III SA/Łd 1076/15

PostanowienieWSA w Łodzi2016-06-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka stawka wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu powinna zostać zastosowana w przypadku, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a czynności w drugiej instancji (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) miały miejsce po jego wejściu w życie?
Ratio decidendi
Sąd zmienił postanowienie Starszego referendarza sądowego, przyznając adwokatowi wyższe wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną. Rozstrzygnięcie oparto na interpretacji przepisów przejściowych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Sąd uznał, że skoro czynność sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została podjęta po wejściu w życie nowego rozporządzenia, to do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata powinny mieć zastosowanie jego przepisy, a nie przepisy dotychczasowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu adwokata od postanowienia Starszego referendarza sądowego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Adwokatowi przyznano niższą kwotę niż wnioskowana, opierając się na przepisach rozporządzenia z 2002 r. Adwokat zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazując, że powinny być zastosowane przepisy rozporządzenia z 2015 r., gdyż jego wyrok zapadł po wejściu w życie tego rozporządzenia. Sąd rozpoznał sprzeciw, zmieniając postanowienie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Sąd zmienił postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 4 maja 2016r. i przyznał adwokat M. S. kwotę 885,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, nakazując wypłatę tej kwoty z funduszu Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat M. S. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 4 maja 2016r. o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w sprawie ze skarg S. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia (...) nr (...), (...) w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu, od 4,5 do 18% alkoholu i powyżej 18% alkoholu p o s t a n a w i a : zmienić postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 4 maja 2016r. i przyznać adwokat M. S., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. A 6 lok. 15, kwotę 885,60 (osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz nakazać wypłacenie powyższej kwoty adwokat M. S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. B.K. Postanowieniem z 17 grudnia 2015r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 7 stycznia 2016r. do akt sprawy wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. z dnia 30 grudnia 2015r. o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat M. S.. Wyrokiem z 19 lutego 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z (...) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu, od 4,5% do 18% alkoholu i powyżej 18% alkoholu. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 kwietnia 2016r. W dniu 21 kwietnia 2016r. adwokat M. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 4 maja 2016r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi działając na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). oraz na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznał adwokat M. S. kwotę 442,80 zł obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 25 maja 2016r. W dniu 30 maja 2016r. od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.; -§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez ich zastosowanie i przyznanie zaniżonej stawki wynagrodzenia podczas, gdy w niniejszym postępowaniu nie mają zastosowania wskazane przepisy, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi został wydany w dniu 19 lutego 2016r., a zatem winny zostać zastosowane przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r.; -§ 21 ust. 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit. b w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r., podczas gdy wyrok w niniejszej sprawie zapadł w dniu 19 lutego 2016r., a zatem zastosowanie mają wskazane powyżej przepisy, jako akt prawny obecnie obowiązujący. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kwoty 885,60 zł obejmującej podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015r., poz. 658 – dalej: "ustawa zmieniająca"), modyfikująca m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z brzmieniem art. 2 ustawy zmieniającej, w sprawach wszczętych od tej daty, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa, bowiem skarga wniesiona została w dniu 19 września 2015r., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a więc wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy - art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zgodnie z treścią art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016r. Stosownie do treści § 22 powyższego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w pierwszej instancji przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia i zakończona już po jego wejściu w życie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi został wydany w dniu 19 lutego 2016r.). Natomiast pełnomocnik ustanowiony z urzędu po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 7 kwietnia 2016r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która zalicza się do czynności podejmowanych w drugiej instancji została złożona w dniu 21 kwietnia 2016r., czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r., co oznacza, że do rozpoznania przedmiotowego wniosku zastosowanie powinny znaleźć przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie prawidłowa stawka wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 240 zł (tj. 50% stawki minimalnej). Wynagrodzenie to, zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia, podwyższono o wartość podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Sąd uwzględnił ponadto, że w rozpoznawanej sprawie, tj. pod sygn. akt III SA/Łd 1076/15 prowadzone były trzy sprawy połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 78 akt sądowych), co nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. Oznacza to, że w każdej z tych spraw należne byłoby wynagrodzenie dla pełnomocnika. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 250, art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzekł jak w postanowieniu. B.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło