III SA/Łd 111/09

Dnia 7 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 roku sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...], Starosta [...] działając na podstawie art. 138 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy kat. A, B, C, T nr [...], serii [...] wydanego w dniu 21 lipca 2006 roku przez Starostę [...] należącego do R.D., do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w dniu 28 października 2008 roku Komenda Powiatowa Policji w B. przekazała zatrzymane w dniu 22 października 2008 roku prawo jazdy kat. A, B, C i T z powodu przekroczenia przez kierującego pojazdem R. D. liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przedmiotowa decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek uchylenia mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] decyzji Starosty [...] z dnia 29 października 2008 roku orzekającej o zatrzymaniu R. D. prawa jazdy kategorii "B". Kolegium uchylając przedmiotową decyzję wskazało, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje, aby w sytuacji przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie ruchu drogowego można było orzec o zatrzymaniu prawa jazdy tylko w zakresie jednej kategorii ( w tym przypadku kategorii "B") w sytuacji, gdy kierujący posiada uprawnienia również w zakresie innych kategorii. Od decyzji Starosty [...] z dnia 17 grudnia 2008 roku R. D. złożył odwołanie, w którym wnosząc o unieważnienie zaskarżonej decyzji podniósł, iż w niniejszej sprawie Starosta [...] wydał już sześć decyzji, łamiąc tym samym przepisy art. 2, art. 7, art. 8, art. 10, art. 32 Konstytucji oraz przepisy Kodeksu karnego i ignorując orzecznictwo sądów administracyjnych. Skarżący podkreślił, iż popełnił wykroczenie w celu ratowania życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego. Zaistniałe zdarzenie było winą innego kierowcy, nie chcąc jednak spierać się z funkcjonariuszem Policji przyjął mandat. Podniósł, iż został dwukrotnie ukarany za to samo wykroczenie, a zatrzymanie dokumentu prawa jazdy uniemożliwia mu wykonywanie zawodu kierowcy. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 135 ust. 1 lit.g ustawy – Prawo o ruchu drogowym, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy, policja przekazuje niezwłocznie, nie później nie w ciągu 7 dni według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście (art. 136 ust. 1 ustawy). W myśl natomiast art. 138 ust. 1 powołanej ustawy, decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g wydaje starosta. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w okresie krótszym niż rok skarżący zgromadził na swoim koncie liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co uzasadniało zatrzymanie prawa jazdy. W sytuacji bowiem, gdy starosta (prezydent miasta) poweźmie wiadomość o przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja ta zgodnie z podglądem doktryny i judykatury nie ma charakteru uznaniowego (nie zależy od woli organu), ma natomiast charakter związany tj. w określonym stanie faktycznym organ administracji jest zobowiązany do jej wydania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż starosta nie jest organem właściwym do kwestionowania liczby przyznanych punktów karnych naliczonych przez funkcjonariuszy Policji. W myśl art. 130 ust. 1 ustawy, to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisuje określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali o 0 do 10. W ocenie Kolegium wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na który powołuje się skarżący dotyczył innej kwestii - skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i nie jest prawomocny , dlatego też nie może być egzekwowany. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący powołując się na rozstrzygnięcie tegoż Sądu w wyroku z dnia 11 czerwca 2008 roku podniósł zarzut naruszenia art. 2, art. 7. art. 8, art. 10, art. 32, art. 45 oraz art. 173, art. 174 i art. 175 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 32 pkt 2 i 3, art. 41 pkt 1 i 2 oraz art. 42 pkt 1 i 2 Kodeksu karnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały wyłącznie do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 przywołanej wyżej ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm., zwana dalej u.p.p.s.a.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). Jeżeli zaś decyzja dotknięta jest wadliwością określoną w art. 156 k.p.a. Sąd zobligowany jest do stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., której materialnoprawną podstawę wydania stanowił przepis art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust.1 pkt 1 lit.g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze. zm.). Przepisy te stanowią, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Spór jaki na tle tych uregulowań powstał między stronami w niniejszej sprawie, nie dotyczy jednak przesłanki przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punków za naruszenia zasad ruchu drogowego w okresie nieprzekraczającym roku, która to przesłanka musi być spełniona dla zastosowania ww. przepisów. Okoliczność ta nie jest przez stronę skarżącą kwestionowana. Skarżący podnosił zaś, że został dwukrotnie ukarany wbrew przepisom, a zatrzymanie dokumentu prawa jazdy pozbawia go możliwości wykonywania zawodu kierowcy. Skarżący wywodzi, że wobec wydania przez WSA w Łodzi wyroku z dnia 11 czerwca 2008 roku sygn. akt III SA/Łd 165/08 stwierdzającego nieważności decyzji w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i zgodnie z pkt 2 tego wyroku dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do dnia uprawomocnienia się tegoż wyroku Starosta Rawski nie miał prawa zatrzymania mu dokumentu prawa jazdy. W tym miejscu należy podnieść, że zarówno decyzja wydawana na podstawie art. 138 ust. 1 jak i decyzja wydawana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym mają charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego, wywołuje dla niego dwojakiego rodzaju skutek: po pierwsze zatrzymanie prawa jazdy; po drugie skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zatrzymanie prawa jazdy stanowi chwilowe zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 138 ust. 2 trwa do czasu ustania przyczyny zatrzymania. Starosta jako organ I instancji uprawniony jest do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. Starosta przed wydaniem decyzji o jakiej mowa w art. 138 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustala stan faktyczny, jakim jest przekroczenie przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta nie jest organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, bowiem ewidencję taką, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, prowadzi co do zasady komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu 22 października 2008 roku policjant zatrzymał skarżącemu prawo jazdy. Następnie w trybie art. 136 ust. 1 ww. ustawy przekazano zatrzymane prawo jazdy Staroście [...], uprawnionemu do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Dokument wystosowany w trybie art. 136 ust. 1 przez Policję do Starosty [...] zawierał informację o przyczynie zatrzymania prawa jazdy - wskazując przekroczenie limitu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Tym samym na podstawie otrzymanego dokumentu urzędowego w postaci informacji o przekroczeniu limitu punktów karnych starosta przed wydaniem decyzji ustalił stan faktyczny. Zgodnie z art. 76 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy orzekające w sprawie zobligowane były domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym przesłanym z Komendy Powiatowej Policji w B., do przyjęcia, iż skarżący przekroczył dopuszczalny limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzasadniających wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wprawdzie domniemanie to nie jest nieusuwalne i zgodnie z art. 76 § 3 kpa nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, jednak inicjatywa dowodowa, inaczej niż to jest zazwyczaj w postępowaniu administracyjnym, spoczywa na stronie podważającej treść takiego dokumentu. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby skarżący próbował podważyć wiarygodność dokumentu przesłanego z Komendy Powiatowej Policji w B. informującego o przekroczeniu limitu punktów karnych. W zasadzie w przedmiotowym postępowaniu skarżący nigdy nie kwestionował tego faktu. Oceny tej nie zmienia stanowisko skarżącego, że punkty karne przyjął nie chcąc kłócić się z funkcjonariuszami Policji. Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dni 11 czerwca 2008 roku sygn. akt III SA/Łd 165/08, do którego skarżący nawiązuje, a którego przedmiotem była sprawa skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, Sąd stwierdza, że jak wyjaśniono wyżej u podstaw wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, jak i decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy leżą takie same przesłanki – przekroczenie limitu 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzje w tych sprawach są decyzjami związanymi, co oznacza, że rozstrzygnięcie organu determinuje wystąpienie określonego stanu faktycznego. W związku z zaistnienie opisanych przesłanek w stosunku do skarżącego zapadły dwie odrębne decyzje. W przedmiotowej sprawie Sąd oceniał jedynie legalność decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy i nie stwierdził w toku postępowania administracyjnego naruszenia przez organy obowiązujących przepisy prawa materialnego, ewentualnie procesowego. Starosta ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa, zawsze, gdy poweźmie wiadomość o przekroczeniu przez kierującego limitu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dopiero podważenie zapisów w ewidencji prowadzonej przez organy Policji będzie miało znaczenie w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy. Również w okolicznościach przedmiotowej sprawy zarzuty naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów Konstytucji RP oraz Kodeksu karnego Sąd uznał za bezpodstawne i nieuzasadnione. Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. a.ł.