III SA/Łd 1109/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa [...] w Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę Starosta [..] decyzją z dnia [...] znak: [..] wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30, poz. 163 z późn. zm.), § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu trzeciego miasta Ł. polegające na odłączeniu z jednostki rejestrowej nr 299, w której Skarb Państwa – [...] w Ł. wpisany jest jako właściciel działki nr 299 o powierzchni 0,5075 ha i włączeniu jej do jednostki rejestracyjnej nr[...] , w której wpisani są jako współwłaściciele: T., Z. S. w 23/120 częściach; J., J. S. w 23/120, Archidiecezja [...] w 23/120 częściach, Zgromadzenie A w 23/120 częściach, A., J. B. w 23/240 częściach, K. B. w 23/240 częściach, E., M. K. w 5/240 częściach, B. R. w 5/720 częściach, J., A. R. w 5/720 częściach, M. W. w 5/720 częściach. W dniu 13 września 2004 r. odwołały się od tej decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł.- [...] w Ł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [....] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia uzasadnił, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [..] orzekł o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów miasta Ł., obręb trzeci, polegającej między innymi na odłączeniu z pozycji rejestrowej nr 1 (obecnie nr 299), w której Skarb Państwa wpisany jest jako właściciel, a [...] w Ł. jako władający działką nr 299 i włączeniu jej do jednostki rejestrowej nr 254 (obecnie nr 256, w której jako współwłaściciele wpisani są: T. S. w 1/6 części, J. S. w 1/6 części, A w 1/6 części, B w 1/6 części, A. B. w 1/12 części, K. B. w 1/12 części, E. K. w 1/12 części i T. R. w 1/12 części. Od tej decyzji odwołały się [...] w Ł., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej działki nr 299. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] nr [....] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyły [..] w Ł., wnosząc o uchylenie w/w decyzji i przywrócenie poprzednich zapisów w operacie ewidencji gruntów w stosunku do działki nr 299. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 marca 2004 r. sygn. akt: 3 II SA/Łd 1897/01 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. Sąd nie podzielił jednak stanowiska strony skarżącej, iż działka nr 299 stanowi własność Skarbu Państwa oraz, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Podstawą uchylenia w/w decyzji było błędne ustalenie udziałów we współwłasności przypadających spadkobiercom J. W. P. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [..] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na fakt błędnego ustalenia udziałów przypadających spadkobiercom J. W. P. S. oraz nie uwzględnienie w postępowaniu faktu śmierci T. R. Starosta Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] nr[...], wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów obręb 3 miasta Ł., polegającą na odłączeniu z jednostki rejestrowej 299 działki nr 299 i włączeniu jej do jednostki rejestrowej nr 256. Podstawę wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów odnośnie działki nr 299 stanowiła decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [..] nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] nr [...] orzeczenia ministra Rolnictwa z dnia [...] nr [...] i decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] nr [...] o przejęciu nieruchomości ziemskich na własność Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stwierdzenie nieważności wywołuje skutek prawny od chwili wydania decyzji, a zatem nieruchomość stanowiąca własność J. W. P. S. przejęto bez podstawy prawnej na własność Skarbu Państwa, jest ona własnością następców prawnych zmarłego właściciela. W związku z powyższym obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję gruntów było wpisanie spadkobierców J. W. P. S. jako właścicieli działki nr 299 w miejsce Skarbu Państwa i jako władającego w jego imieniu [...] w Ł. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji między innymi na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych oraz ostatecznych decyzji administracyjnych, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Starosta [...] wydając nową decyzję uwzględnił uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. dotyczące prawidłowego wyliczenia udziałów przypadających spadkobiercom J. W. P. S. Wziął również pod uwagę postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 grudnia 1997 r., sygn. akt: I Ns 776/97, stwierdzające, iż spadek po T. R. nabyli żona B. R. oraz dzieci J. A. R. i M. W. po 1/3 części każde z nich. Powoływanie się przez [...] w Ł. na postanowienie Sądu Powiatowego w Ł. z dnia [..] w sprawie o dział spadku po J. W. P. S. jest bezskuteczne. Przedmiotem tego postępowania był podział majątku spadkowego po zmarłym między uczestnikami tego postępowania. Natomiast odwołujący się nie był uczestnikiem tego postępowania. W dniu 18 listopada 2004 r. Skarb Państwa – [...] w Ł. zaskarżył decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w szczególności § 11 ust. 1 lit. b oraz pkt 3 i 4. Skarżący stwierdził, iż organ administracji podejmując decyzję nie uwzględnił praw do działki nr 299 Skarbu Państwa – [...] . Według przepisu § 11 ust. 1 lit. b w ewidencji, oprócz danych, o których mowa w § 10 wykazuje się także między innymi jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami. Niewątpliwie nieruchomość oznaczona jako działka nr 299 od roku 1945 jest w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa –[..] . Na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny i inne wybudowane przez [....] i będące jego własnością. Spadkobiercy J. W. P. S. w postępowaniu działowym przed Sądem Powiatowym w Ł. w 1962 r. uznali, że Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Według § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w ewidencji wskazuje się także prawa osób, organów i jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami do gruntów, budynków i lokali. W postępowaniu o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów organy administracji publicznej nie uwzględniły w tej ewidencji praw Skarbu Państwa –[...] do nieruchomości, w tym do naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości, faktu samoistnego posiadania nieruchomości przez[...] . W tym stanie rzeczy zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i pozostawienia w ewidencji wpisów sprzed zmian dokonanych przez Starostę[...], ewentualnie uchylenie tych decyzji i wpisanie do ewidencji także przysługujących do nieruchomości praw Skarbu Państwa –[...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja wydana została w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego i kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim uznać należy za bezzasadne zawarte w skardze żądanie pozostawienia w ewidencji wpisów sprzed zmian dokonanych przez Starostę[...]. Błędne jest także stanowisko skarżącego w przedmiocie uznania przez spadkobierców J. W. P. S. w trakcie postępowania działowego, iż Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie zauważa, że ocena prawna powyższych zagadnień wyrażona została w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 10 marca 2004 r., sygn. akt: 3 II SA/Łd 1897/01. W myśl przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, ze organ administracyjny był obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Ł. z dnia 10 marca 2004 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2004 r. uznał, że nie można podzielić stanowiska Skarbu Państwa - |[...] w Ł., iż przedmiotowa działka nr 299 o powierzchni 0,5075 ha nadal stanowi własność Skarbu Państwa i że nie istniały podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta Ł., obręb 3. W rozpoznawane sprawie podstawę wpisania zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do tej działki stanowiła decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...][...] stwierdzająca nieważność decyzji Urzędu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [....] nr [...] i decyzji Ministra Rolnictwa z [...] nr [...] o przejęciu nieruchomości ziemskich na własność Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Tym samym nieruchomość stanowiąca własność J. W. P. S. – przejęta bez podstawy prawnej na własność Państwa, jest własnością następców prawnych zmarłego właściciela. Organ ewidencyjny miał obowiązek wpisania spadkobierców J. W. P. S. jako właścicieli działki nr 299 w miejsce Skarbu Państwa i jako władających w jego imieniu [..] w Ł. Argumenty skarżącego, że spadkobiercy właściciela nie obejmując przedmiotowej działki postępowaniem działowym potwierdzili, że działka stanowi własność Skarbu Państwa nie mogły być przedmiotem rozważań organu administracyjnego. Organy administracji nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Dokonanie zmiany w ewidencji gruntów odnośnie do osoby właściciela musi być poprzedzone zmianą stanu prawnego, potwierdzoną odpisem księgi wieczystej, aktem notarialnym, prawomocnym orzeczeniem sądowym lub ostateczna decyzją administracyjną, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Powoływanie się przez stronę na postanowienie Sądu Powiatowego w Ł. z dnia [..] w sprawie o dział spadku po J. W. P. S. jest bezskuteczne, gdyż przedmiotem tego postępowania był podział majątku spadkowego po zmarłym, a sądowe orzeczenie stanowiło stan rzeczy osądzonej co do sposobu podziału majątku zgłoszonego do podziału między uczestnikami tego postępowania. Strona skarżąca nie była uczestnikiem tego postępowania. Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) - § 11 ust. 1 pkt 6 powołanego rozporządzenia w ewidencji oprócz danych, o których mowa w § 10 wykazuje się dane dotyczące jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd albo trwały zarząd nieruchomościami. Natomiast zgodnie z punktem 3 zamieszcza się opis praw: osób, organów, jednostek organizacyjnych, o których mowa w pkt 1 i 2 oraz § 10 ust. 1 pkt 2, do gruntów, budynków i lokali. Punkt 4 ustępu 1 tego paragrafu przewiduje wykazanie informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę do sporządzenia opisu, o którym mowa w pkt 3. Jednakże zgodnie z § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w §§ 10 i 11, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1). wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2). prawomocnych orzeczeń sądowych, 3). umów zawartych w formie aktu notarialnego, dotyczących ustanowienia albo przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, 4). ostatecznych decyzji administracyjnych, 5). dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6). umów dzierżawy. Skarżący nie podnosi, by przedstawił organowi lub by organ posiadał w swej dyspozycji wymienione w § 12 rozporządzenia: wpisy, orzeczenia, decyzje, lub umowy dotyczące praw skarżącego do naniesień budowlanych znajdujących się na terenie przedmiotowej nieruchomości, bądź dane dotyczące uprawnienia do sprawowania zarządu. Organ nie był zatem w stanie ujawnić w ewidencji informacji o ewentualnych uprawnieniach skarżącego do naniesień budowlanych i sprawowania zarządu nieruchomością. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.