III SA/Łd 1151/17

Dnia 28 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M.W. – [...] Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych Sp. p. ul. A 20 w Ł. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej E. S. z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda[...], na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. S., od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego E. S. w lokalu nr 78 przy ul. A 2 w Ł., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 5 sierpnia 2016 r. organ meldunkowy uzyskał informację, iż E. S. nie przebywa i nie zamieszkuje w lokalu nr 78 przy ul. A 2 w Ł., a dysponent lokalu chce go zdać do Agencji Mienia Wojskowego. W oparciu o powyższe Prezydent Miasta Ł. wszczął z urzędu w dniu 5 sierpnia 2016 r. postępowanie wyjaśniające. Po zgromadzeniu i analizie materiału dowodowego organ pierwszej instancji wydał w dniu 14 listopada 2016 r. decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego skarżącego z ww. lokalu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji uznał, że skarżący trwale opuścił sporny lokal wskutek wydanego wyroku eksmisyjnego sądu powszechnego (sygn. akt II C 1188/11) i przeprowadzonej w dniu 2 grudnia 2014 r. eksmisji komorniczej. Mając na uwadze powyższe organ ocenił, iż ww. utracił prawo do pobytu w spornym lokalu. Organ pierwszej instancji uznał, iż dalsze utrzymywanie zameldowania na pobyt stały skarżącego byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej, niezgodnej ze stanem faktycznym i przepisami meldunkowymi. W odwołaniu skarżący wskazał, iż nie zgadza się z powyższym rozstrzygnięciem ponieważ został w dniu 2 grudnia 2014 r., przymusowo eksmitowany. Zdaniem odwołującego, przedmiotowy lokal powinien zostać mu ponownie przyznany. Do wniesionego odwołania skarżący dołączył skargi, wysyłane do różnych instytucji i organów państwowych oraz materiał utrwalony na nośniku elektronicznym. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych wart. 28 ust 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego, przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zatem jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Tym samym celem postępowania w sprawach o wymeldowanie jest ustalenie przez organy administracji publicznej, w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy, czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Wojewoda wskazał, że ze zgromadzonego w trakcie postępowania materiału dowodowego wynika, że skarżący wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. (sygn. akt[...]) został zobowiązany do opróżnienia wraz z mieniem lokalu mieszkalnego nr 78 przy ul. A 2 w Ł. Sąd nie przyznał ww. prawa do lokalu socjalnego. W dniu 2 grudnia 2014 r. komornik sądowy przeprowadził eksmisję z lokalu skarżącego, a lokal wydano wierzycielowi. Tym samym, Pan E. S. utracił prawo pobytu w spornym lokalu i trwale go opuścił. Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej, zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie, jak i wtedy gdy wyrok zostanie wykonany w drodze eksmisji. (por. wyrok NSA z dnia 21.01.2010 r., sygn. akt II OSK 77/09, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1421/14). Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy podniósł, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wojewoda wskazał, że skarżący trwale opuścił lokal w wyniku przeprowadzonej eksmisji komorniczej i utracił prawo pobytu w przedmiotowym lokalu. W skardze E. S. nie zgodził się z treścią decyzji, powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i wniósł o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Wojewody [...] z dnia [...] w której organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego E. S. w lokalu nr 78 przy ul. A 2 w Ł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016r. poz.722 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 35 wymienionej ustawy organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, że zameldowanie na pobyt stały, należy do instytucji prawa administracyjnego i ma wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzający fakt pobytu konkretnej osoby, co powoduje, że czynność zameldowania nie tworzy, ani nie potwierdza istnienia jakiegoś prawa do tego lokalu. Przesłanką wymeldowania danej osoby w trybie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez konkretną osobę, uzasadniające jej wymeldowanie, musi być dobrowolne i trwałe. Nie dotyczy to jednak sytuacji gdy dochodzi do opuszczenia lokalu wskutek wykonania orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję takiej osoby bez względu na to czy dochodzi do tego dobrowolnie czy w drodze egzekucji sądowej. Wykonanie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego orzekającego eksmisję ma oparcie w przepisach prawa i nie może być uznane za nielegalne. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania orzeczenia nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art.35 ustawy z 24 września 2010r., które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 2 września 2016r. w spr. II OSK 2996/14, z 28 stycznia 2010r. w spr. II OSK 195/09, z 8 marca 20102r. w spr. II OSK 15151/10, z 19 czerwca 2012r. w spr. II OSK 526/11, z 4 lipca 2008r. w spr. II OSK 788/07, z 20 maja 2011r. w spr. II OSK 915/10, z 15 lutego 2012r. w spr. II OSK 2143/10 i z 6 października 2005r. w spr. II OSK 65/05. Część z tych orzeczeń dotyczy wprawdzie art.15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, lecz pogląd w nich wyrażony ma zastosowanie także do przepisu art.35 ustawy z 24 września 2010r. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. W niniejszej sprawie wskazać należy, że skarżący wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. (sygn. akt[...]) został zobowiązany do opróżnienia wraz z mieniem lokalu mieszkalnego nr 78 przy ul. A 2 w Ł. W dniu 2 grudnia 2014 r. komornik sądowy przeprowadził eksmisję z lokalu skarżącego, a lokal wydano wierzycielowi. Tym samym, z tym dniem, E. S. utracił prawo pobytu w spornym lokalu i trwale go opuścił. Organ II instancji prawidłowo zatem uznał, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego jest równoznaczna z zakończeniem jego pobyt w tym lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności w konsekwencji czego należało orzec o jego wymeldowaniu. Należy bowiem pamiętać, że istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącego. Niezasadny jest zarzut skargi, że skarżący nie opuściła dobrowolnie miejsca stałego pobytu ponieważ został przymusowo eksmitowany z mieszkania wojskowego pod wskazanym adresem. Jak podniesiono wyżej dobrowolność i trwałość opuszczenia miejsca stałego pobytu nie są przesłankami wymeldowania w sytuacji gdy dochodzi do wykonania orzeczenia sądu nakazującego eksmisję z lokalu w drodze egzekucji. W takim przypadku zmuszenie osoby do opuszczenia lokalu ma swoje oparcie w przepisach prawa co przesądził sąd powszechny w orzeczeniu nakazującym eksmisję. Jednocześnie wykonanie orzeczenia eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Skoro zatem skarżący od 2 grudnia 2014 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że spełnione zostały przesłanki wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr 78 przy ul. A 2 w Ł. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę. Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał adwokatowi M. W. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. d.j.