III SA/Łd 108/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-04-01
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę dochody i wydatki strony?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący w sprawach ze stosunków służbowych nie ponosi kosztów sądowych zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata został odmówiony, ponieważ dochody strony (10.431 zł miesięcznie) wraz z majątkiem pozwalają na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący S.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej w przedmiocie inwalidztwa. Skarżący wykazał wysokie miesięczne dochody małżonków (10.431 zł) oraz znaczące wydatki związane z leczeniem, utrzymaniem mieszkania dla córek i opieką nad matką. Mimo tych wydatków, sąd uznał, że strona jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.B. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą postanawia umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. U.K.
III SA/Łd 108/14
Uzasadnienie
W związku ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł.
w przedmiocie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą S.B. wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, ma na utrzymaniu dwie studiujące córki. Łączne dochody małżonków to kwota 10.431 zł miesięcznie. Małżonkowie posiadają dom o powierzchni 130 mkw. Skarżący nie zadeklarował posiadania żadnych innych wartościowych przedmiotów, oszczędności ani papierów wartościowych. Strona oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym. W uzasadnieniu skarżący podał, że jest rencistą, z powodu wielu schorzeń wydaje na leki ok. 500 zł miesięcznie. Strona ponosi wysokie koszty ogrzewania domu (ok. 1200 zł miesięcznie), pomaga finansowo córkom, wynajmując im mieszkanie w innym mieście (1500 zł miesięcznie) oraz matce, której opłaca opiekunkę (800 zł miesięcznie). Skarżący stwierdził, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata bez znacznego uszczerbku w budżecie domowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżący w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Jak zatem już zostało skarżącemu wyjaśnione w uzasadnieniu postanowienia Referendarza sądowego z dnia 13 lutego 2014 r. udział skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie wiąże się z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Skutkiem powyższego postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego dotyczącego ustanowienia pełnomocnika, to należy uznać, iż w tym zakresie żądanie strony nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione przez stronę informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżący wraz z żoną osiągają dochody w kwocie 10.431 zł miesięcznie. Powyższa kwota w zestawieniu z zadeklarowanymi wydatkami (koszty leczenia, utrzymania mieszkania córek, opieki dla matki i – sezonowo – ogrzewania) dają podstawy do twierdzenia, że strona jest w stanie wygospodarować środki finansowe na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 kwietnia 2013 r., II FZ 199/13 prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, nie można natomiast, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Mając na uwadze powyższe uprawnione jest twierdzenie, że strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d), art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło