III SA/Łd 1137/11

Dnia 20 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na czynność Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia przedawnienia zobowiązania p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2011 roku skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w Ł. A. D. działając na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – [zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.], wezwał organ administracji do usunięcia naruszenia prawa i bezzwłocznego umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia [...], Nr [...]. W piśmie z dnia 9 września 2011 roku, stanowiącym odpowiedź na powyższe pismo, Dyrektor Izby Celnej w Ł. zwrócił się do A. D. z prośbą o jednoznaczne sprecyzowanie treści żądań zawartych w piśmie z dnia 17 sierpnia 2011 roku. W piśmie z dnia 26 września 2011 roku A. D. ustosunkowując się do treści powyższego wezwania, wskazał, że "żądanie zawarte w piśmie skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 17 sierpnia 2011 roku zostało sprecyzowane jednoznacznie." Podniósł, że na Dyrektorze Izby Celnej w Ł. ciąży ustawowy obowiązek ciągłego monitorowania statusu zobowiązania oraz nie dopuszczenie do wyegzekwowania należności przeterminowanej zgodnie z art. 242 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku – Kodeks celny. W odpowiedzi na powyższe pismo, Dyrektor Izby Celnej w Ł. w piśmie z dnia [...], znak; [...] podtrzymując ustalenia zawarte w piśmie z dnia 9 września 2011 roku poinformował A. D., iż w sposób ciągły monitoruje status zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia [...], Nr [...], które w dalszym ciągu jest wymagalne, a okoliczności przemawiające za takim stanowiskiem zostały już wielokrotnie stronie przedstawiane. W dniu 27 października 2011 roku A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę na działanie Dyrektora Izby Celnej w Ł. polegające na odmowie w dniu [...] w odpowiedzi na wezwanie z dnia 17 sierpnia 2011 roku potwierdzenia przedawnienia zobowiązania, co w konsekwencji powoduje prowadzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązania określonego w decyzji z dnia [...], Nr [...]. Wniósł o ustalenie przedawnienia zobowiązania i stwierdzenie bezskuteczności czynności polegającej na odmowie potwierdzenia przedawnienia zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art. 3 § 1–2 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie – pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie – pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a), akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4a (pkt 8). Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Powyżej przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny w trakcie wykonywania kontroli administracji publicznej winien w każdym przypadku ustalić, czy zaskarżony akt podjęty przez organ administracji mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Brak kognicji sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika to wprost z art. 58 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1). Przedmiotem skargi wniesionej przez A. D. jest – jak to określa skarżący – czynność Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia 5 października 2011 roku, stanowiąca odpowiedź na wezwanie z dnia 17 sierpnia 2011 polegająca na odmowie potwierdzenia przedawnienia zobowiązania. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu. Powyższe implikuje zatem istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por postanowienie NSA z dnia 16 września 2010 roku, sygn. akt II FSK 1608/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zaskarżone pismo Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], znak [...] - nie spełnia przesłanek aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie jest to bowiem pismo dotyczące uprawnień, czy obowiązków, w sensie rozstrzygającym o tym uprawnieniu czy obowiązku, nie kształtuje żadnego stosunku materialnoprawnego, nie wpływa na sytuację prawną skarżącego, nie jest przejawem woli organu. Z pismem tym (zawartym w nim stanowiskiem) prawo nie wiąże żadnego skutku prawnego. Do istoty natomiast aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu ww. przepisu, jak wykazano wyżej, należy to, że w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną określonego podmiotu prawa bądź przez to, że same tę sytuację wyznaczają, bądź przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością. Przejaw działania organu administracji stanowi akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wówczas, gdy do sytuacji prawnej zindywidualizowanego podmiotu prawa, wyznaczanej jego uprawnieniami i obowiązkami wprowadza prawnie wiążący element "nowości normatywnej". Rozważając zatem treść i charakter prawny zaskarżonego pisma w powyższym kontekście Sąd stwierdził, że zaskarżone pismo Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], znak [...] nie spełnia powyższych przesłanek, jest jedynie pismem informacyjnym. Fakt, że skarżący potraktował to pismo jako czynność odmowy potwierdzenia przedawnienia zobowiązania i złożył skargę w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że skarga dotyczy czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wskazano wyżej czynność, o której mowa w powyższym przepisie musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tymczasem nie istnieje żaden przepis prawa zobowiązujący organ lub uprawniający skarżącego do żądania odrębnego wypowiedzenia się przez organ w przedmiocie przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia organy uwzględniają z urzędu w prowadzonym postępowaniu. Na Dyrektorze Izby Celnej w Ł. nie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek potwierdzenia faktu przedawnienia długu celnego w formie aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. a.ł.