III SA/Łd 1108/12
WyrokWSA w Łodzi2013-03-01
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wymagalne przed 1 stycznia 2003 r., uległy przedawnieniu, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony w trakcie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2003 r., nie uległy przedawnieniu, jeśli nie przedawniły się do 31 grudnia 2002 r. W takich przypadkach stosuje się dziesięcioletni termin przedawnienia, a bieg tego terminu zostaje zawieszony od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego do jego zakończenia. Skoro postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, a należności nie przedawniły się, odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego była uzasadniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1995 r. do 2001 r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania, podnosząc zarzut przedawnienia należności. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę E. D.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 roku sprawy ze skargi E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] wydane w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do E. D. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2004 r. o nr od [...] do [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2004 r. o nr od [...] do [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] marca 2004 r. oraz w [...] kwietnia 2004 r. wystawił na E. D. tytuły wykonawcze nr od [...] do [...] oraz nr od [...] do [...] obejmujące zaległości w/w z tytułu 1) składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 1995 r. do czerwca 1997 r.; od września 1998 r. do grudnia 1998 r.; od stycznia 1999 r. do kwietnia 1998 r.; za czerwiec 1999 r.; od września 1999 r. do grudnia 1999 r.; od stycznia 2000 r. do maja 2000 r.; od września 2000 r. do listopada 2000 r.,; od stycznia 2001 r. do maja 2001 r.; 2) składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 1999 r. do grudnia 1999 r.; od stycznia 2000 r. do maja 2000 r.; od września 2000 r. do listopada 2000 r.; od stycznia 2001 r. do maja 2001 r.; 3) składek na Fundusz Pracy i gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 1999 r. do kwietnia 1999 r.; od października 1999 r. do grudnia 1999 r.; od stycznia 2001 r. do maja 2001 r.; od września 2000 r. do listopada 2000 r.; od stycznia 2001 r. do maja 2001 r.
Zawiadomieniem z dnia 18 październik 2007 r. nr [...] obejmującym należności wynikające z w/w tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą zobowiązanej – A Sklep Ogólnospożywczy. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanej i pracodawcy.
Zawiadomieniem z dnia 15 maja 2009 r., nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym dłużnika. Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 19 maja 2009 r.
Pismem z dnia 31 grudnia 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 1995 r. do czerwca 1997 r. z uwagi na ich wygaśnięcie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wskazane w piśmie z dnia 31 grudnia 2009 r.
Zawiadomieniem z dnia 8 stycznia 2010 r. , nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego w postaci wynagrodzenia u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą zobowiązanej – B Sp. z o.o. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi.
Kolejnym zawiadomieniem z dnia 5 lipca 2010 r., nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym zobowiązanej. Zawiadomienie doręczono dłużnikowi w dniu 15 lipca 2010 r.
W dniu 28 lipca 2010 r. pełnomocnik E. D. – doradca podatkowy J. A. T. wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...] do [...]; [...] do [...]; [...] do [...], na podstawie art. 59 § 1pkt 2, pkt 7 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wskazano, że wszystkie dochodzone w/w tytułami należności powstały w okresie sierpnia 1995 do maja 2001 r. Powyższe oznacza, że od terminu ich płatności minęło 10 lat i nie można ich dochodzić, niezależnie od czynności podjętych przez organy. Ponadto zadłużenie za okres od września 1998 r. do maja 2001 r. zostało określone decyzjami ostatecznymi ZUS z dnia [...] lutego 2010 r., a zatem można domniemywać, że uprzednio wystawione tytuły wykonawcze dotyczyły zobowiązań, które nie zostały określone w sposób zgodny z prawem. Ponadto decyzje te pomimo, że są ostateczne nie wywołują żadnych skutków prawnych bowiem zostały doręczone po upływie terminu przedawnienia.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustosunkowując się do wniosku pełnomocnika zobowiązanej wskazał, że wierzytelności za okres od sierpnia 1995 do czerwca 1997 r. nie są wymagalne z uwagi na upływ czasu, w którym mogły być dochodzone. Natomiast co do pozostałych należności wskazanych we wniosku z uwagi na wszczęcie postępowania egzekucyjnego doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Stąd dochodzone należności nadal są wymagalne.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-B. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wskutek rozpatrzenia wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-B. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-B. postanowieniem z dnia [...], nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku pełnomocnika skarżącej w części dotyczącej żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2004 r. o nr [...] do [...].
Natomiast postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w pozostałym zakresie wniosku, tj. postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2009 r. o nr od [...] do [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2004 r. o nr od [...] do [...].
W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] pełnomocnik E. D. zarzucił naruszenie art. 59 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 7, pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności zarzucił przedawnienie należności. Uzasadniając pełnomocnik skarżącej ponowił argumentację przedstawioną we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpatrzenia zażalenia.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołując treść przepisu art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy wskazał, na przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącej organ wskazał, że ustawą z dnia 18 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw ustawodawca znowelizował brzmienie przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie ze znowelizowaną treścią przepisu należności z tytułu składek ulegaj przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dni, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Przepis art. 24 ust. 5b stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postepowania egzekucyjnego. Zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych do należności nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. stosuje się nie tylko wydłużony termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg terminu, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia.
W przedmiotowej sprawie zobowiązania E. D. powstały przed dniem wejścia w życie nowelizacji, tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r. i przed tą datą nie uległy przedawnieniu. Tym samym ma do nich zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia. Bieg tego terminu został zawieszony w dniu 26 października 2007 r. gdyż w tym dniu doręczono E. D. odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności. W związku z czym organ odwoławczy uznał, że nie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek. Nie miały także miejsca okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego określone w art.59 § 1 pkt.7 i 10 u.p.e.a.
W ocenie organu odwoławczego fakt wydania decyzji określających składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w innej wysokości niż wynikająca ze złożonych przez E. D. deklaracji nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne prowadzone przed wprowadzeniem tych rozstrzygnięć do obrotu prawnego. Tytuły wykonawcze z dnia [...] marca 2004 r. o numerach od [...] do [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2004 r. o numerach od [...] do [...] zostały bowiem wystawione na podstawie deklaracji. Doręczenie stronie decyzji określającej inną wysokość zobowiązania ma ten skutek, że powoduje konieczność dokonania przez wierzyciela aktualizacji tytułów wykonawczych, w sposób określony w § 9 ust. 1 b.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, póz. 1541 ze zm.). Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Na wymienione postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła E. D. zarzucając naruszenie przepisu art.59 § 1 pkt.2,3, 7 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.) w związku z art.24 ust.4 i art.83 ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 11 z 2007r. poz.74 z późn. zm.).
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że należności z tytułu składek uległy przedawnieniu gdyż termin ten wynosi 5 lat przy czym składek nie można jednak dochodzić jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Wprawdzie od 1 stycznia 2003r. przedłużono termin przedawnienia do 10 lat lecz wobec braku przepisów przejściowych termin ten nie dotyczy składek wymagalnych przed 1 stycznia 2003r. gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady lex retro non agit. W przypadku skarżącej nastąpiło zatem przedawnienie należności z tytułu składek i postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone. Nadto ZUS w dniu [...] wydal dwie decyzje określające należności z tytułu składek a więc czynności ZUS podjęte przed data wydania tych decyzji były niezgodne z prawem. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. z 2012r. poz.270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 229 z 2005r. poz. 1954 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art.59 § 1 wymienionej ustawy postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Jak wynika z treści wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2010r. wnosiła ona o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie 87 tytułów wykonawczych a mianowicie:
- 28 tytułów z dnia [...] marca 2004r. o numerach od [...] do [...]
- 59 tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2004r. o numerach od [...] do [...].
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły o numerach od [...] do [...]. Do rozpoznania pozostał zatem wniosek o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie 63 tytułów o numerach od [...] do [...] i od numeru [...] do [...]. Tytuły te dotyczą należności z tytułu składek:
- na ubezpieczenie społeczne za okres od września 1998r. do grudnia 1998r.
- na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 1999r. do maja 2001r.
- na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia 1999r. do maja 2001r.
Organy administracji słusznie uznały, że nie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek objętych 63-a tytułami wykonawczymi.
Należy zaznaczyć, iż do składek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych mają zastosowanie terminy przedawnienia odnoszące się do składek na ubezpieczenie społeczne.
Należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne dotyczą okresu od października 1999r. do maja 2001r. Stały się one wymagalne w okresie obowiązywania ustawy z 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28 poz.153 z późn. zm.), która w art.28 ust.2 stanowiła, że składki przedawniają się z upływem 5 lat od dnia w którym stały się wymagalne. Następnie obowiązująca ustawa z 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45 poz. 391 z późn. zm.) w art.32 ust.2 oraz obecnie obowiązująca ustawa z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 164 z 2008r. poz. 1027 z późn. zm.) w art.93 ust.2 stanowią, że składki ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Odnośnie składek na Fundusz Pracy to ma do nich również zastosowanie termin przedawnienia odnoszący się do składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to z treści art.56 ust.1 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. nr 58 z 2003r. poz. 514 z późn. zm.) oraz art.107 ust.1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99 poz.1001 z późn. zm.).
Także do składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ma zastosowanie termin przedawnienia przewidziany dla składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to z treści art.19 ust.2 ustawy z 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 9 z 2002r. poz. 85 z późn. zm.) i z art.30 ust.2 ustawy z 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158 poz.1121 z późn. zm.).
Jeżeli chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne za okres od września 1998r. do października 1998r. to stały się one wymagalne w okresie obowiązywania ustawy z 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 z 2009r. poz.1585 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.35 ust.3 tej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna.
Odnośnie pozostałych składek na ubezpieczenie społeczne oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych to stały się one wygalane w okresie obowiązywania ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137 poz.887 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.24 ust.4 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
W myśl art.24 ust.4 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d.
W myśl zaś art.24 ust.5 b.) ustawy z 13 października 1998r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Analiza zmian art.24 ust.4 wskazuje, że z dniem 1 stycznia 2003r. wydłużono termin przedawnienia składek z 5 do 10 lat. W związku z czym powstał problem czy wydłużony termin przedawnienia dotyczy także składek wymagalnych przed dniem 1 stycznia 2003r. Kwestia ta została już rozstrzygnięta w orzecznictwie sądowym. Uznano, że dziesięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie do składek wymagalnych przed 1 stycznia 2003r. o ile nie uległy one przedawnieniu do dnia 31 grudnia 2002r. Do należności tych stosuje się także nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg dziesięcioletniego terminu przedawnienia to jest jego przerwanie o zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w spr. II GSK 1102/08 z 30 sierpnia 2008r. – Lex nr 552737 i w spr. II GSK 72/09 z 30 września 2009r. – Lex nr 597062 oraz Sąd Najwyższy w uchwałach w spr. II UZP 5/08 z 2 lipca 2008r. (Biuletyn SN nr 7 poz.16) oraz w spr. I UZP 4/08 z 8 lipca 2008r. (Biuletyn SN nr 7 poz.17). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie należności skarżącej nie uległy przedawnieniu do dnia 31 grudnia 2002r. Ma zatem do nich zastosowanie dziesięcioletni termin przedawnienia. Bieg tego terminu został zawieszony w dniu 26 października 2007r., zgodnie z treścią art.24 ust.5b.) ustawy z 13 października 1998r. Tego dnia doręczono bowiem E. D. odpisy wszystkich tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności. Była to więc pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Do chwili obecnej postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Prowadzi to do wniosku, że należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.
Z dniem 1 stycznia 2012r. ponownie zmieniono art.24 ust,4 ustawy z 13 października 1998r. na podstawie ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232 poz. 1378). Wymieniony przepis otrzymał następujące brzmienie: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
W myśl art.27 ust.1 ustawy z 16 września 2011r. do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.
Zgodnie zaś z treścią art.27 ust.2 wymienionej ustawy jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Analiza treści art.27 ustawy z 16 września 2011r. wskazuje, że bieg pięcioletniego terminu przedawnienia rozpoczyna się w dniu 1 stycznia 2012r. chyba, że przedawnienie nastąpiłoby wcześniej na podstawie dotychczasowych przepisów. W przypadku skarżącej do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek ani na podstawie dotychczasowych ani nowych przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2012r.
Nie została również spełniona przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art.59 § 1 pkt.7 ustawy z 17 czerwca 1966r. Odnosząc się do kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej należy podnieść, że obowiązki objęte tytułami wykonawczymi podlegają egzekucji administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 § 5 u.p.e.a. egzekucji podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw w tym również na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżącej w dniach 6 lutego 2004r. i 23 lutego 2004r. doręczono także upomnienia wzywające do zapłaty należności z tytułu składek.
Nie została także spełniona przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w art.59 § 1 pkt.10 u.p.e.a. na którą powołano się we wniosku z [...] lipca 2010r. Skarżąca nie wskazała okoliczności przewidzianych w innych ustawach, które uzasadniałyby konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Nie ma natomiast żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że ZUS I Oddział w Ł. w dniu [...] wydał dwie decyzje (nr [...] i [...]) określające należności z tytułu składek (k.32 i 33 akt sądowych). Jak wynika z pisma ZUS z 27 lutego 2013r. decyzje te zostały wydane w celu dokonania zabezpieczenia na rzecz ZUS należności z tytułu składek na nieruchomości zobowiązanej (k.35 akt sądowych). Nie ma tutaj zastosowania przepis § 9 ust.1 b.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137 poz.1541 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym, wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy w ten sposób, że wypełnia pierwszą stronę druku tytułu wykonawczego, a drugą stronę opatruje pieczęcią urzędową oraz podpisem i pieczątką upoważnionej osoby. Dwa egzemplarze tych stron, oznaczone wyrazem "aktualizacja", wierzyciel przesyła organowi prowadzącemu egzekucję.
Z wymienionego przepisu wynika, że do aktualizacji tytułu wykonawczego dochodzi w przypadku gdy w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca gdyż w obu decyzjach ZUS z [...] ustalono należności z tytułu składek w takiej samej wysokości jak określono je w tytułach wykonawczych. Kwoty zaległości wynikające z obu decyzji są zgodne z kwotami wskazanymi w tytułach wykonawczych. Skoro istnieje taka zgodność to wierzyciel nie był uprawniony do aktualizacji tytułów wykonawczych.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art.59 § 1 u.p.e.a. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę E. D.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło