III SA/Łd 1081/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę. III SA/Łd 1081/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na postawie art. 162 § 1, § 2, art. 163 § 2, art. 216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – dalej: o.p., Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r., nr [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. orzekł o wymierzeniu M. C. kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gry poza kasynem, na automatach APEX MULTI MAGIC nr [...] oraz SYMULATOR SUPER MAGIC bez numeru. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 19 maja 2015 r., w trybie zastępczym , na podstawie art. 150 § 2 o.p. Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2015 r. M. C. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Wskazując na zasadność wniosku skarżący podniósł, iż w nie mógł podjąć adresowanej do niego przysyłki bowiem w tym okresie przebywał poza terytorium kraju. Na początku maja 2015 r. wyjechał wraz córką do Niemiec w celu uczestniczenia w uroczystości rodzinnej, która odbyła się w dniu 31 maja 2015 r. Na dowód powyższego przedstawił kopię zaproszenia oraz kopię okolicznościowej fotografii z uroczystości. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi V Wydział Karny z dnia 25 marca 2014 r., [...] został ukarany karą grzywny w wysokości 13 stawek dziennych po 55 zł każda. W związku z powyższym był przekonany, że sprawa z automatami została zakończona. Podniesione okoliczności w ocenie skarżącego uprawdopodobniają, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r. było niezawinione. Oświadczył także, że o wydaniu decyzji organu I instancji, jak i o treści tej decyzji dowiedział się w dniu 3 sierpnia 2015 r. Jednocześnie z wniesieniem przedmiotowego wniosku skarżący dokonał uchybionej czynności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ celny powołał treść art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z którym do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dalej, organ powołując przepis art. 162 § 1 o.p. wskazał, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 o.p.). W ocenie organu w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący uchybił 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego w/w decyzja została doręczona stronie w dniu 19 maja 2015 r. w trybie zastępczym , określonym w art. 150 § 2 o.p. Natomiast odwołanie od decyzji zostało wniesione w dniu 7 sierpnia 2015 r. Dokonując oceny spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu organ celny stwierdził, iż strona wniosła przedmiotowy wniosek w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dokonała jednocześnie uchybionej czynności. Nie uprawdopodobniła natomiast, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych organ celny wskazał, iż kryterium braku winy, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p., jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu uzasadniają zatem wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. W ocenie organu powołane przez stronę okoliczności przebywania poza granicami kraju, jak również przekonanie skarżącego, co do zakończenia sprawy związanej z automatami nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do argumentacji strony organ celny stwierdził, iż nie wykazał aby wyjazd do Niemiec był zdarzeniem nagłym, niespodziewanym, a tym samym uniemożliwiającym podjęcie czynności procesowych. Wręcz przeciwnie, wyjazd ten był wyjazdem planowanym przez stronę i nie można mu przypisać charakteru losowego. Planując dłuższy wyjazd poza granice kraju skarżący winien ustanowić pełnomocnika do spraw doręczeń. Zaniechanie powyższego świadczy, że strona nie zadbała właściwie o swoje interesy. Natomiast, co do przekonania skarżącego, że sprawa automatów została zakończona, z uwagi na wydanie przez sąd karny wyroku z dnia 25 marca 2014 r. , [...] organ celny wskazał, że strona miała pełną świadomość o toczącym się w stosunku do jej osoby postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automatach poza kasynem gry. O powyższym świadczy to, że strona osobiście odbierała korespondencje w sprawie, w tym postanowienie o wszczęciu postępowania oraz postanowienie o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia, przed wydaniem decyzji, co do zgromadzonego materiału dowodowego. Tym samym w ocenie organu strona mogła się spodziewać wydania w najbliższym czasie decyzji kończącej to postępowanie. Ponadto organ celny wskazał, że zakończona wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 marca 2015 r. sprawa karna była odrębną od postępowania prowadzonego przez organy celne dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automatach poza kasynem gry. Sprawy te mają odrębny, niezależny od siebie charakter. Kara wymierzana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych nie jest odpowiedzialnością opartą na zasadzie winy. Jest ona stosowana automatycznie, z mocy ustawy, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 89 powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze organ administracji publicznej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. M. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przywrócenie terminu wedle tego przepisu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona nie dokonała danej czynności z uwagi na nagłe i nieprzewidziane przez nią zdarzenie, podczas gdy przepis ten nie uzależnia przywrócenia terminu od zaistnienia tego typu zdarzenia, lecz od braku winy w jego uchybieniu, co w konsekwencji spowodowało niezasadną odmowę przywrócenia terminu. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego przedstawiła uregulowaną w art. 162 o.p. instytucję przywrócenia terminu, jak również ponowiła argumentację zawartą we wniosku strony z dnia 7 sierpnia 2015 r., co do okoliczności uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 28 kwietnia 2015 r. (wyjazd do Niemiec, subiektywne przekonanie skarżącego o zakończeniu sprawy automatów), które to okoliczności, zdaniem pełnomocnika w sposób wystraczający uprawdopodobniały brak winy strony w uchybieniu terminu. W ocenie pełnomocnika skarżącego organ celny skupił się wyłącznie na podstawach niewynikających z art. 162 o.p. , albowiem przepis ten nie uzależnia przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej od zaistnienia nagłego i nieprzewidzianego zdarzenia, lecz od okoliczności faktycznych uprawdopodobniających, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniosła argumentację co do naruszenia przez organ przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2015 r. o grach hazardowych, a w szczególności art. 2 ust. 3, art. 6, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Podkreśliła nadto, że Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. nie przesłuchał skarżącego przed wydaniem decyzji z dnia [...] r., przez co uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w zakresie stawianych mu zarzutów podatkowych, co bez wątpienia wyjaśniłoby całą sprawę. Wskazała także na trudną sytuację majątkową i rodzinną strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r., nr [...] wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r., nr [...] Podstawę prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – dalej: o.p. Zgodnie z treścią art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 126 § 2 o.p.). Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w Ł. prawidłowo uznał, że spełnione zostały trzy, spośród czterech w/w przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mianowicie skarżący uchybił 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II z dnia [...] r., w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia o przywrócenie uchybionego terminu oraz dokonał uchybionej czynności, tj. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Skarżący nie spełnił natomiast czwartej przesłanki, tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy stanowi zasadniczą przesłankę przywrócenia uchybionego terminu. Oceniając brak winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy; o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniały braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Za okoliczność taką nie mogła być uznana podniesiona argumentacja, co do konieczności wyjazdu poza granice kraju w związku z uczestnictwem w uroczystościach rodzinnych. Jak słusznie wskazał organ administracji rozpatrujący przedmiotowy wniosek, wyjazd ten nie był wyjazdem nagłym. Wyjazd ten był wyjazdem planowanym, na co wskazuje załączone do wniosku zaproszenie, jak również fakt, że skarżący wraz z córką wyjechał do Niemiec, już na początku maja, w sytuacji gdy uroczystości rodzinne odbywały się w dniu 31 maja 2015 r. Planując wyjazd skarżący, mając świadomość toczącego się postępowania podatkowego, winien w celu prawidłowego zabezpieczenia własnych interesów, ustanowić pełnomocnika do doręczeń. W ocenie Sądu również podniesiona przez skarżącego okoliczność pozostawania w błędnym przekonaniu zakończenia postępowania w "sprawie automatów" również nie stanowi okoliczność uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, jak również z dnia 14 kwietnia 2015 r. o zakreśleniu 7 dniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, których to postanowienia zostały doręczone skarżącemu osobiście, świadczą w ocenie Sądu, że skarżący był świadomy toczącego się w tej sprawie postępowania. Okoliczność, że skarżący nie posiada zawodowo wiedzy prawniczej, nie zwalniała strony od należytej dbałości o własne interesy. Jeżeli strona nie rozumiała treści doręczonych jej pism mogła udać się do organu administracji w celu wyjaśnienia sprawy, bądź też skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych względów podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 1 o.p. uznać należało za chybiony. Za nietrafną uznać także należało stawiane w uzasadnieniu skargi kolejne zarzuty, co do naruszenia przepisów wskazanych przez pełnomocnika skarżącego ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz przepisów Konstytucji RP. Przedmiotem niniejszej skargi jest bowiem postanowienie wydane w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrując wniosek organ celny dokonał oceny spełnienia przez stronę przesłanek przywrócenia uchybionego terminu. Nie rozpatrywał natomiast merytoryczne wniesionego odwołania. Tym samym nie mógł dopuścić się naruszeń, wskazanych przez pełnomocnika skarżącego w powyższym zakresie. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również argumentacja pełnomocnika, co do trudnej sytuacji życiowej i majątkowej strony skarżącej. Okoliczności te nie są bowiem brane pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. e.o.