III SA/Łd 1078/14
WyrokWSA w Łodzi2015-02-27
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego pod reklamę została prawidłowo nałożona na skarżącego, który twierdził, że nie jest już właścicielem reklamy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną na skarżącego za samowolne zajęcie pasa drogowego pod reklamę. Skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swojego twierdzenia, że nie jest już właścicielem reklamy, mimo że pierwotnie uzyskał zezwolenie na jej umieszczenie i nie poinformował organu o jej demontażu ani o zbyciu. Bierność strony w postępowaniu administracyjnym uzasadniała obciążenie go karą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P.U. za samowolne zajęcie pasa drogowego pod reklamę. Skarżący twierdził, że nie jest już właścicielem reklamy od września 2013 r. Organy administracji uznały, że reklama znajdowała się w pasie drogowym bez zezwolenia w okresie od marca 2013 r. do marca 2014 r. i nałożyły karę pieniężną na skarżącego, który pierwotnie uzyskał zezwolenie na umieszczenie reklamy. Skarżący kwestionował ustalenia organów, zarzucając im brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustalenie granic pasa drogowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Referent stażysta Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2015 roku sprawy ze skargi P. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie nałożenia na P.U. kary pieniężnej w wysokości 11.260,20 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. (dz. nr 41/22 obręb [...]) o powierzchni 0,98 m² pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy, zainstalowany na elewacji posesji w okresie od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 18 marca 2014 r.
Organ podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że P.U., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A., do dnia do 28 lutego 2013 r. zajmował pas drogowy drogi powiatowej w dz. [...] ul. A. 192 w Ł. o pow. 0,98m² pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy zainstalowany na elewacji posesji przy ul. A. 192 na podstawie zezwolenia udzielonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 7 lutego 2013 r. Nr [...]. Z uwagi na brak złożenia wniosku na kontynuację zajęcia pasa drogowego oraz informacji o demontażu reklamy, w dniu 18 lutego 2014 r. pracownicy Zarządu Dróg i Transportu w Ł. przeprowadzili kontrolę i stwierdzili zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy z napisem "kapselek", zainstalowany na elewacji ww. posesji.
W dniu 18 lutego 2014 r. organ I instancji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia i równocześnie wezwał do zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto poinformowano stronę o konsekwencjach braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla ww. reklamy tj. naliczania kary za każdy dzień aż do czasu jej usunięcia bądź złożenia wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego.
Z uwagi na to, iż strona w wyznaczonym terminie nie złożyła żadnych wyjaśnień ani informacji o demontażu reklamy, jak również wniosku o zajęcie pasa drogowego, w dniu 18 marca 2014 r. dokonana została powtórna kontrola w terenie, w trakcie której stwierdzono, że przedmiotowa reklama pozostaje w pasie drogowym bez stosownego zezwolenia.
W dniu 18 marca 2014 r. została wydana decyzja nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 11.260,20zł, od której strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Decyzją nr [...] z dnia [...] Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zobowiązanie Strony do przedłożenia dowodów potwierdzających fakt zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej w lokalu przy ul. A. 192 i w konsekwencji zmiany właściciela przedmiotowej reklamy.
W dniu 11 czerwca 2014 r. zarządca drogi skierował do P.U. pismo, w którym wnosił cyt. "do wskazania, kto jest obecnie właścicielem wskazanej reklamy oraz kiedy nastąpiła zmiana właściciela wskazanej reklamy oraz kiedy nastąpiła zmiana właściciela wraz z przedstawieniem odpowiednich dowodów na potwierdzenie tych okoliczności w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia". Z akt sprawy wynika, iż strona nie złożyła żadnych wyjaśnień i nie przedstawiła żadnego dowodu.
Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] wydał kolejną decyzję Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11.260,20 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. (dz. nr 41/22 obręb [...]) o powierzchni 0,98 m² pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy, zainstalowany na elewacji posesji w okresie od 1 marca 2013 r. do 18 marca 2014 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji P.U. podniósł, iż nie jest najemcą lokalu przy ul. A. 192 od sierpnia 2013 r. Podkreślił, iż od marca 2013 r. do sierpnia 2013 r. reklama była dwukrotnie demontowana z powodu jej dewastacji i uszkodzeń. Wskazał jednocześnie, że od końca września 2013 r. najemcą w/w lokalu jest B., NIP: [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i zaznaczyło, iż podstawę do rozstrzygania w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - dalej: "u.d.p.". Wskazało, iż zajęcie pasa na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga wystąpienia z wnioskiem do zarządcy drogi celem uzyskania zezwolenia i wydanie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której zarządca nalicza opłatę za zajęcie, ustaloną w sposób określony w ustawie odpowiednio dla danego rodzaju zajęcia (art. 40 ust 1, ust. 3 i 11 u.d.p.). Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zgodnie z ust. 2 art. 40 cyt. ustawy dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Według definicji ustawowej z art. 4 pkt 23 u.d.p. - reklama oznacza nośnik informacji wizualnej w jakiekolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustanowionym przez gminę.
Kolegium podniosło, iż w pasie drogowym zabronione jest dokonywanie czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności zabronione jest lokalizowanie obiektów i urządzeń niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego, a ustawienie innych obiektów stanowi wyjątek od tej zasady (art. 39 ust.1 u.d.p.).
W myśl natomiast art. 40 ust. 12 u.d.p. - za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca wymierza w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, nie jest możliwe legalne zajmowanie pasa drogowego drogi publicznej pod obiekt reklamowy bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Tym samym każdy przypadek zajęcia pasa drogowego w celu zlokalizowania w nim urządzenia lub obiektu niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi publicznej, bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem zezwolenia lub na podstawie zezwolenia, ale z naruszeniem określonych w nim warunków, stanowi podstawę do wymierzenia przez zarządcę drogi kary pieniężnej z tego tytułu. Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 40 ust. 12 u.d.p. sformułowanie: "wymierza (...) karę pieniężną" oznacza, iż organ ma obowiązek wymierzenia kary w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Powód zajęcia jest przy tym obojętny, o ile jest to cel niezwiązany z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem czy ochroną dróg. Opłata za zajęcie pasa drogowego jest pobierana za sam fakt zajęcia, a nie zaczerpanie korzyści z takiego zajęcia i takie wymierzenie kary jest obligatoryjne i niezależne od badania przyczyn niezłożenia wniosku.
Kolegium zaznaczyło, iż w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że odwołujący nie uzyskał zezwolenia zarządcy drogi na umieszczenie w pasie drogowym drogi powiatowej w dz. [...] ulicy A. 192 (dz. o nr ewid. 41/22 obręb [...]) reklamy. Strona nie przedstawia również żadnych dowodów, na poparcie swojego oświadczenia, że nie jest już właścicielem ww. reklamy i poza gołosłownym stwierdzeniem, że nie jest najemcą lokalu przy ul. A. 192 w Ł. nie przedkłada żadnych dowodów, że jakiś inny podmiot jest właścicielem ww. reklamy.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji dawały podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, gdyż nie budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Fakt pozostawania w okresie od dnia 01.03.2013 r. do 18.03.2014 r. przez 383 dni na działce nr 41/22 obręb [...] ulicy A. 192 w Ł. w pasie drogowym drogi Powiatowej w dz. [...] - dwustronnego kasetonu reklamowego, zainstalowanego na elewacji posesji o łącznej pow. 0,98m², co wynika z załączonych zdjęć opatrzonych datami, a także protokołów podpisanych przez dwóch pracowników Zarządu Dróg i Transportu w Ł. jak również z treści pisma z dnia 18.02.2014 r. nr ZDiT-TZ.0802.846.2014, które potwierdzają samowolne zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia ww. reklamy, na nieruchomości przy ul. A. 192 w Ł. opisanej powyżej. Powyższe dowody dawały w ocenie organu podstawę do poczynienia powyższych ustaleń przez Prezydenta Miasta Ł. i w konsekwencji wydania decyzji o nałożeniu kary za samowolne zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia przedmiotowej reklamy.
Kolegium podkreśliło również, że nie budzi jego zastrzeżeń sposób wyliczenia przez Prezydenta Miasta Ł. wysokości kary, gdyż wynika on z iloczynu 383 dni i powierzchni reklamy 0,98m² . A zatem niespornym pozostaje sposób obliczenia kary za umieszczenie bez zezwolenia zarządcy drogi reklamy w pasie drogowym. Kara jest 10 - krotnością opłaty liczonej jako iloczyn powierzchni reklamy w części, w jakiej powierzchnia reklamy wchodzi w przestrzeń pasa drogowego, ilości dni, w jakich umieszczona jest reklama i stawki przyjętej stosowną uchwałą uprawnionego organu (stanowiącej ustaloną kwotę za 1 dzień i za 1 m² reklamy) 0,98 m². Stawka przyjęta do wyliczenia kary określona została w § 1 pkt 3, § 2 uchwały Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 17 października 2012r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urzęd. Woj. [...] nr 2012.3635 z dnia 16.11. 2012).
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. P.U. wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż w jego ocenie decyzja pozostaje sprzeczna z rzeczywistym stanem rzeczy oraz w ogóle nie wskazuje na okoliczności, że sporny kaseton reklamowy znajdował się w świetle pasa drogowego (organy nie ustaliły ani linii brzegowych tego pasa ani wysokości słupa powietrza nad szerokością pasa drogowego). Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Podkreślił, iż wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, podał w toku postępowania administracyjnego, że od końca września 2013 roku nie wynajmował już lokalu przy ul. A. 192 i wskazał dane nowego najemcy tego lokalu tj. B. Sp. z o.o. NIP [...]. Zaznaczył, iż skoro nie władał lokalem to nie mógł również ingerować w to, w jaki sposób nowy najemca reklamuje swój sklep, gdyż nie był już właścicielem reklamy. W jego ocenie, organy nie wykonały żadnych czynności aby ustalić czy jego twierdzenia, że nie władał lokalem i tym samym tablicą reklamową, odpowiadają prawdzie.
Skarżący podniósł nadto, iż w odwołaniu z dnia 30.07.2014 r. podawał, że w czasie od marca 2013 roku do sierpnia 2013 roku tablica reklamowa w ogóle nie znajdowała się przy ul. A. 192 uwagi na jej zdewastowanie. Została ona przeze niego zdemontowana i oddana do naprawy. Po jej zawieszeniu w nocy ponownie została zniszczona i ponownie oddana do renowacji. Pomimo jego wyjaśnień organy przyjęły, że tablica reklamowa pozostawała na miejscu również w okresie jej napraw.
W ocenie skarżącego organy administracji oparły rozstrzygnięcie sprawy na dowolnych ustaleniach, obejmujących to, że sporny kaseton reklamowy o pow. 0,98 m². pozostawał w pasie drogowym przy ul. A. 192 w Ł. Przepis art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Organy nie ustaliły i nie wskazały w uzasadnieniu decyzji, jaki jest konkretnie przebieg linii granicznych bocznych pasa drogowego ul. A., w szczególności obszaru przy numerze 192. Sam fakt pozostawania kasetonu reklamowego przytwierdzonego do elewacji budynku nie decyduje o tym, że jest on położony w pasie drogowym. Okoliczności te nie zostały w toku postępowania wyjaśnione, co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego
Zdaniem strony organy nie ustaliły również granic słupa powietrznego pasa drogowego ul. A. przy numerze 192, a zatem nie wykazały, że kaseton reklamowy pozostawał w świetle pasa drogowego oraz, że zajmował go w sposób utrudniający lub uniemożliwiający realizację celów w postaci prowadzenia, zabezpieczenia i obsługi ruchu lub zarządzania drogą. Organy nie ustaliły na jakiej konkretnie wysokości, przebiegają granice przestrzenne pasa drogowego przy ul. A. 192 przy wskazaniu konkretnych istniejących tam, w czasie objętym karą, urządzeń technicznych bezpośrednio związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z potrzebami zarządzania tego rodzaju drogą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż jest ona zgodna z prawem, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., na podstawie której ustalił karę pieniężną i nałożył ją na stronę skarżącą za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego.
Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) - dalej: u.d.p., zgodnie z którym zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Zasadnie, zatem w ocenie Sądu, organy w sprawie przyjęły, że z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż umieszczenie w pasie drogowym reklamy wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi.
W myśl natomiast art. art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W myśl art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3 (tj. umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam), ustala się jako iloczyn liczby metrów - kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego.
Przepisy ustawy o drogach publicznych regulujące wymierzenie w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia nakładają na zarządcę drogi obowiązek orzeczenia kary pieniężnej, gdy ustalą nielegalne zajęcie, a rozstrzygnięcie decyzji organu ma charakter związany. Oznacza to, iż po stwierdzeniu określonego stanu faktycznego - w tym przypadku zajęcia pasa drogowego pod reklamę bez zezwolenia - organ administracji publicznej nie ma możliwości swobodnego wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, tylko musi zachować się tak jak nakazują mu przepisy prawa - to jest wymierzyć w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty. Nie ma też możliwości miarkowania kary lub jej różnicowania w zależności od indywidualnej sytuacji, lecz musi ją wymierzyć w wysokości wynikającej z przywołanych przepisów prawa.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy i w jakim okresie skarżący zajmował pas drogowy drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. (dz. nr 41/22 obręb [...]) o powierzchni 0,98 m² pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy, zainstalowany na elewacji posesji, bez zezwolenia. W skardze strona zakwestionowała również fakt znajdowania się reklamy w pasie drogowym, gdyż w jej ocenie, organy nie ustaliły i nie wskazały w uzasadnieniu decyzji, jaki jest konkretnie przebieg linii granicznych bocznych pasa drogowego ul. A. w szczególności obszaru przy numerze 192. Zdaniem strony, okoliczność pozostawania kasetonu reklamowego przytwierdzonego do elewacji budynku nie decyduje o tym, że jest on położony w pasie drogowym.
W odniesieniu do zarzutu strony dotyczącego, nieustalenia przez organy w toku niniejszego postępowania, kto faktycznie ponosi odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. (dz. nr 41/22 obręb [...]) o powierzchni 0,98 m² pod reklamę i kto był właścicielem reklamy w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, ponieść należy, iż postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwagi na całkowitą bierność strony, ograniczyło się do oceny posiadanych przez organ dokumentów.
Z akt sprawy wynika, iż P.U. w dniu 7 lutego 2013 r. wystąpił do Zarządu Dróg i Transportu o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia reklamy [...] o pow. 0,98 m² w okresie od dnia 7 do 28 lutego 2013 r. Decyzją z dnia 7 lutego 2013 r. Prezydent Miasta Ł. udzielił skarżącemu wnioskowanego zezwolenia. W decyzji nr [...] organ wskazał, iż reklama - dwustronny kaseton reklamowy o łącznej pow. 0,98 m² zainstalowany jest na elewacji posesji w pasie drogi powiatowej w dz. [...], ul. A. 192. Z powyższej decyzji wynika również, iż cyt.: "w przypadku rezygnacji z dalszego zajmowania terenu poza termin wyznaczony niniejszą decyzją, właściciel reklamy zobowiązany jest do jej usunięcia w ostatnim dniu ważności decyzji, uporządkowania terenu oraz pisemnego zgłoszenia tego faktu zarządcy drogi w terminie 3 dni od daty upływu terminu wyznaczonego niniejszą decyzją w celu dokonania protokolarnego odbioru, a w przypadku wyrażenia woli przedłużenia terminu ważności decyzji właściciel reklamy zobowiązany jest do złożenia wniosku oraz wymaganych dokumentów na 30 dni przed upływem terminu określonego niniejszą decyzją - w sytuacji niedopełnienia powyższego zarządca drogi naliczy opłaty karne z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego w oparciu o art. 40 ust. 12 Ustawy o drogach publicznych z dnia 21.03.1985 r. /Dz. U. Nr 19. poz. 115 z 2007 r. z późniejszymi zmianami /."
Bezspornym jest, iż P.U. nie zastosował się do powyższego pouczenia i nie powiadomił pisemnie zarządcy drogi o fakcie rezygnacji z zajmowania pasa drogowego pod reklamę. Nie wystąpił również z kolejnym wnioskiem o zajęcie pasa drogowego.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż dokonując w dniu 18 lutego 2014 r. kontroli w terenie, pracownicy Zarządu Dróg i Transportu mieli podstawy, aby przyjąć, iż zajęcie pasa drogowego pod reklamę umieszczoną na elewacji posesji przy ul. A. 192 dokonane zostało przez skarżącego, który wcześniej o tę samą reklamę występował z wnioskiem z dnia 7 lutego 2013 r. Do skarżącego zatem zostało skierowane zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego dla umieszczenia reklamy - dwustronnego kasetonu reklamowego o pow. 0,98 m², zainstalowanego na elewacji posesji przy ul. A. 192, tj. dz. nr 41/22 w obrębie [...].
Z akt sprawy wynika, iż skarżący w żaden sposób nie zareagował na powyższe zawiadomienie, chociażby poprzez przekazanie organowi dokumentów, z których wynikałoby bezspornie, że nie jest już właścicielem przedmiotowej reklamy. Dopiero, po doręczeniu mu decyzji z dnia 18 marca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej za samowolne zajecie pasa drogowego, P.U. wskazał w odwołaniu, że nie jest najemcą powierzchni przy ul. A. 192, ani nie jest właścicielem reklamy (dwustronnego kasetonu reklamowego zainstalowanego na elewacji posesji). W odwołaniu z dnia 15 kwietnia 2014 r. skarżący nie podał jednak, komu sprzedał prawa związane z reklamą, ani nie załączył żadnych dokumentów, które potwierdzałyby jego stanowisko.
Wobec takiej treści odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 18 marca 2014 r. i nakazało organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia właściciela reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192 w Ł. Oczywistym jest, że w tej sytuacji to skarżący winien był złożyć stosowne dokumenty i wskazać komu sprzedał prawa dotyczące przedmiotowej reklamy. Jedynie bowiem podmiot, który posadowił nośnik reklamowy, a następnie dokonał jego sprzedaży jeszcze przed zawiadomieniem go o wszczęciu postępowania wobec niego, może zaoferować dowody, podważające stanowisko organu, że to nie on jest właścicielem reklamy.
W ramach ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji wezwał P.U. pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. do wskazania, kto jest obecnie właścicielem reklamy umieszczonej na elewacji posesji przy ul. A. 192 w Ł., od kiedy nastąpiła zmiana właściciela oraz do przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających fakt sprzedaży reklamy.
Do dnia [...] skarżący nie zareagował na wezwanie organu i dlatego w tym dniu Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję nr [...] w sprawie nałożenia na P.U. kary pieniężnej w wysokości 11.260,20 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. (dz. nr 41/22 obręb [...]) o powierzchni 0,98 m² pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy, zainstalowany na elewacji posesji w okresie od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 18 marca 2014 r.
W lakonicznym odwołaniu od powyższej decyzji skarżący ponownie podniósł, iż nie jest najemcą lokalu przy ul. A. 192, gdyż od końca września 2013 r. najemcą tego lokalu jest B. Sp z o.o. Do odwołania strona nie załączyła żadnych dokumentów potwierdzających okoliczność, iż nie jest już właścicielem reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192 w Ł., jak również nie wskazała na rzecz kogo nastąpiło zbycie reklamy. Nie ulega tymczasem wątpliwości, iż nawet jeżeli faktycznie P.U. nie jest już najemcą lokalu przy ul. A. 192 w Ł., wcale nie wyklucza to, iż nadal może być właścicielem reklamy umieszczonej na elewacji budynku.
Wobec tego, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji strona nie podniosła żadnych okoliczności, które poważałyby ustalenia zawarte w tej decyzji i odnoszące się do kwestii własności reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192 w Ł., zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy wskazał w motywach zaskarżonej decyzji, dlaczego uznał, że kara za samowolne zajęcie pasa drogowego winna być nałożona na skarżącego, który własną biernością pozbawiał się możliwości powtórnej weryfikacji ustaleń organu. Przez ponad półroczny okres (od wszczęcia postępowania do wydania decyzji przez Kolegium) skarżący poza skierowaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jednej lakonicznej informacji, iż nie jest już właścicielem reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192 w Ł. (odwołanie z dnia 15 kwietnia 2014 r.) nie przedstawił żadnych dokumentów, które pozwalałyby organom zweryfikować prawdziwość jego twierdzeń, mimo skierowania przez organ I instancji wezwania w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, nie można w takiej sytuacji czynić organom zarzutu, iż w sposób niewystarczający wyjaśniły stan faktyczny niniejszej sprawy. Skoro bezspornym jest, iż to P.U. wystąpił do Zarządu Dróg i Transportu jako właściciel nośnika reklamowego o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia reklamy [...] o pow. 0,98 m² w okresie od dnia 7 do 28 lutego 2013 r., a po zakończeniu tego okresu, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, nie poinformował organu o usunięciu reklamy, jak również w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego pod reklamę nie wskazał podmiotu, któremu sprzedał prawa związane z przedmiotową reklamą, organ miał podstawy, aby karą za samowolne zajęcie pasa drogowego obciążyć skarżącego. Skoro bowiem Prezydent Miasta Ł. przedstawił w decyzji z dnia [...] swoje stanowisko i nałożył karę za zajęcie pasa drogowego pod reklamę bez zezwolenia na skarżącego, to oczywistym jest, że w celu przeciwstawienia się temu stanowisku, strona winna chociażby w odwołaniu od tej decyzji wskazać komu i kiedy sprzedała reklamę oraz przedstawić dokumenty potwierdzające tę okoliczność. Skarżący tego nie uczynił, czym naraził się na konsekwencje, polegające na przyjęciu przez organy obu instancji, iż to skarżący był właścicielem reklamy w okresie od 1 marca 2013 r. do 18 marca 2014 r., co znajduje potwierdzenie w dokumentach będących w dyspozycji organu. Podkreślić należy, iż nawet do skargi do sądu strona nie załączyła dokumentów potwierdzających zbycie reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192 w Ł., co czyni zarzuty w zakresie zmiany właściciela reklamy gołosłownymi.
Ponownie warto podnieść, iż w toku całego postępowania skarżący nie wskazał nowego właściciela reklamy, jedynie w odwołaniu z dnia 30 lipca 2014 r. podniósł, iż nowym najemcą lokalu przy ul. A. 192 w Ł. jest Spółka B., nie załączając przy tym żadnych dokumentów. Jak zaznaczono wyżej, ewentualny fakt rozwiązania przez skarżącego umowy najmu lokalu przy ul. A. 192 w Ł., nie oznacza automatycznie, iż nowy najemca lokalu użytkowego staje się właścicielem reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192. Ponadto, skoro wg. skarżącego nowy najemca lokalu przy ul. A. 192, czyli Spółka B., stała się od końca września 2013 r. również dysponentem reklamy umieszczonej na elewacji budynku, w którym znajduje sie lokal, to nic nie stało na przeszkodzie, aby P.U. przedłożył na tę okoliczność stosowne dokumenty, skoro jak wynika z ogólnie dostępnej internetowej bazy danych KRS, skarżący jest Prezesem Zarządu tej spółki ([...]).
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż organy prawidłowo przyjęły, że kara za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. (dz. nr 41/22 obręb [...]) o powierzchni 0,98 m² pod reklamę - dwustronny kaseton reklamowy, zainstalowany na elewacji posesji w okresie od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 18 marca 2014 r. winna być nałożona na skarżącego, z uwagi na brak dowodów, które podważałyby takie stanowisko. Nie można organom obu instancji zarzucić bierności w zakresie gromadzenia dowodów na poparcie stanowiska strony, iż nie jest właścicielem reklamy umieszczonej na elewacji budynku przy ul. A. 192, gdyż trudno wymagać aby organ dokonywał samodzielnych ustaleń na okoliczność, który podmiot nabył od skarżącego prawa do przedmiotowej reklamy, skoro skarżący nie przejawiał w toku postępowania żadnej aktywności w tym zakresie i nawet nie wskazał danych nabywcy reklamy.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły okres, w jakim reklama znajdowała się bez zezwolenia w pasie drogowym ulicy A., wskazać należy, że ustalenia w tym zakresie organy poczyniły na podstawie przeprowadzonych oględzin, udokumentowanym materiałem fotograficznym i protokołami sporządzanymi przez pracowników, z których wynika jednoznacznie, że po wygaśnięciu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 7 lutego 2013 r. nr [...], którą udzielono skarżącemu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia reklamy [...] o pow. 0,98 m² w okresie od dnia 7 do 28 lutego 2013 r., przedmiotowa reklama nadal znajdowała się na elewacji budynku przy ul. [...] 192. Skarżący zresztą nie negował tego faktu, lecz uważał, że od okresu wskazanego w zaskarżonej decyzji winien być odliczony, czas, w którym dokonano demontażu reklamy z uwagi na jej dewastację. W odwołaniu z dnia 30 lipca 2014 r. P.U. podniósł, iż w okresie od marca do sierpnia 2013 r. reklama była dwukrotnie demontowana z powodu dewastacji i uszkodzeń. Nie wskazał jednak, jakiego konkretnie okresu to dotyczyło, jak również nie przedłożył dowodów, które potwierdzałyby słuszność jego zarzutu. Organy nie miały zatem podstaw, aby uwzględnić podnoszoną przez stronę okoliczność dwukrotnego demontażu reklamy. Zasadą jest, że to strona przedstawia dowody na poparcie okoliczności, z których chce wyciągnąć korzystne dla siebie skutki. Jak zaznaczono wyżej, w toku całego postępowania w przedmiocie zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia skarżący nie przejawiał w zasadzie żadnej aktywności i poza wyjątkowo lakonicznymi odwołaniami, w których podnosił gołosłowne zarzuty, nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie swojego stanowiska. Zdaniem Sądu, organy zasadnie zatem w niniejszej sprawie przyjęły, iż skoro strona, mimo obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 7 lutego 2013 r., nie poinformowała na piśmie właściwego organu o demontażu reklamy po wygaśnięciu zezwolenia nr 40253.3.24.1.2013, ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt dwukrotnego demontażu reklamy z powodu jej dewastacji, przyjąć należy, że przedmiotowy kaseton znajdował się w pasie drogowym bez zezwolenia w okresie od 1 marca 2013 r. do 18 marca 2014 r.
Co do podniesionego dopiero na etapie skargi zarzutu braku należytego wykazania przez organ, że reklama umieszczona na elewacji budynku przy ul. A. 192 znajdowała się faktycznie w pasie drogowym, podnieść trzeba, że skarżący nie negował faktu powieszenia reklamy w pasie drogowym w toku postępowania administracyjnego. O tym, że strona nie miała wątpliwości, iż kaseton reklamowy z napisem "kapselek" umieszczony został w pasie drogowym ulicy A, świadczy m. in. wniosek P.U. z dnia 7 lutego 2013 r., skierowany do Zarządu Dróg i Transportu, o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dla umieszczenia reklamy [...] o pow. 0,98 m² w okresie od dnia 7 do 28 lutego 2013 r. na elewacji budynku przy ul. A. 192. Negowanie zatem tego faktu dopiero na etapie skargi, powoduje, że organy obu instancji nie mają możliwości odniesienia sie do tego zarzutu. Zdaniem Sądu, nie sposób uznać, aby w rozpoznawanej sprawie organy musiały prowadzić jakieś dodatkowe postępowanie wyjaśniające na okoliczność zajęcia pasa drogowego przez skarżącego, skoro bezspornym jest, że dwustronny kaseton reklamowy umieszczony jest elewacji budynku przy ul. A. 192 na wysięgniku, prostopadle do ściany budynku i nad chodnikiem. W takich przypadkach, zdaniem Sądu, nie jest konieczne prowadzenie postępowania dowodowego dla wykazania, czy obiekt umieszczony został w pasie drogowym. Sąd w tej sprawie nie ma bowiem wątpliwości, że na spornym odcinku ulicy A. chodzi o pas drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Stosownie do tego przepisu pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowana jest droga (...). Droga mieści się więc w pasie drogowym, przy czym na terenie zabudowy droga ma charakter ulicy (art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o drogach publicznych), która składa się z jezdni stanowiącej część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów i chodnika, który jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych (art. 4 pkt 5 i 6 ustawy o drogach publicznych). Skoro budynek przy ulicy A. 192 przylega do chodnika, który jest częścią drogi, dzielącą ten budynek od jezdni, to jest oczywiste, że granica pasa drogowego biegnie po fasadzie/elewacji tego budynku, a wszystko co poza tę fasadę/elewację wychodzi w jego przestrzeń nad chodnikiem (i dalej nad jezdnią) należy uznać za umieszczone w pasie drogowym.
W ocenie Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, iż reklama na elewacji budynku przy ul. A. 192 umieszczona została przez skarżącego w pasie drogowym ulicy A. Potwierdzają ten fakt również dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, t.j. raporty i zdjęcia z kontroli, plan sytuacyjny umieszczenia reklamy i wydruk z rejestru gruntów. Wynika z nich, że kaseton reklamowy "kapselek" zawieszony został na elewacji budynku przy ul. A. 192, prostopadle do osi jezdni, nad chodnikiem. Zgodnie z wydrukiem z rejestru gruntów, jest to pas drogowy drogi powiatowej w dzielnicy [...], ul. A. 192 w Ł. działka nr 41/22 obręb [...]. Reklama umieszczona została zatem bezspornie w pasie drogowym ulicy A., czego zresztą skarżący nie kwestionował w toku postępowania administracyjnego.
Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, ze organy obu instancji szczegółowo i wnikliwie rozpoznały całokształt sprawy dotyczącej zajęcia pasa drogowego na cele reklamowe przez umieszczenie kasetonu reklamowego na elewacji budynku, skutkiem czego było nałożenie na stronę skarżącą kary w wysokości, wynikającej z zapisów ustawy o drogach publicznych i uchwały Nr L/1028/12 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 17 października 2012r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skargi okazały się zatem bezzasadne, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami uzasadniającymi jej uchylenie.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło