III SA/Łd 1073/04

WyrokWSA w Łodzi2005-03-31

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest zasadna, jeśli wnioskodawca posiada zaświadczenie o wstąpieniu w stosunek najmu po zmarłym najemcy, a organ odwoławczy nie uwzględnił prawomocnego wyroku sądu oddalającego powództwo o eksmisję, w którym uznano wnioskodawcę za najemcę?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa) oraz prawo materialne (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych), nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie oceniając całości zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności, organ pominął prawomocny wyrok sądu stwierdzający najem lokalu przez wnioskodawcę oraz zaświadczenie urzędowe potwierdzające wstąpienie w stosunek najmu, co skutkowało błędnym uznaniem braku tytułu prawnego do lokalu i odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.
Stan faktyczny
Pani D. M. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu ani nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję SKO, podnosząc, że posiada zaświadczenie o wstąpieniu w stosunek najmu oraz że sąd oddalił powództwo o eksmisję, uznając ją za najemcę. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, oraz nakazał wypłacić radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 roku przy udziale - - - - - - sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. znak [...] z dnia [...] 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku 3. nakazuje wypłacić radcy prawnemu S. K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego [...] w Ł. przy [...] ze Skarbu Państwa - kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu D. M. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., znak: [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego Pani D. M. zamieszkałej w P. przy ulicy A 11 m 7. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż Pani D. M. korzystała z pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe w okresach od 1.03.2001 r. do 28.02.2002 r., od 1.08.2002 r. do 31.01.2003 r. i od 1.07.2003 r. do 31.12.2003 roku. We wnioskach o przyznanie dodatku mieszkaniowego właścicielka posesji H. T. potwierdziła, że D. M. zamieszkuje w lokalu nr 7 przy ulicy A 11 w P. i posiada do niego tytuł prawny. W dniu 20 maja 2004 r. D. M. złożyła kolejny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który nie spełniał wymogów zawartych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz.734/ oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, a mianowicie nie został potwierdzony przez zarząd domu. Zarządca domu – H. T. została wezwana przez Wydział Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w P. do dopełnienia obowiązku potwierdzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego D. M. W dniu 7 czerwca 2004 r. w Wydziale Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w P. złożone zostało pełnomocnictwo procesowe, w którym Pani H. T. ustanowiła radcę prawnego B. W. pełnomocnikiem w sprawie odmowy podpisania wniosku o dodatek mieszkaniowy. W pełnomocnictwie tym Pani H.T. podaje, że pani D. M. mieszka bez tytułu prawnego. Na podstawie tego pełnomocnictwa radca prawny B.W. w punkcie 4 wniosku "tytuł prawny do zajmowanego lokalu" wpisał, że Pani D. M. nie ma tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U nr 71, poz.734 ze zm./ dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1/ najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2/ członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, 3/ osobom zamieszkującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, 4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wobec uzupełnienia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego o informację od zarządcy, że Pani D. M. zamieszkująca w lokalu nr 7 przy ulicy A 11 w P. nie posiada tytułu prawnego, organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie mające na celu ustalenie, czy Pani M. zajmująca lokal bez tytułu prawnego oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. W myśl art.32 i art.10 ust.4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów w mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego /Dz.U Nr 71, poz.733 ze zm./ lokal zamienny przysługuje osobie, która mieszka w lokalu wymagającym opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku. D. M. nie mieszka w takim lokalu i dlatego nie oczekuje na lokal zamienny. W dniu 25 listopada 2003 r. Pani M. złożyła wniosek o przyznanie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. We wniosku podała, że mieszka w budynku stanowiącym własność prywatną i opłaty za czynsz i świadczenia są bardzo wysokie. Prezydent Miasta P. uznał argumenty przedstawione przez D. M. i zaliczył ją w poczet osób oczekujących na przydział docelowego lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej w P. Zgodnie z art.14 ust.1 powołanej wyżej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu, sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Z informacji przekazanych przez pełnomocnika zarządcy budynku wynika, iż przeciwko Pani D.M. toczy się postępowanie sądowe o eksmisję z zajmowanego lokalu. Postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone i Pani M. nie może przedstawić wyroku sądowego. Organ I instancji uznał, że nie ma podstaw, by uznać, że D. M. przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Jeżeli orzeczony zostanie wyrok o eksmisję z prawem do lokalu socjalnego, Pani M. będzie mogła wystąpić z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ stwierdził, że skoro D. M. nie ma tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, nie oczekuje na lokal zamienny ani socjalny, to zgodnie z art.2 ust.1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie przysługuje jej dodatek mieszkaniowy. Pani D. M. odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta P. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., podnosząc że wymaga wyjaśnienia kwestia przysługiwania jej uprawnienia do dodatku. W szczególności strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, dotyczącym braku tytułu do lokalu. Tytuł ten D. M. wywodzi z posiadanego przez nią zaświadczenia o nabyciu prawa do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2004 r. [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa i art.2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz.734 ze zm./ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Pani D. M. nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu, ani też nie oczekuje na lokal mieszkalny socjalny lub zamienny. Praw do przedmiotowego lokalu nie potwierdził zarządca domu w złożonym przez stronę wniosku. Pani D. M. nie przedstawiła też aktualnej umowy najmu na zajmowany lokal. Wprawdzie strona oczekuje na przydział innego lokalu z zasobów mieszkaniowych gminy, jednakże nie jest to ani lokal socjalny, ani zamienny. Zgodnie z art.32 i art.10 ust.4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów w mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego lokal zamienny przysługuje osobie, która mieszka w lokalu wymagającym opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku. W przypadku Pani M. taka sytuacja nie występuje, gdyż zajmowany przez nią lokal nie jest przeznaczony do rozbiórki ani remontu. Natomiast o przydziale lokalu socjalnego decyduje sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu. Również taka sytuacja nie zaistniała w analizowanym przypadku, gdyż w odniesieniu do pani M. nie zapadł jeszcze żaden wyrok nakazujący opróżnienie lokalu i ewentualny przydział lokalu socjalnego. Pani D. M. w dniu 2 listopada 2004 r. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy przedstawiony przez skarżącą dokument wydany przez Urząd Miasta P. w dniu 16 maja 1988 r. o tytule "Zaświadczenie stwierdzające, że osoby bliskie zmarłego najemcy lokalu mieszkalnego wstąpiły w stosunek najmu jest dokumentem upoważniającym ją do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do chwili obecnej skarżąca nie otrzymała wyjaśnień na piśmie z Urzędu Miasta P. informującego o nieważności tego dokumentu. Do 2004 r. skarżąca otrzymywała dodatki mieszkaniowe. Dopiero w 2004 r. właścicielka nieruchomości odmówiła podpisania wniosku, co w konsekwencji spowodowało zadłużenie w opłatach czynszowych. W maju 2004 r. Pani H. T. skierowała sprawę o eksmisję do Sądu Grodzkiego w P. Sąd wyrokiem z dnia 23 września oddalił powództwo. Skarżąca wobec powtarzających się upomnień ze strony właścicielki domu, aby opuściła zajmowany lokal, złożyła wniosek do Prezydenta Miasta P. o przydział lokalu mieszkalnego dla swojej rodziny. Prezydent wyraził zgodę na przydzielenie ze względów społecznych lokalu z zasobów gminy. Skarżąca obecnie oczekuje na przydział. Pani D. M. uważa, że spełnia warunki, aby otrzymać dodatek mieszkaniowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, popierając argumenty przedstawione w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i postępowania. Naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Organ przyjął, iż D. M. nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu, a tym samym nie została spełniona przesłanka wynikająca z art.2 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U Nr 71, poz.734 ze zm./ uzasadniająca przyznanie dodatku. Stanowisko to należy uznać za błędne w świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. VI Wydziału Grodzkiego z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt [...]) oddalającego powództwo H. T. przeciwko D. M. o eksmisję. W uzasadnieniu wyroku sąd wyjaśnił, iż skarżąca jest najemcą przedmiotowego lokalu. Okoliczność tę potwierdza zaświadczenie o wstąpieniu w stosunek najmu. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie odniósł się do złożonego przez D. M. zaświadczenia Urzędu Miejskiego w P. wydanego w dniu 16 maja 1988 r. [...], stwierdzającego wstąpienie skarżącej w stosunek najmu po śmierci dotychczasowego najemcy. Działanie organu naruszyło przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa. Organ nie podjął czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Nie rozpatrzył całego zgromadzonego materiału dowodowego, pomijając ocenę złożonego przez stronę dokumentu urzędowego - zaświadczenia Urzędu Miejskiego w P. z dnia 16 maja 1988 r. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ocenił w sposób błędny, nadając moc dowodu w sprawie oświadczeniu pełnomocnika właścicielki nieruchomości o braku tytułu prawnego D. M. do zajmowanego przez nią lokalu. Powyższe uchybienia procesowe doprowadziły także do naruszenia prawa materialnego, to jest art.2 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przewidującego uprawnienie najemcy lokalu do dodatku mieszkaniowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt a/ i c/ w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. znak [...] z dnia 30 lipca 2004 r. Na podstawie art.152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznano pełnomocnikowi skarżącej na podstawie art.250 powołanej ustawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni treść wyroku Sądu Rejonowego w P. VI Wydziału Grodzkiego z dnia 23 września 2004 r., sygn. kt [...] i zaświadczenia wydanego przez Urząd Miejski w P. w dniu 16 maja 1988 r. [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło