III SA/Łd 1074/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-20

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie przebywającej w areszcie śledczym, nieposiadającej dochodów ani oszczędności, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowić profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli wniosek dotyczył rzecznika patentowego, a sprawa nie dotyczy własności przemysłowej?
Ratio decidendi
Osobie przebywającej w areszcie śledczym, nieposiadającej dochodów ani oszczędności, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie pełnomocnika dotyczył rzecznika patentowego, a sprawa nie należy do jego kompetencji, sąd może przyznać pełnomocnika innej profesji (np. doradcę podatkowego), jeśli uzna to za uzasadnione w kontekście umożliwienia realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rzecznika patentowego. Skarżąca przebywa w areszcie śledczym, nie posiada dochodów ani oszczędności, a jedynie otrzymuje paczki wartościowe do aresztu. Referendarz uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże sprawa nie dotyczy własności przemysłowej, co wyklucza ustanowienie rzecznika patentowego. Z uwagi na inne prowadzone sprawy, w których skarżącej przyznano doradcę podatkowego, referendarz postanowił przyznać jej również w tej sprawie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego R.A.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia postanawia przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego R.A. III SA/Łd 1074/16 Uzasadnienie M. S. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu Sądu – wypełniony formularz wniosku na druku "PPF". W formularzu skarżąca zakreśliła "zwolnienie od kosztów sądowych" oraz "ustanowienie rzecznika patentowego". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca przebywa obecnie w areszcie śledczym. Jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała syna, który jednakże – jak wyjaśniła – pozostaje obecnie na utrzymaniu swojego ojca. Z innych informacji zawartych w formularzu wynika, że nie posiada żadnych oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Określając swoje dochody podała, że otrzymuje paczki wartościowe do aresztu, których wartość określiła na ok. 200 – 300 zł miesięcznie. Ponadto nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznając wniosek skarżącej referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącej oraz fakt, iż przebywa ona obecnie w areszcie śledczym. Jak podała skarżąca w przedłożonym oświadczeniu, nie osiąga żadnych dochodów (oprócz otrzymywanych paczek wartościowych), nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności. W tej sytuacji, w ocenie referendarza, nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych, zwrotu wydatków, czy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika w postaci rzecznika patentowego referendarz zważył co następuje. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, iż oczekuje ustanowienia jej jako pełnomocnika rzecznika patentowego. Zważyć w tym względzie należy, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 221 ze zm.) zawód rzecznika patentowego polega na świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej osobom fizycznym, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. W ustawie o rzecznikach patentowych przez sprawy własności przemysłowej rozumie się: 1) uzyskiwanie, zachowywanie, wykonywanie oraz dochodzenie praw odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej, a w szczególności do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych oraz topografii układów scalonych, a także do znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych, oraz 2) zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie przedmiotów, o których mowa w pkt 1 (art. 2). Niniejsza sprawa dotyczy natomiast niewątpliwie kwestii postępowania egzekucyjnego, odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w tym postępowaniu. To jest zasadnicza kwestia, którą w ramach postępowania sądowoadministracyjnego zajmował się będzie sąd. Zagadnienia te nie leżą natomiast gestii i zakresie kompetencji rzecznika patentowego. Mając jednakże na uwadze, iż skarżąca sformułowała faktycznie wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz fakt, iż w jednej z innych prowadzonych przed tutejszym sądem spraw, skarżącej wyznaczono pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, referendarz uznał za zasadne przyznać skarżącej w niniejszej sprawie profesjonalnego również pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło