlegającą szkoleniu do potwierdzenia w karcie przeprowadzonych zajęć, każdorazowo po ich zakończeniu, faktu przeprowadzenia poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych.
Z analizy zapisów znajdujących się w aktach administracyjnych kart przeprowadzonych zajęć wynika, że ustalenia organów są uzasadnione.
Z pewnością wszystkie wyszczególnione przypadki niezrealizowania minimum programowego godzin zajęć praktycznych znajdują potwierdzenie w analizowanych kartach. Różnice w ocenianych przypadkach są wynikiem rozbieżności w zapisie dokumentującym konkretne godziny odbywania zajęć praktycznych, a wskazaną liczbą godzin szkolenia. Szczegółowo wszystkie przypadki tych nieprawidłowości opisuje decyzja organu I instancji (np. w przypadku I. M. w dniu 17 czerwca 2010r. odbywała ona szkolenie w godz. 15-16 wpisana zaś liczba godzin ogółem 2, w dniu 29 czerwca 2010r. , szkolenie odbywała w godz. 15-17, wpisano liczbę godzin ogółem 3, w dniu 21 lipca 2010 r. szkolenie odbywała w godz. 15-16, wpisano liczbę godzin ogółem 2, w dniu 12 sierpnia 2010r., szkolenie odbywała w godz. 7-8, wpisano liczbę godzin ogółem 2). We wszystkich podniesionych w decyzjach przypadkach zarzutu niezrealizowania minimum programowego w zakresie godzin szkolenia praktycznego nieprawidłowości opierały się na takim niespójnym wypełnianiu kart szkolenia, tj, zawyżania ilości godzin ogółem w stosunku do wykazanego konkretnie w godzinach "od – do" czasu szkolenia praktycznego. W tym miejscu należy podnieść, że przepisy prawa, a konkretnie cytowanego rozporządzenia wymagają bezwzględnie przeprowadzenia zajęć praktycznych w okresie minimum 30 godzin dla kategorii B i 20 godzin dla kategorii A. Wyraża się to w stwierdzeniu "liczba godzin zajęć praktycznych nie może być mniejsza niż(...)" (§ 3 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia). Brak realizacji tego wymogu należy ocenić więc w kategorii rażącego naruszenia prawa. Skarżący nie przedstawił żadnego racjonalnego usprawiedliwienia dla popełnionych nieprawidłowości. Wręcz przeciwnie nie ustosunkował się do tego zarzutu po otrzymaniu wystąpienia pokontrolnego, w okresie na złożenie wyjaśnień po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie podjął żadnych kroków, natomiast w odwołaniu przyznał wręcz , że ma świadomość, że zapisy w kartach nie zawsze odpowiadały przepisom dotyczącym szkolenia kandydatów, ale nie wynikało to z jego niewiedzy na temat programu szkolenia, a pomyłki powstały w sposób , który trudno mu wytłumaczyć. Również w skardze skarżący wskazuje tylko na pomyłki w przypadku M. K., w żaden sposób ich nie tłumacząc i pomijając pozostałe przypadki tego rodzaju tj. wpisywania niespójnego z liczbą godzin przeprowadzonych zajęć praktycznych, wskazanego faktycznego czasu ich prowadzenia w odniesieniu do Ingi M., K. K., M. G., R. J.. Stwierdzenie skarżącego, że wszystkie osoby podpisał własnoręcznym podpisem odbycie 30 dla kategorii B i 20 dla kategorii A godzin szkolenia praktycznego, w kontekście przeanalizowanej dokumentacji i jednoznacznie stwierdzonych nieprawidłowości nie może być dowodem w sprawie. Tym bardziej, że to na instruktorze spoczywa obowiązek prawidłowego wypełniania kart szkolenia i leży to w jego dobrze pojętym interesie. Prawidłowo i rzetelnie prowadzona dokumentacja może stanowić dowód przeprowadzenia szkolenia zgodnie z przepisami prawa.
Niestety w niniejszej sprawie postawa instruktora nie daje rękojmi należycie wykonywanych obowiązków. Oświadczenie o świadomości popełnionych pomyłek sugeruje nierzetelne podejście do wykonywanych obowiązków. Dodatkowo powtarzalność tych istotnych uchybień, wskazuje na stałe ignorowanie określonych zasad. Tym bardziej więc z powodu zwielokrotnienia naruszeń urasta ono do rangi naruszenia rażącego.
Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organów w kwestii nieprzeprowadzenia szkolenia praktycznego w okresie od zmierzchu do świtu podkreślić należy, że definicji tego pojęcia nie ma w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Skarżący kwestionując ustalenia organów w tym zakresie powołuje się ( zresztą tylko w jednym przypadku A. P.) na godzinę zachodu słońca. Godzi się więc w tym miejscu wskazać, że komentator ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. Ryszard A. Stefański: Komentarz do art. 51 ustawy Prawo o ruchu drogowym [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Lex 2008, Wydanie III) podkreśla, że "czas od zmierzchu do świtu nie jest możliwy do określenia za pomocą godzin, gdyż zależy od pory roku i szerokości geograficznej. Jest to okres między nocą a dniem albo dniem i nocą. W sensie astronomicznym świt zaczyna się, a zmierzch kończy się, gdy słońce znajduje się 18° pod horyzontem; wówczas przestają (zaczynają) być widoczne słabe gwiazdy. Świt cywilny zaczyna się później, tj. wtedy gdy można przeczytać w pokoju duży druk; czas trwania świtu cywilnego wynosi około 1/3 astronomicznego. Świt i zmierzch powstają skutkiem odbicia się i rozproszenia światła słonecznego przez górne warstwy atmosfery (Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna, t. XVII, Wydawnictwo "Gutenberga" Kraków, Reprint, Poznań 1995, s. 73). Świt jest przed wschodem słońca, a zmierzch po zachodzie słońca". Przyjmując więc, że zmierzch następuje później aniżeli sam zachód słońca, upewniwszy się w internecie odnośnie zmierzchu, we wskazanych przypadkach niezrealizowania szkolenia praktycznego w okresie od zmierzchu do świtu, należy przyjąć, że w przypadku M. K., I. M. , A. P., R. J.oraz M. B. zarzut naruszenia przepisu nakazującego przeprowadzić 2 godziny szkolenie praktycznego w okresie od zmierzchu do świtu jest w pełni uzasadniony. Należy również zaznaczyć, że skarżący powołując określone dni, w których kursanci w jego ocenie odbyli szkolenie w okresie od zmierzchu do świtu, wskazuje daty w 2011roku, gdy tymczasem, I. M., i M.G. odbywały szkolenie praktyczne w 2010 roku. Jeszcze raz należy podkreślić, że zachód słońca nie jest tożsamy ze zmierzchem w rozumieniu przepisów rozporządzenia, o czym instruktor powinien wiedzieć.
Uzasadniony jest również zarzut stawiany skarżącemu w zakresie nieprzestrzegania ilości godzin zajęć praktycznych prowadzonych na początkowym etapie szkolenia praktycznego, co miało miejsce w przypadku szkolenia K. S.j. Zapis w karcie szkolenia potwierdza fakt, że po pierwszych czterech godzinach jazd w dniach 25.XI., 26.XI., 29. XI. i 30. XI. 2010r., w dniu 1.XII.2010r. kursantka odbyła 3 godziny szkolenia. Jest to ewidentne przekroczenie normy wynikającej z § 12 ust. 1 pkt 1 lit. B rozporządzenia, wskazującej na możliwość odbycia szkolenia dłuższego niż 2 godziny, dopiero po zrealizowaniu szkolenia praktycznego w ilości 8 godzin.
Z akt sprawy wynika również, że organy zasadnie zarzuciły skarżącemu naruszenie nieprzeprowadzenia określonych zajęć praktycznych w zakresie jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h w ilości godzin określonej w § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i pkt 3 załącznikiem nr 3 do ww. rozporządzenia. Szczegółowo rozliczenie tych jazd przedstawia uzasadnienie decyzji organu I instancji. Fakt, że skarżący dopiero w skardze kwestionuje te ustalenia wskazując na daty przeprowadzenia szkolenia w tym zakresie nie zmienia dokonanej oceny. Istotna w sprawie jest bowiem nie tylko długość odcinka pokonanego w trakcie szkolenia ( nie mniejsza niż 50 km), ale fakt przeprowadzenia szkolenia na drogach poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70km/h. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji, w oparciu o dane wynikające z kart szkolenia, w których jazda poza terenami zabudowanymi lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości odnotowywana jest w kolumnie pod poz. 15 karty przeprowadzonych zajęć, precyzyjnie wskazano kiedy na takich właśnie drogach prowadzono szkolenie. Analiza kart w tym zakresie całkowicie potwierdza słuszność zarzutu stawianego skarżącemu. W tym miejscu należy podnieść, że argumenty skarżącego przedstawione w skardze wskazujące na konkretne daty przeprowadzenia szkolenia na odcinku co najmniej 50 km jako okoliczności podważającej ustalenia organów wskazują na to, że skarżący nie zna treści karty szkolenia. Wystarczy bowiem zapoznać się z jej treścią, aby stwierdzić, że zapisów, na które powołuje się skarżący w skardze, odnośnie zwalczania zarzutu nieprzeprowadzenia szkolenia na drogach poza terenem zabudowanym, nie odnotowano w określonej rubryce karty przeprowadzonych zajęć. To instruktor ma obowiązek zaznaczyć, czy w danym dniu jazda odbywa się po drogach poza terenem zabudowanym. Do tego przeznaczona jest rubryka 15 karty w części "Tematyka zajęć praktycznych". Analiza właśnie tej rubryki doprowadziła organy do wniosków przedstawionych w decyzjach odnośnie nieprzeprowadzenia w stosunku do wskazanych w decyzjach osób szkolenia w tym wymaganym zakresie. Legalność decyzji w tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu.
W ocenie Sądu powoływanie się przez skarżącego w odwołaniu na fakt zdania przez wszystkich wymienionych w decyzji kursantów egzaminu i otrzymania przez nich uprawnień , nie usprawiedliwia naruszenia prawa którego dopuścił się skarżący jako instruktor nauki jazdy i nie mogło stanowić podstawy do uznania, że zajęcia praktyczne w stosunku do tych osób zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.
Reasumując skarżący dopuścił się wielokrotnie naruszenia przepisów w trakcie szkolenia kandydatów na kierowców. Naruszenia dotyczyły istotnych przepisów, których istotność została zaakcentowana przez normodawcę poprzez takie określenia jak "nie mogą" (§ 12 rozporządzenia i § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b i d załącznika do rozporządzenia), "muszą" (§ 3 ust. 4 pkt 2 lit. b) w przepisach, których naruszenia dopuścił się skarżący i miały charakter rażący. Podkreślenia wymaga, że do kontroli losowo zostały wybrane karty przeprowadzonych zajęć. Jeżeli więc na 10 losowo wybranych kart kontrola wykazała tyle powtarzających się nieprawidłowości w postępowaniu instruktora, to nie ulega wątpliwości, że podjęte rozstrzygnięcia organów należy uznać za w pełni uzasadnione. Na swoją obronę skarżący nie przedłożył żadnych racjonalnych argumentów, ani dowodów. W odwołaniu przyznał się do popełnionych błędów nie umiejąc ich wyjaśnić. Przedstawiona zaś w skardze analiza porównawcza stanu faktycznego, nie poparta żadnymi dowodami, na tle dokumentów zgromadzonych w sprawie, nie mogła wpłynąć na zmianę oceny dokonanej przez organy.
W świetle poczynionych wyżej ustaleń, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności odnośnie stawianego przez skarżącego zarzutu niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W sprawie dokładnie wyjaśniono stan faktyczny i prawny będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Prowadzone w tym zakresie postępowanie nie miało charakteru dowolnego i nie naruszało obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik. Organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały również właściwej wykładni obowiązujących przepisów oraz prawidłowej subsumpcji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
ab/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło