III SA/Łd 1069/11
WyrokWSA w Łodzi2012-02-01
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych oraz nałożeniu sankcji jest prawidłowa, gdy rolnik nie został poinformowany o wynikach kontroli i nie miał możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do raportu kontrolnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji naruszył prawo, nie zapewniając stronie możliwości zapoznania się z raportem z kontroli i wniesienia zastrzeżeń, co pozbawiło ją prawa do obrony i udowodnienia faktu obsiania działek grochem. W związku z tym uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji. W pozostałym zakresie skargę oddalił jako bezzasadną.Stan faktyczny
L. W. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010, w tym do upraw roślin strączkowych. Po kontroli terenowej stwierdzono, że na spornych działkach był ugór, a nie kwalifikujące się rośliny. Organ odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję. Skarżący twierdził, że zasiał i zebrał groch siewny, jednak nie został poinformowany o wynikach kontroli i nie mógł zgłosić zastrzeżeń do raportu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych oraz nałożenia sankcji w wysokości 671,59 zł; oddalił skargę w pozostałej części; orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji w zakresie sankcji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2010r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] nr [...] w zakresie odmowy przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nakładającym sankcję w wysokości 671,59 (sześćset siedemdziesiąt jeden i 59/100) złotych; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. orzeka, że do chwili uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie utrzymującym w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] nr [...] o nałożeniu sankcji w kwocie 671,59 (sześćset siedemdziesiąt jeden i 59/100) złotych.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O.decyzją Nr [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie art. 7 ust. 1,2, i2 b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), art. 57 ust. 3, art. 58 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady ( WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina ( Dz.Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r. str. 1, ze zm.) oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. Nr 40. poz. 326 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku L. W.o przyznanie płatności na rok 2010
- przyznał L. W.płatności na rok 2010 w wysokości 17.264 zł, w tym:
1. jednolitą płatność obszarową, kod pomocy 050301020000007, krajowa pozycja budżetowa 99999999999, w wysokości 14.805,45 zł, w tym środki unijne 14.805,45, środki krajowe 0,00 zł
2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, kod pomocy 050211211810666, krajowa pozycja budżetowa 00003301037, w wysokości 2458,57 zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe 2458,57.
- odmówił L.W. :
1. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych,
2. płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożył sankcję w wysokości 671,59 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji ( EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
L. W. odwołał się od decyzji organu I instancji, wyjaśniając, iż działki rolne AD, AE, AF nie były ugorowane w 2010 r. Na tych działkach został obsiany groch siewny odmiany pastewnej z przeznaczeniem na pasze białkową dla krów mlecznych. Obfite opady deszczu w poprzednim sezonie wegetacyjnym sprawiły, że obsiana roślina, która cechuje się małym zapotrzebowaniem wodnym, bardzo słabo się rozwinęła i jednocześnie szybko zakończyła okres wegetacji bo już na początku lipca. Obfite opady sprawiły, iż zbiór grochu został opóźniony o około 4 tygodnie. W tym czasie nastąpiła silna presja chwastów, które przysłoniły niskie z natury rośliny grochu. Dojrzałe rośliny grochu stają się wiotkie i nieodporne na wylęganie, mimo iż wsiana odmiana jest reklamowana przez hodowcę jako mistrz sztywności. Obfite opady sprawiły, iż rośliny grochu zostały mocno przygniecione do gruntu i przerośnięte przez chwasty. Jednakże wszystkie działki rolne były w 100 % uprawiane, a wynik kontroli jest niezgodny ze stanem faktycznym. W/w uprawy zostały zebrane z całkiem przyzwoitym plonem, co mogą potwierdzić kombajnista i sąsiedzi.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydaną decyzję wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) – dalej zwanej ustawą, płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, i stawki na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Na podstawie art. 7 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast stosownie do treści art. 7 ust. 2 ustawy Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
1) uchylony,
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin i powierzchni gruntów , na których jest prowadzona uprawa roślin ( uzupełniająca płatność podstawowa),
-do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, złożony przez L. W. w dniu [...] r. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej ( grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 26,57 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 20,32 ha, o przyznanie " płatności zwierzęcej", deklarując 6,06 ha trwałych użytków zielonych, a także o przyznanie płatności do roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych do powierzchni 4,46 ha.
W dniu 20 września 2010 r. Inspektorzy Biura Geodezji i Informacji Terenowej M przeprowadzili w gospodarstwie strony kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych przez stronę do płatności we wniosku na 2010 r., stosownie do treści przepisu art. 30 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Kontrola została przeprowadzona na podstawie przepisu art. 30 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym Prezes agencji może powierzyć przeprowadzenie kontroli jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1.
W wyniku kontroli stwierdzono zawyżenie powierzchni następujących działek rolnych:
- AC, AC 1, AC 2 zadeklarowana powierzchnia tych działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej; wnioskodawca zadeklarował 0,70 ha, stwierdzono powierzchnie tych działek po 0,62 ha
- D zadeklarowano powierzchnię 1,70, natomiast stwierdzono 1,56 ha,
- P i P 1 zadeklarowano powierzchnie po 2,04 ha , stwierdzono odpowiednio 1,94 i 1,34.
Ponadto w stosunku do działek rolnych AD1 UPO, AD2 ST, AE1, AE2 ST, AF1 UPO, AF2 ST zastosowano kot kontrolny DR 7, oznaczający, że stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana.
W zakresie działki rolnej I o powierzchni deklarowanej 0,10 ha zastosowany został kod DR 4 mówiący o tym, że stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki wynosi 0,05 ha, czyli nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni 0,10 ha.
Organ odwoławczy wyjaśnił, ze zgodnie z art. 32 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 1122/2009 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Ustęp 8 art. 30 a ustawy stanowi natomiast, iż w przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nich zawartych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba, że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła. Z akt sprawy wynika, ze strona nie wniosła zastrzeżeń do raportu. Część nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli dotyczy zawyżenia powierzchni deklarowanych działek, na części działek stwierdzono jedynie grupę upraw JPO zamiast deklarowanej UPO czy ST.
Strona w treści odwołania podniosła, że na działkach rolnych AD, AE, AF obsiany był groch siewny, ale z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych roślina na początku lipca zakończyła okres wegetacji, a ponadto grunt został przerośnięty przez chwasty. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. e Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności przysługuje wsparcie specjalne w formie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw strączkowych i motylkowych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków roślin, do uprawy których może zostać przyznana specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych ( Dz.U. Nr 39, poz. 213). Wśród gatunków roślin kwalifikujących się do wsparcia wymieniono m.in. groch siewny, jednak w ocenie organu odwoławczego zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje, ze prawidłowo zastosowano kod pokontrolny DR 7 w zakresie działek rolnych AD1 UPO, AD2 ST, AE 1, AE2 ST, AF1 UPO, AF2 ST. Wykonawca kontroli stwierdził na działkach ugór, kwalifikujący się do jednolitej płatności obszarowej i taką płatność do tych działek skarżący otrzymał. Natomiast nie stwierdził na tych działkach roślin kwalifikujących się do otrzymania uzupełniającej płatności obszarowej UPO ani płatności do roślin strączkowych ST. Organ odwoławczy podzielił ustalenia z kontroli z dnia 20 września 2010 r., potwierdzone w wyniku weryfikacji dokumentacji pokontrolnej na etapie postępowania odwoławczego. Przedmiotowa kontrola stwierdziła rzeczywisty stan na gruncie, z którego wynikało, że na działkach tych był ugór.
Organ II instancji odniósł się do argumentacji strony w zakresie dotyczącym obfitych opadów powodujących przygniecenie uprawy i przerośnięcie chwastami. Wyjaśnił, że w art. 31 rozporządzenia ( WE) nr 73/2009 określono przypadki działania siły wyższej i okoliczności nadzwyczajne, które mają być uznawane przez państwa członkowskie, a rolnik nie powinien tracić prawa do płatności, jeżeli nie jest w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku m.in. poważnej klęski żywiołowej w dużym stopniu dotykającej grunty rolne gospodarstwa. Pouczył stronę jakie należy podjąć działania aby zachować prawo do pomocy i uniknąć sankcji z tytułu niewypełnienia zobowiązań, w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Organ odwoławczy uznał, iż dokonane przez organ I instancji ustalenia poczynione zostały w zgodzie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy i nie można im postawić zarzutu dowolności, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie prawa.
W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ I instancji stwierdził, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 26,57 ha., natomiast powierzchnia ustalona w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu wyniosła 26,34 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2010 r. został określona w rozporządzeniu ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2010 r. ( Dz.U. Nr 213, poz. 1402) i wynosi 562, 09 zł. Zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku a powierzchnia stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3 lub 2 ha, płatność przyznana zostaje do powierzchni stwierdzonej. Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej wyniosła 14805,45 zł. 26,34 hax562,09 zł.= 14805,45 zł.
W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną do płatności uzupełniających do grupy upraw podstawowych, na mocy zaskarżonej decyzji płatność została odmówiona i została nałożona sankcja. Według ustaleń organu I instancji powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności wynosiła 20,32 ha., natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli wynosiła 16,53 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wynosiła 22,95 %. Organ zasadnie zastosował przepis § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą w zw. z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % lecz nie więcej niż 50 % płatność zostaje odmówiona.
W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych ( płatność zwierzęca), organ i instancji działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą ustalił powierzchnię 5,60 ha., do której została naliczona płatność w wysokości 2458,57 zł., stosownie do stawki płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2010 r. – 439,03 zł.
W zakresie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych na mocy zaskarżonej decyzji płatność została odmówiona i została nałożona sankcja. Organ I instancji ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych, kwalifikowana do płatności wynosiła 4,46 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła 1,22 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu wynosiła ponad 50 %. Organ zastosował przepis art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowana do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzona przekracza 20 % lecz nie więcej niż 50 % płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnice między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzona. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5 b rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji ( EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich ( EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w latach tych przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Stawka przedmiotowej płatności wynosi 207,28 zł. Wysokość sankcji wieloletnich wynosi 671,59 zł. ( różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek rolnych z grupą ST a stwierdzoną powierzchnią deklarowaną do UPO – 3,24 ha). 3,24 ha. x 207,28= 671,59.
L. W. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty zgłoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto w skardze zgłosił wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków K. T. i A. Z. na okoliczność, iż na przedmiotowych działkach był zasiany i zebrany groch siewny.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Skarżący na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. oświadczył, że sporne działki były obsiane groszkiem. Jeden groszek został zebrany pod koniec lipca , a drugi później, chyba przed wrześniem 2010 r. wyjaśnił, że nie otrzymał raportu z czynności kontrolnych dokonanych w dniu 20 września 2010 r. i dlatego nie składał zastrzeżeń. O tym, że nie przyznano mu płatności dowiedział się dopiero z decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniami wydanymi na rozprawie oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i zwrócił się do Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o złożenie dowodu doręczenia skarżącemu raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonych w dniu 20 września 2010 r.
Organ odwoławczy w dniu 18 stycznia 2012 r. przedstawił sądowi zbiorcze potwierdzenie przesyłek poleconych z dnia 30 marca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
L. W. w skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł.nr [...] r. przestawił zarzuty dotyczące nie uznania przez organy administracji faktów zasiania i zebrania na działkach AD, AE, AF grochu siewnego. W pozostałym zakresie nie podważał prawidłowości ustaleń organów obu instancji.
Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, powołując się na raport z kontroli przeprowadzonej w dniu 20 września 2010 r., iż na przedmiotowych działkach nie stwierdzono roślin kwalifikujących się do otrzymania płatności do roślin strączkowych. Na działkach tych był bowiem ugór. Organ stwierdził, że strona nie wniosła zastrzeżeń do raportu.
Skarżący podnosi natomiast, iż nie był obecny podczas kontroli, a o jej wynikach dowiedział się po otrzymaniu decyzji. Tym samym pozbawiono go możliwości wniesienia zastrzeżeń do raportu.
Z zapisów raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 20 września 2010 r. wynika, że rolnik nie został powiadomiony o kontroli ( v. poz. 48 raportu). Organ nie wykazał, że przed wydaniem decyzji doręczono stronie przedmiotowy raport.
Na wezwanie sądu organ II instancji przedstawił zbiorcze potwierdzenie nadań przesyłek poleconych z dnia 30 marca 2011 r. W pozycji 8 potwierdzenia wskazano jako adresata skarżącego. Jednakże w ocenie sądu złożony dokument nie stanowi dowodu potwierdzającego, iż zawartość przesyłki stanowił raport z przeprowadzonych czynności kontrolnych ani dowodu faktycznego doręczenia przedmiotowej przesyłki adresatowi. Złożone zestawienie nie zawiera informacji określającej zawartość przesyłki pocztowej, której adresatem był skarżący. Ponadto nie przedstawiono dowodu doręczenia przesyłki adresatowi. Wobec powyższego nie jest możliwe w chwili obecnej przyjęcie, by raport doręczono stronie i miała ona możliwość poznać jego treść i wnieść zastrzeżenia. Uprawnienie rolnika do wniesienia zastrzeżeń do ustaleń raportu w formie pisemnej , w terminie 14 dni od daty doręczenia raportu, przewiduje przepis art. 30 a ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm. ,dalej - ustawa).
Strona w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie zgodziła się z orzeczeniem w zakresie nieprzyznania płatności do roślin strączkowych. Oświadczyła, że zebrała zasiany wcześniej groch. Zgłosiła świadków na okoliczność potwierdzenia swojego stanowiska.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji powinno zostać poprzedzone postępowaniem administracyjnym, prowadzonym zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy k.p.a. z mocy w/w przepisu podlegają prawnym modyfikacjom. Modyfikacje te związane są z koniecznością udzielenia stronom postępowania niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz koniecznością zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisu art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Strona na okoliczność obsiania spornych działek grochem , a następnie zbioru plonów, zgłosiła wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków. Wobec nieudokumentowania przez organ administracji publicznej doręczenia rolnikowi raportu z czynności przeprowadzonych w dniu 20 września 2010 r. nie została wyjaśniona istotna w sprawie okoliczność zapewnienia rolnikowi prawa do zgłoszenia zastrzeżeń do raportu. Organ nie ustalając powyższej okoliczności naruszył przepisy art. 3 ust. 2 ustawy. Pozbawił tym stronę przewidzianego w art. 3 ust. 3 ustawy prawa udowodnienia faktu obsiania działek grochem.
Organ ponownie rozpoznając sprawę ustali czy i kiedy przedmiotowy raport został doręczony stronie. Jeżeli organ nie ustali okoliczności doręczenia raportu, zobowiązany będzie doręczyć raport skarżącemu, celem umożliwienia zgłoszenia w terminie 14 dni zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych. Jeżeli strona w zastrzeżeniach zgłosi wnioski dowodowe, w tym z zeznań świadków, organ rozważy ich zasadność, wydając stosowne postanowienie.
Natomiast w przypadku ustalenia, że raport stronie został jednak doręczony i w terminie 14 dni nie zgłosiła ona zastrzeżeń, organ będzie zwolniony z obowiązku wypowiedzenia się w zakresie wniosków dowodowych zmierzających do podważenia wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 20 września 2010 r., zgłoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Orzeczenie wyda na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.
Sąd oddalił zgłoszony przez stronę wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków K. T. i A. Z. w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może przeprowadzić jedynie dowód uzupełniający z dokumentów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nakładającym sankcję w wysokości 671,59 zł.
W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Żądania strony w zakresie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2010 zostały uwzględnione przez organ w przeważającej części po weryfikacji wielkości działek zgłoszonych we wniosku. Strona skarżąca w toku postępowania nie podważała wielkości przyznanych kwot i prawidłowości korekt obszarów działek określonych we wniosku. Jednolitą płatność obszarową w kwocie 14.805,45 zł. ustalono w oparciu o ustaloną powierzchnię 26,34 ha ( procentowa różnica 0,8732 %) z uwzględnieniem jednolitej płatności obszarowej do 1 hektara w 2010 r. w kwocie 562,09 zł., to jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2010 r.( Dz.U. Nr 213, poz. 1402).
Natomiast wyliczając uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych organ administracji publicznej ustalił powierzchnię 5,87 hektara i stawkę płatności do 1 hektara w kwocie 439,03 zł., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie płatności uzupełniających za 2010 r. ( Dz.U. Nr 213, poz. 1403).
W ocenie Sądu przyjęte wielkości działek oraz przeprowadzone wyliczenia rachunkowe w zakresie przyznanych kwot są prawidłowe.
Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, że do chwili uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu sankcji w kwocie 671,59 zł.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło