III SA/Łd 1104/04

Dnia 28 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Asesor Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005 roku sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami 1. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w punkcie 2, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III SA/Łd 1104/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. po ponownym rozpatrzeniu sprawy D. Ł. dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz wniosku Z. Ł. działającej jako pełnomocnik D. Ł. o zawieszenie postępowania w sprawie po pierwsze: odmówił zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia D. Ł. uprawnień do kierowania pojazdami wynikających z prawa jazdy kat. B do czasu jego powrotu do kraju oraz po drugie: cofnął D. Ł. uprawnienia do kierowania pojazdami wynikające z prawa jazdy kat. B Nr /.../ wydane w dniu [...] przez UMŁ. Jako podstawę prawną orzeczenia organ wskazał art. 97 § 1, 98,104 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515 ze zm. ). Organ I instancji ustalił, że w dniu 15 maja 2002 r Komenda Miejska Policji w Ł. nadesłała do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami skierowanie na badania lekarskie z dnia 6 maja 2002 r. D. Ł. w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. W dniu 11 czerwca 2002 r. do organu wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł. o zatrzymaniu D. Ł. prawa jazdy z dniem 17 kwietnia 2002 r., do którego załączono ten dokument. Pismem z dnia 28 kwietnia 2004 r. organ administracji wezwał stronę do doręczenia, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, orzeczenia lekarskiego wydanego przez Przychodnię Konsultacyjno- Diagnostyczną WOMP w Ł. , pouczając, że niedoręczenie wskazanego orzeczenia lekarskiego spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. W dniu 10 maja 2004 r. wpłynął wniosek Z. Ł. o zawieszenie postępowania do czasu powrotu syna do Polski. Pismem z dnia 18 maja 2004 r. Prokuratura Rejonowa Ł. poinformowała, że D. Ł. jest oskarżony o popełnienie czynu z art. 178 a § 1 k.k., a sprawa w Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. ( [...]) została zawieszona z uwagi na ukrywanie się oskarżonego, który jest poszukiwany listem gończym. W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, że nie jest celowe ustalenie daty powrotu do kraju oraz miejsca pobytu D. Ł., skoro jego pełnomocnik – Z. Ł. stwierdziła, że nie jest jej znane miejsce pobytu syna. W ocenie organu administracji nie było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie z urzędu , gdyż nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 97 § 1 k.p.a. Nie zaistniały też przesłanki do fakultatywnego zawieszenia postępowania ( art. 98 k.p.a.), gdyż postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie, a następnie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. Uznając, że nie ma możliwości zawieszenia postępowania w sprawie, Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym cofnął D. Ł. uprawnienia do kierowania pojazdami wynikające z prawa jazdy kat. B skoro nie wywiązał się on z nałożonego obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu W odwołaniu pełnomocnik D. Ł. – Z. Ł. wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji i zawieszenie postępowania do czasu ustalenia przez Urząd miejsca pobytu D. Ł. i doręczenia mu decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia badań lekarskich, celem umożliwienia wywiązania się z obowiązku przeprowadzenia takich badań. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa przez brak zawieszenia postępowania w sytuacji gdy miejsce pobytu D. Ł. nie jest znane i przez to uniemożliwienie mu wykonania badań lekarskich. Podniosła, że fakt, iż nie jest jej znane miejsce pobytu jej syna D. Ł. nie oznacza , że miejsca tego nie można ustalić. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany do prawidłowego doręczenia osobie decyzji, nakładającej na nią określony obowiązek , w tym przypadku decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia badań. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami , zawarte w punkcie 1 decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Następnie zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji cofającą D. Ł. uprawnienie do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja o cofnięciu prawa jazdy jest konsekwencją niewykonania przez D. Ł. decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Organ podkreślił, że o skutkach niewykonania decyzji strona została pouczona w wezwaniu do doręczenia orzeczenia lekarskiego z dnia 28 kwietnia 2004 r. Podał, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym – starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 . Ponieważ strona nie poddała się badaniu lekarskiemu, organ I instancji obowiązany był wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO podniosło, że wezwanie organu I instancji z dnia 28.04.2004 r. do doręczenia orzeczenia lekarskiego, a wcześniej skierowanie na badania lekarskie odebrała pełnomocnik strony – Z. Ł.. Zgodnie zaś z art. 40 § 2 k.p.a. – jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika , pisma doręcza się pełnomocnikowi. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik D. Ł. – Z. Ł. wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 78 § 1pkt 4 k.p.a., art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a ) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym i art. 122 ust. 1 pkt 3 lit b) tej ustawy. Zdaniem skarżącej, brak zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. spowodował bezprawne cofnięcie D. Ł. prawa jazdy W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zaznaczyć należy, że SKO w dniu 17 października 2004 r. wydało odrębne postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Postanowienie to stanowi przedmiot zaskarżenia w sprawie III S.A./Łd 1103/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu skargę należało uwzględnić. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ), podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie skargę należało uwzględnić, gdyż w ocenie Sądu, w sprawie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarówno organ I jak i II nie wyjaśniły bowiem w sposób dostateczny podstawowej okoliczności tj. czy “Skierowanie na badanie lekarskie" wydane przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Ł. z dnia 6 maja 2002 r. zostało doręczone D. Ł., czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podstawą prawną wydania skierowania na badanie lekarskie D. Ł. był art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz wydane na podstawie art. 123 ust. 2 tej ustawy rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 października 1999 r ( Dz. U. Nr 88, poz. 994), które obecnie już nie obowiązuje ( zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami – Dz. U. Nr poz. 15). Art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: a/ uczestniczy w wypadku drogowym, w którym jest zabity lub ranny, b/ kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. W myśl § 2 ust 1 i 2 wskazanego wyżej rozporządzenia z 1999 r kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy, skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy policji w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy. W skierowaniu określa się termin, w którym badanie powinno zostać wykonane, nie dłuższy niż 30 dni. W przedmiotowej sprawie z załączonych akt administracyjnych wynika, że Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KMP w Ł. w dniu 6 maja 2002 r zarządził skierowanie D. Ł. na badania lekarskie w terminie 30 dni. Informację o tym przekazał do wiadomości Wydziału Komunikacji UMŁ ,a wpłynęła ona w dniu 15 maja 2002 r ( k –5 akt administracyjnych). Z akt tych nie wynika natomiast aby skierowanie to zostało doręczone D. Ł.. Zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzenie, że skierowanie na badania lekarskie odebrała pełnomocnik strony Z. Ł. nie znajduje żadnego potwierdzenia w załączonych do akt dokumentach. Ponadto w dacie przesłania skierowania na badania lekarskie tj. w maju 2002 r. Z. Ł. nie była jeszcze pełnomocnikiem syna. Pełnomocnictwo załączone przez Z. Ł. do składanego w postępowaniu administracyjnym odwołania udzielone zostało przez D. Ł. dopiero w dniu 12 grudnia 2002 r. Od tego zaś, czy skierowanie na badania lekarskie zostało doręczone skarżącemu zależy ocena, czy rozpoczął bieg 30 dniowy termin do wykonania obowiązku nałożonego w tym skierowaniu. Dopiero niewykonanie w wyznaczonym terminie przez D. Ł. dyspozycji zawartej w skierowaniu mogło stać się podstawą do wszczęcia przez organ administracji z urzędu kolejnego postępowania – o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Ustalenie, że D. Ł. nakazu nie wykonał jest możliwe dopiero po ustaleniu, że skierowanie zostało mu doręczone. Skuteczne doręczenie stronie skierowania wydanego przez komendanta powiatowego policji, jest bowiem warunkiem uznania, że zaistniała, po bezskutecznym upływie 30 dni, podstawa do wszczęcia przez organ administracji postępowania w przedmiocie cofnięcia D. Ł. uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 b) ustawy. Okoliczność ta musi być wyjaśniona przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wiadomo czy była podstawa do wszczęcia postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm. ) ocena legalności zaskarżonej decyzji byłaby , zdaniem Sądu, przedwczesna. Wskazać także należy, że zdaniem Sądu, w przypadku złożenia przez stronę wniosku o zawieszenie postępowania , organ administracji, o ile nie uwzględnił tego wniosku, winien wstrzymać się z wydaniem decyzji do chwili, gdy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania stanie się ostateczne. Zgodnie bowiem z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, służy stronie zażalenie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu Uchwały Składu Siedmiu Sędziów z dnia 22 maja 2000 r OPS 4/2000 ( ONSA 2000/4 poz. 137 ) z przepisu art. 101 § 3 k.p.a. nie wynika by ustawodawca ograniczał tu prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania./.../ Skoro zatem w przepisie tym nie ma żadnych ograniczeń co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom przysługuje zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania. Ochrona praw procesowych strony wymaga zaś, zgodnie z wolą ustawodawcy, aby kwestia odmowy zawieszenia postępowania poddana była kontroli instancyjnej jeszcze przed wydaniem merytorycznej decyzji przez organ I instancji. Ponadto, w ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, o ile tylko zaistniała podstawa do jego wszczęcia, okoliczność, że strona jest nieobecna i nie jest znane jej miejsce pobytu ( np. tak jak niniejszej sprawie ukrywa się przed wymiarem sprawiedliwości po spowodowaniu wypadku) nie uniemożliwia prowadzenia i zakończenia postępowania. Strona może być w takim postępowaniu reprezentowana przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika albo organ administracji może w trybie art. 34 k.p.a. wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.