III SA/Łd 1075/04
WyrokWSA w Łodzi2005-01-19
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Janusz Furmanek, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo braku wniesienia odwołania od tej decyzji, jest dotknięta wadą nieważności. Organ odwoławczy nie może działać bez podstawy prawnej, a utrzymanie w mocy niezaskarżonej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Z. K. otrzymał decyzję Starosty przyznającą mu status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku. Złożył pismo zatytułowane „odwołanie” do Wojewody, w którym prosił o przywrócenie prawa do świadczenia przedemerytalnego, opisując swoją sytuację zawodową i zdrowotną. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Z. K. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, podnosząc błędy popełnione przez organy w jego sprawie oraz wprowadzanie go w błąd. Sąd uznał, że pismo Z. K. nie było odwołaniem od decyzji Starosty, a Wojewoda nie miał podstaw do wydania decyzji utrzymującej w mocy niezaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] orzekł o przyznaniu Z. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 lipca 2004 r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 9 lipca 2004 r. w wysokości 605, 10 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji Z. K. spełniał określone w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99. poz. 1001) warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku.
W dniu 19 sierpnia 2004 r. Z. K. wniósł do Wojewody [...] pismo zatytułowane odwołanie. W piśmie tym prosił o przywrócenie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego oraz opisał przebieg swojej pracy zawodowej. Wyjaśnił, że po nabyciu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy utracił prawo do świadczenia przedemerytalnego. Podkreślił że jest osobą chorą i pozostaje w trudnej sytuacji materialnej.
W piśmie z dnia 20 sierpnia 2004 r. Starosta [...] poinformował, że Z. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 1 lipca 2004 r. po utracie renty inwalidzkiej, którą pobierał od dnia 1 marca 2001 r. do 30 czerwca 2004 r. Podał, iż z dokumentów wynika, że skarżący posiada staż pracy wynoszący 39 lat 8 miesięcy, w tym 36 lat 4 miesiące i 9 dni okresów składkowych. Z. K. miał przyznane prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 stycznia 2000 r., z którego zrezygnował od dnia otrzymania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem tj. od 1marca 2000 r. Ponadto w piśmie tym organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) prawo do jego pobierania przysługuje osobie, która zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat i do dnia, w którym ustało prawo do renty ukończyła co najmniej [...] 60 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat, zaś Z. K. powyższego warunku nie spełnia.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1- 3, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.04.2004r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jedn. tekst Dz.U.nr 99 z 2004 r., poz. 1001 ).
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcie bezrobotny oznacza osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie.
W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. / 01.07.2004 r. / Z. K. spełniał powyższe warunki, wobec czego uzasadnionym było przyznanie skarżącemu statusu osoby bezrobotnej.
W myśl przepisów art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 18 m- cy poprzedzających dzień zarejestrowania się, łącznie przez okres co najmniej 365 dni m. in. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy.
W analizowanym okresie 18 m- cy poprzedzających datę rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. tj. od dnia 30.12.2002 r. do dnia 30.06.2004 r. Z. K. przez 549 dni pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Posiadany okres "uprawniający do zasiłku" 549 dni stanowił podstawę do przyznania Z. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Ogólny okres zatrudnienia uprawnia Z. K. do zasiłku w wysokości 120 % zasiłku podstawowego / art. 72 ust. 1-3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /.
Organ odwoławczy stwierdził, iż rozpatrywanie kwestii uprawnień do świadczenia przedemerytalnego wykraczałoby poza zakres orzeczenia organu I instancji, które rozstrzyga wyłącznie sprawę przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Zdaniem organu II instancji sprawa uprawnień do świadczenia przedemerytalnego powinna zostać przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. rozpatrzona odrębnie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. K. podniósł, iż jego sprawa nie została dokładnie rozpatrzona, a pracownicy PUP i ZUS wprowadzili go w błąd. Skarżący, powołując się na decyzję ZUS z dnia [...] o przyznaniu mu renty podał, że w decyzji organu I instancji PUP w Z. Nr [..] błędnie wskazano, iż ZUS przyznał mu rentę od dnia 1 marca 2000 r. , bowiem przyznano mu rentę od dnia 1 marca 2001 r.
Ponadto skarżący podniósł, iż kolejnym błędem jest wskazanie, iż z przyznanego mu od dnia 1 stycznia 2000 r. świadczenia przedemerytalne zrezygnował, bowiem ZUS z urzędu od dnia 1 czerwca 2001 r. wstrzymał mu wypłatę świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zaskarżone decyzje nie odmawiają przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz rozstrzygają o jego prawie do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto wyjaśnił, że błędy, które skarżący zarzuca organowi I instancji nie są zawarte w decyzji organu I instancji, lecz w piśmie z dnia 20.08.2004 r. Natomiast kwestia uprawnień skarżącego do świadczenia przedemerytalnego jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ I instancji i będzie zakończona decyzją, od której skarżący będzie miał prawo złożyć odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, przy czym zadecydowały o tym inne okoliczności niż podniesione w skardze.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie sądu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Treść pisma skarżącego z dnia 18 sierpnia 2004 r. zatytułowanego odwołanie i adresowanego do Wojewody [...] nie dawała podstaw do przyjęcia, iż stanowi ono odwołanie od decyzji Starosty [..] z dnia [...] orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Skarżący nie wnosił o uchylenie powyższej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz prosił o spowodowanie przywrócenia mu prawa do świadczenia przedemerytalnego utraconego z dniem 1 marca 2001 r. powołując się na chorobę i trudną sytuację materialną.
Okoliczność, że pismo to zostało zatytułowane odwołanie i złożone w terminie do wniesienia odwołania nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że stanowi ono odwołanie. Decydujące znaczenie ma bowiem treść pisma, w tym wypadku wskazująca na wystąpienie Z. K. z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości zaś organ, mając na względzie art. 7-9 k.p.a. powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2001 r. II SA/Gd 315/00 (niepublikowany).
Skoro zaś w niniejszej sprawie nie było wniesionego środka odwoławczego, organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i utrzymał w mocy decyzję, która nie została zaskarżona. Fakt ten powoduje ten skutek, że wydana przez Wojewodę [...] decyzja dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (podobnie orzekł NSA w wyroku z dnia 2 czerwca 1999 r. IV SA 868/97 – niepublikowany).
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło