III SA/Łd 1112/17
WyrokWSA w Łodzi2018-04-18
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego na etapie wstępnym, jeśli strona powołuje się na przesłankę niezawinionego braku udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a jej przymiot strony nie został jednoznacznie wykluczony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie może wydać postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na etapie wstępnym, jeśli strona powołuje się na przesłankę niezawinionego braku udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Kwestia posiadania przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym powinna być badana na etapie postępowania rozpoznawczego, po wznowieniu postępowania. Dopiero stwierdzenie w trakcie wznowionego postępowania, że zostało ono wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu, skutkuje jego umorzeniem.Stan faktyczny
Strony (E. B., H. B., S. M., M. M.) wniosły o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zgodzie na rozbudowę cmentarza, twierdząc, że jako właściciele sąsiednich nieruchomości nie zostali o nim zawiadomieni. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że kwestia przymiotu strony powinna być badana na etapie rozpoznawczym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi E. B. i H. B., S. M. i M. M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją dotyczącą rozbudowy cmentarza 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz E., H., S. M. i M. M. solidarnie kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
III SA/Łd 1112/17
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1261); art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] , nr [...]
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 27 maja 2017 r. Rzymskokatolicka Parafia A w K. wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł., o wydanie, na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 poz. 912) – dalej: ustawa o cmentarzach, decyzji wyrażającej zgodę na rozbudowę cmentarza parafialnego w K. – Ł.
Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał zgodę na rozbudowę cmentarza, zgodnie z wnioskiem z dnia 27 maja 2017 r. Powyższa decyzja została doręczona stronie wnioskującej i z uwagi na nie wniesienie w ustawowym terminie odwołania, stała się ostateczna.
W dniu 11 sierpnia 2017 r. E. i H. B. (właściciele działek o nr ew. [...], [...], [...]) oraz S. i M. M. (właściciele działek o nr ew. [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...]), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją z dnia 31 maja 2017 r. i po przeprowadzeniu postępowania o uchylenie tej decyzji. Uzasadniając wnioskodawcy wskazali, iż są właścicielami nieruchomości położonych w najbliższym sąsiedztwie cmentarza oraz w granicach stref ochronnych wokół cmentarza. Z uwagi na powyższe winni mieć zapewniony czynny udział w toku całego postępowania zakończonego wydaniem w/w decyzji z dnia [...] Tymczasem nie zostali zawiadomieni o wszczęciu przedmiotowego postępowania, jak również nie doręczono im odpisu wydanej decyzji. W związku z powyższym wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny, a interes prawny w niniejszym postępowaniu strony wywodzą z przepisów Kodeksu cywilnego, to jest art. 140 i art. 144 oraz rozporządzeń: Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. z 1959 r. Nr 52 poz. 315) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków (Dz.U. z 2008 r. Nr 48 poz. 284). Ponadto w ocenie skarżących, zestawienie daty wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 1 ust. 3 o cmentarzach z datą wydania decyzji o wyrażeniu zgody na rozbudowę cmentarza, pozwala na stwierdzenie, że organ inspekcji sanitarnej w żaden sposób nie zdołał zarówno przeprowadzić stosownych badań gruntowych, a co za tym idzie przeanalizować ich wyników, jak i przeanalizować sposobu zagospodarowania nieruchomości położonych w strefach ochronnych wokół cmentarza, do czego obligowały go w/w wymienione przepisy wykonawcze. Tym samym wydana w dniu [...] decyzja, jako niezgodna z obowiązującymi przepisami winna zostać uchylona.
Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]., nr [...]. Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić jedynie na żądanie strony, która nie brała udziału w postępowaniu, natomiast skarżący nie byli stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] Jak wynika bowiem z art. 1 ust. 3 ustawy o cmentarzach, stanowiącego podstawę materialnoprawną wydania w/w decyzji, jednym z warunków koniecznych budowy lub rozbudowy cmentarza wyznaniowego jest między innymi uzyskanie, przez właściwe władze kościelne, zgody (opinii) właściwego powiatowego inspektora sanitarnego, wydawanej w formie decyzji, w oparciu o przedłożoną przez stronę wnioskującą dokumentację geotechniczną oraz obowiązujące przepisy prawa. Decyzja ta jest przedkładana przez władze kościelne jako niezbędna dokumentacja w postępowaniu administracyjnym w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę lub rozbudowę istniejącego cmentarza. Tym samym nie posiada charakteru samodzielnie funkcjonującego orzeczenia i ma charakter subsydiarny w stosunku do dokumentacji o pozwolenie na budowę. Ponadto przepisy regulujące kwestie wydania takiej decyzji nie przewidują jako strony postępowania innych osób poza wnioskodawcą. Inne podmioty mogą natomiast wypowiedzieć się, co do wydanej decyzji (opinii) w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Tym samym z uwagi na brak interesu prawnego wnioskujących organ odmówił wznowienia postanowienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucili naruszenie art. 149 § 3, art. 28 k.p.a., art. 140, art. 144, art. 154 k.c , § 1-5 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. oraz art. 1 ust. 3 ustawy o cmentarzach poprzez uznanie, że jako właściciele działek położonych w sąsiedztwie terenu powiększanego cmentarza nie mają interesu prawnego w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie zgody na rozszerzenie cmentarza.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podtrzymał argumentację Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w K., co do subsydiarnego w stosunku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 1 ust 3 ustawy o cmentarzach, jak i braku możliwości uznania za stronę tego postępowania innych podmiotów, poza stroną wnioskującą o jej wydanie, to jest właściwych władz kościelnych. Tym samym, za prawidłowe w ocenie organu odwoławczego uznać należało, stanowisko, co do braku możliwości wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] z uwagi na brak możliwości uznania skarżących za stronę postępowania, a co za tym idzie nie wykazania przez skarżących interesu prawnego, który winien wynikać z konkretnego przepisu prawa obowiązującego, na podstawie którego skarżący mogliby skutecznie żądać określonej czynności organu. Zdaniem organu odwoławczego zarówno w ustawie o cmentarzach, jak i w przepisach wykonawczych znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, brak jest przepisu, który pozwalałby uznać skarżących za stronę postępowania w przedmiocie wydania przez organ sanitarny decyzji o zezwoleniu na budowę, czy rozbudowę cmentarza wyznaniowego. Natomiast powołane przez skarżących przepisy prawa cywilnego, w szczególności regulujące kwestie prawa własności, nie znajdą zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia powołując się na przysługujące uprawnienia właścicielskie nie można dążyć, do ograniczenia tych praw przysługujących innym podmiotom w stosunku do posiadanych przez te podmioty nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika ponowili zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, co do art. 149 § 3, art. 28 k.p.a., art. 140, art. 144, art. 154 k.c , § 1-5 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1959 r. oraz art. 1 ust. 3 ustawy o cmentarzach poprzez uznanie, że jako właściciele działek położonych w sąsiedztwie terenu powiększanego cmentarza nie mają interesu prawnego w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie zgody na rozszerzenie cmentarza. Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu i instancji. Wnieśli nadto o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Uzasadniając pełnomocnik skarżący powtórzył dotychczasową argumentację, co do zgodności planowanej rozbudowy cmentarza z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał ponadto, że przybliżenie granic cmentarza do granic nieruchomości skarżących skutkuje możliwością bezpośredniej infiltracji tych nieruchomości zarówno przez wody gruntowe, jak i powierzchniowe napływające z terenu cmentarza . Powyższe zdaniem strony skarżących przyznaje im legitymację do występowania w postępowaniu dotyczącym udzielenia zgody na rozbudowę cmentarza w charakterze strony tego postępowania, co czyni przedmiotową skargę zasadną. Ponadto pełnomocnik skarżących wskazał, iż z powołanego przez stronę orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż niedopuszczalną jest ocena istnienia podstaw wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], nr [...] wyrażającej zgodę na rozbudowę cmentarza parafialnego w K. – Ł.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a.
Natomiast zasadniczą kwestią sporną niniejszej sprawy pozostaje kwestia posiadania przez skarżących interesu prawnego, pozwalającego uznać ich za stronę postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wydania przez organy inspekcji sanitarnej, na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 poz. 912) – dalej: ustawa o cmentarzach, decyzji o wyrażeniu zgody na rozbudowę cmentarza parafialnego w K.-Ł., a co za tym idzie posiadania przez skarżących legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.,).
W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast jak wynika z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Stosownie do treści art. 149 § 1 – 4 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4).
Natomiast organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, co wynika z treści art. 150 § 1 k.p.a. Przy czym, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2. (art. 150 § 2 k.p.a.). Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze (art. 150 § 3 k.p.a.).
Z treści powyżej powołanych przepisów wynika zatem, iż postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego tzw. wstępnego etapu właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Badając przesłankę podmiotową, organ winien wyjaśnić, czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona. Oceniając natomiast wystąpienie przesłanek przedmiotowych organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych enumeratywnie w cytowanych wyżej przepisach oraz czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia, które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w sytuacji braku którejkolwiek z przesłanek, czy to podmiotowej, czy też przedmiotowej, bądź też ustalenia, że strona uchybiła terminowi do wznowienia postępowania, określonemu w art. 148 k.p.a. właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Odmowa wznowienia może zatem nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych (por. wyrok WSA w W. z dnia [...] [...], www.cbois.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest przesłankę niezawinionego przez skarżących braku udziału w postępowaniu.
Skoro, jak wynika ze zdania drugiego powołanego wcześniej art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony, to podmiot inicjujący postępowanie wznowieniowe powinien, zgodnie z art. 28 k.p.a., oprzeć swoje żądanie na interesie prawnym, który podlega badaniu przed wszczęciem postępowania wznowieniowego.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształciły się dwa odmienne poglądy, co do możliwości wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji gdy strona inicjująca postępowanie wznowieniowe powołuje się na przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zgodnie z jednym z poglądów, co istotne przeważającym, w przypadku żądania wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w każdym przypadku nie można odmówić wszczęcia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przesłanki wznowienia postępowania na etapie poprzedzającym jego zawiązanie. Dopiero stwierdzenie w trakcie wznowionego postępowania, iż zostało ono wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu, skutkuje stwierdzeniem, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych, a co za tym idzie prowadzi do jego umorzenia na podstawie art. 105 §1 k.p.a. (por. wyrok WSA w G. z dnia [...] [...]; wyrok WSA w K. z dnia [...] [...]; www.cbois.nsa.gov.pl).
Z kolei z odmiennego poglądu reprezentowanego przez sądy administracyjne w przypadku powołania przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dochodzi do swoistej kolizji, gdyż z jednej strony podanie powinno pochodzić od podmiotu legitymującego się przymiotem strony, co jest jednym z warunków wznowienia postępowania i przystąpienia do badania zasadności powołanej we wniosku podstawy wznowienia, natomiast z drugiej strony, zagadnienie "bycia stroną" powinno być badane na drugim etapie postępowania wznowieniowego, tzw. postępowaniu rozpoznawczym, który ma na celu wykazanie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji, sądy administracyjne przyjmują, iż dopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli brak przymiotu strony podmiotu wnoszącego o wznowienie, jest oczywisty i nie wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., II OSK 872/16; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., II OSK 662/16, www.cbois.nsa.gov.pl).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela pierwszy ze wskazanych poglądów i uznaje, że brak jest możliwości wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy strona inicjująca to postępowanie wznowieniowe, powołuje się na przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż na tzw. wstępnym etapie postępowania wznowieniowego, nie dokonuje się jeszcze oceny trafności motywów zawartych w złożonym wniosku wznowienie. Kwestia posiadania przymiotu strony w postępowaniu przez podmiot wnoszący o wznowienie dotyka bowiem istoty sprawy w zakresie materialnoprawnych podstaw legitymacji, co powoduje, ze kwestia ta winna być badana na etapie postępowania rozpoznawczego, po wznowieniu postępowania, z udziałem wszystkich stron. W szczególności, gdy przymiot strony wnioskującej o wznowienie wiąże się ściśle z samą przesłanką wznowienia określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., to jest pominięciem strony w toczącym się postępowaniu, z przyczyn przez stronę niezawinionych. W takiej sytuacji strona wnioskująca o wznowienie postępowania administracyjnego jest stroną postępowania z tej przyczyny, że żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., a owym interesem jest wykazanie, że jako strona została bez własnej winy pominięta. Natomiast samo rozstrzygniecie, czy strona wnioskująca o wznowienie postępowania, posiadała przymiot strony w postępowaniu zwyczajnym, następuje jak już wcześniej wskazano w ramach wznowionego postępowania. Dopiero stwierdzenie w trakcie wznowionego postępowania, iż zostało ono wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu, skutkuje stwierdzeniem, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych, a co za tym idzie prowadzi do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OSK 19/12; z dnia 19 maja 2017 r., I OSK 2214/16; z dnia 19 maja 2017 r., II OSK 2411/15; wyroki WSA w K. z dnia [...] [...]; z dnia [...]., [...]; z dnia [...] [...]; www.cbois.nsa.gov.pl). Tym samym w ocenie Sądu dopuszczalność wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć jedynie do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia tego postępowania nie powołuje się na interes prawny.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. , jak i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji publicznej będą zobowiązane do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności do ustalenia, w ramach wznowionego postępowania, czy skarżący posiadali interes prawny, rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie wydania przez organy inspekcji sanitarnej, na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 poz. 912) – dalej: ustawa o cmentarzach, decyzji o wyrażeniu zgody na rozbudowę cmentarza parafialnego w K.-Ł., a co za tym idzie, czy mogą zostać uznani za stronę tego postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału. Pozytywne ustalenia w powyższym zakresie winny skutkować wydaniem jednego z rozstrzygnięć przewidzianego w art. 151 §1 i § 2 k.p.a. Natomiast ustalenie, że postępowanie administracyjne zostało wznowione na wniosek nieuprawnionego podmiotu, będzie upoważniało organy do wydania decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania w oparciu o przepis art. 105 §1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło