III SA/Łd 1108/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-05
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku niskich dochodów i znaczących wydatków zdrowotnych, można uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
R. B. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów i ustanowienie pełnomocnika). Skarżący wskazał na problemy zdrowotne i trudną sytuację finansową, utrzymując się z renty chorobowej w kwocie 473,14 zł i posiadając dom we współwłasności. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu R. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu R. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A.
III SA/Łd 1108/13
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 września 2013 r. R. B. (dalej skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu sadu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na problemy zdrowotne i trudną sytuację finansową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Zgodnie z oświadczeniem, jedyny dochód skarżącego stanowi renta chorobowa w kwocie 473,14 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 90 m2 (jak zaznaczył pozostający we współwłasności z byłą żoną). Nie posiada ponadto żadnych innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości ponad 3.000 euro.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową i zdrowotną skarżącego. Przede wszystkim należy wskazać, że w praktyce utrzymuje się on jedynie z renty chorobowej w wysokości 473,14 zł. Istotne jest także, że niewątpliwie w gospodarstwie domowym skarżącego istotną część wydatków stanowią wydatki na świadczenia zdrowotne i leki, w związku ze wskazanymi schorzeniami skarżącego. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło