III SA/Łd 1055/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. o przywrócenie terminu do złożenia formularza "PPF" w sprawie ze skargi J.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w postaci odsetek za zwłokę postanawia: odrzucić wniosek. D.Cz. J.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w postaci odsetek za zwłokę. Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2018 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 17 stycznia 2018 r. skarżący złożył pismo, w którym wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego E.K.-P. Zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2018 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Stosowne wezwanie wraz z urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, zostało doręczone skarżącemu 26 stycznia 2018 r. Siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął w dniu 2 lutego 2018 r. W dniu 12 lutego 2018 r. skarżący złożył wypełniony formularz "PPF". Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2018 r. Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. W dniu 7 marca 2018 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza "PPF". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 1257). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 1/08). Stosownie do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.), jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.), jeżeli czynność strony została dokonana w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.), jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z uwagi na czynność, której dotyczy wniosek skarżącego zaznaczyć należy, że stosownie do art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepis ten nie przewiduje terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tak więc strona może składać taki wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy nie powoduje po stronie wnioskodawcy ujemnych skutków procesowych z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być składany wielokrotnie (por. postanowienia NSA: z 10 czerwca 2014 r., I OZ 411/14; z 15 września 2016 r., II FZ 449/16). Skoro ustawodawca nie zakreśla terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można uchybić terminowi do dokonania tej czynności procesowej, a w konsekwencji brak jest również podstaw do jego przywrócenia. Nie jest możliwe uchybienie takiemu terminowi, a co za tym idzie – również przywrócenie uchybionego terminu. Tego rodzaju wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienia NSA: z 14 marca 2013 r., II GZ 104/13; z 30 września 2014 r., I FZ 305/14 i I FZ 309/14; z 22 marca 2016 r., II FZ 24/16). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Odrzucenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia formularza "PPF" nie powoduje dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, bowiem nie traci on możliwości ponownego jego złożenia. Należy przy tym podkreślić, że na obecnym etapie postępowanie nie biegnie dla skarżącego żaden termin do dokonania czynności procesowej, która objęta by była tzw. "przymusem adwokacko-radcowskim". Mając powyższe na względnie na mocy art. 88 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. D.Cz.