III SA/Łd 1066/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. wniosku A. W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów postanawia: odmówić dopuszczenia A. W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W dniu 28 lutego 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek A. W. o dopuszczenie go do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu w sprawie ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji dotyczącej zmiany w operacie ewidencji gruntów. Wnioskodawca podał, że jego działka sąsiaduje z działką S. K. i jest uczestnikiem we wszystkich toczących się postępowaniach sądowych związanych ze sprawą. Ponadto podał, że informację o toczącej się sprawie ze skargi S. K. uzyskał w ostatnich dniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek A. W. nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a. - osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Uczestnikom na prawach strony, do których zalicza się osoby biorące udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Dlatego też określa się ich udział jako obligatoryjny, w przeciwieństwie do fakultatywnego udziału pozostałych uczestników. Natomiast osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika (zob. Małgorzata Nezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opublikowano LEX 2011). Rozstrzygnięcie o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby, która złożyła wniosek na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., następuje na posiedzeniu jawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 176/12 LEX nr 1164469). W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. - uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może więc stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, albowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego (zob. M. Romańska w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 204). Interes prawny, to taki, który jest chroniony przez prawo a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że A. W. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym z wniosku U. S. i E. S., nie została doręczona mu decyzja organu I instancji z dnia [...]r. oraz zaskarżona decyzja organu II instancji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zatem jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym mogłoby nastąpić wyłącznie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Rozważając zatem wniosek A. W. wskazać należy, że nie powołał się on na konkretną normę prawa materialnego, z której wynikałby jego interes prawny. Przedstawił tylko, że jego działka sąsiaduje z działką skarżącego. Natomiast na rozprawie oświadczył, że jest właścicielem działki o nr [...], sąsiadującej z działką S. K. o nr [...], jego działka nie graniczy z działką o nr [...] stanowiącą drogę. Przedmiotem skargi S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. uchylająca decyzję organu I instancji o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na dopisaniu władających działką nr [...], położoną w obrębie K., gmina B., jako posiadaczy samoistnych. Krąg podmiotów uprawnionych do zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków został określony w art. 20 i art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.). Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, stroną uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem jest właściciel (lub współwłaściciel) nieruchomości, w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. Zmiany w ewidencji gruntów, po stronie podmiotowej, wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Organy ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu. W odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych obok właściciela wpisuje się też inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich część. Przez władającego, w nowych wpisach, należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzącym od jego właściciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 2099/00, LEX nr 82005). Wnioskodawca nie jest właścicielem, ani współwłaścicielem działki nr [...]. Przedmiotowa działka nie jest też gruntem państwowym, czy samorządowym, którym wnioskodawca włada. Nie jest też władającym, o którym mowa w art. 51 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie bowiem z tym przepisem w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Przepis ten jest przepisem przejściowym i dotyczy innego stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 listopada 1999 roku, sygn. akt II SA 1260/99, LEX nr 46220 stwierdził, że art. 51 ustawy z 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne odnosi się do stanu prawnego i faktycznego, w którym władający był wpisany do ewidencji gruntów na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, a obecnie podjął czynności zmierzające do uregulowania - wykazania - tytułu własności. Wyżej wymieniony przepis został zamieszczony w rozdziale przepisy przejściowe i końcowe cyt. ustawy i w okresie przejściowym wprowadzenia w życie instytucji określonej w tej ustawie stanowi gwarancję dla władającego, o którym mowa wyżej, iż do czasu uregulowania prawa własności – gruntu nie stanowiącego własności państwowej lub samorządowej - będzie wykazany jako podmiot w ewidencji gruntów. Podkreślić należy, że zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków dokonywane są na podstawie dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian, w tym: ostatecznych decyzji administracyjnych, prawomocnych orzeczeń sądowych oraz umów zawartych w formie aktów notarialnych. W wyroku z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1395/10, LEX nr 784266 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że " Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy. Postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach, lokalach. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich". Nie można zatem uznać, że osoba, która nie legitymuje się prawem do danego gruntu może oprzeć istnieje swojego interesu prawnego na podstawie tego, że w postępowaniach sądowych jest uczestnikiem w sprawach o zasiedzenie tego gruntu. Wnioskodawca ma w przedmiotowej sprawie jedynie interes faktyczny, zatem nie może on zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Sąd odmówił dopuszczenia A. W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. e.o.